Als de partner waarmee je wettelijk samenwoont of getrouwd bent sterft, dan moet jij als langstlevende partner zijn of haar belastingaangifte indienen. Heeft de persoon die overleden is geen partner meer, dan zullen andere erfgenamen, vaak de kinderen, daarvoor moeten zorgen. Als overblijvende partner moet je zelf uitzoeken wat fiscaal het meest interessant is: een aparte of een laatste keer een gemeenschappelijke aangifte. Maurice De Mey is docent aan de Fiscale Hogeschool en legt uit hoe je dat kunt doen.
Belastingaangifte voor je overleden partner: wat is het meest interessant?
Lenne Schoenmakers
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
WinWin is het consumentenprogramma van VRT op Radio 2 en VRT 1. Xavier Taveirne maakt jouw leven met slimme tips en goed advies net iets betaalbaarder. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Het overlijden van je partner zorgt niet alleen voor veel pijn en verdriet, maar onherroeplijk voor administratieve rompslomp. Een van de dingen die dan op je bord belanden, is de belastingaangifte van je partner. Je wordt daarbij meteen ook voor een fiscale keuze gesteld en de fiscus zal je niet automatisch helpen om die keuze te maken.
Dat merkt ook Radio 2-luisteraar Jan Van Ballaer op, hij is al meer dan 40 jaar vrijwilliger en helpt inwoners van de gemeente Kasterlee bij het invullen van de belastingaangifte. "Mensen van wie de partner is overleden, moeten zelf beslissen hoe ze hun belastingaangifte verder indienen: gezamenlijk of apart. Maar gewone mensen kunnen niet zomaar weten wat financieel de meest interessante optie is", zegt hij in 'WinWin', het consumentenprogramma op Radio 2.
Hoe werkt het?
Om de belastingaangifte van je overleden partner in te vullen, meld je je aan op MyMinfin met je eigen gegevens. Onder de rubriek ‘Mijn aangifte’ klik je op ‘De belastingaangifte voor een overleden persoon indienen’. Na de invoering van het rijksregisternummer van de overledene en de bevestiging dat je de toelating hebt om de aangifte in te dienen, kom je terecht op de Tax-on-webschermen van de overledene.
Als partner van de overledene zal je dus 2 afzonderlijke aangifteformulieren ontvangen, ook als je gehuwd bent. Er is één aangifteformulier voor jou als langstlevende partner en één voor de nalatenschap van de overleden partner. Als partner of erfgename van de partner, indien die stierf in hetzelfde jaar, dien je zelf te kiezen of je apart of voor een laatste keer samen belast wordt. Je kiest dus met andere woorden voor een afzonderlijke of gezamenlijke aangifte. Die keuze geef je aan op je eigen belastingaangifte.
De fiscus stelt jou niet meteen de meest interessante situatie voor, waarschuwt Maurice De Mey, docent aan de Fiscale Hogeschool in Brussel. "Terwijl dat in andere gevallen wel gebeurt. Zo wordt bij gehuwde of wettelijk samenwonende koppels wel automatisch het huwelijksquotiënt toegepast en geeft het systeem aan bij wie de kinderen best fiscaal ten laste zijn. Het is vreemd dat ze dat dus niet doen bij een overlijden."
Je krijgt dus niet meteen te zien welke situatie het meest fiscaal voordelig is voor jou. Daarvoor moet je eerst de berekening maken voor jou en je overleden partner apart. Die moet je daarna vergelijken met de berekening voor een gezamenlijke aangifte. Die berekeningen kan je maken via TaxCalc, een toepassing op MyMinfin of via een door het ITAA erkende belastingconsulent.
De federale regering wil het huwelijksquotiënt geleidelijk aan afschaffen. Het maximumbedrag zal in de periode vanaf het inkomstenjaar 2026 (aanslagjaar 2027) tot en met inkomstenjaar 2029 (aanslagjaar 2030) gehalveerd worden. Voor gehuwden of wettelijk samenwonenden die op 1 januari 2026 de wettelijke pensioenleeftijd al bereikt hadden, zal de regeling over een periode van 20 jaar worden afgeschaft. De maximumbedragen van het huwelijksquotiënt zullen vanaf aanslagjaar 2027 ook niet meer geïndexeerd worden.
Geen vereenvoudigd voorstel
Zo'n 4 miljoen Belgen krijgen intussen een voorstel voor vereenvoudigde aangifte, maar wanneer jouw partner overlijdt kan je daar niet op rekenen. "Nochtans is de fiscale administratie wel op de hoogte van een overlijden en zouden ze de fiscaal meest gunstige keuze voor jou kunnen maken. Ondanks de twee wetsvoorstellen in het verleden om die maatregel in te voeren, is het er nog altijd niet van gekomen."
"De fiscale administratie beweert dat het technisch niet mogelijk is om het fiscaal interessantste voorstel voor te leggen. Dat is eigenaardig, want er zijn al berekeningsprogramma's op de markt waarbij dat wel kan. De fiscale administratie zegt dat ze de keuze aan de erfgenamen willen laten. Nochtans willen mensen doorgaans alleen maar de goedkoopste oplossing."
Uitgestelde deadline
De deadline voor je belastingaangifte is 30 juni 2026, of 15 juli 2026 als je die digitaal indient. Bij een complexe aangifte met specifieke inkomsten (zoals zelfstandige inkomsten of inkomsten uit het buitenland) krijg je via MyMinfin tijd tot 16 oktober 2026. Als je partner recent is overleden, hoef je je over die deadline nog niet meteen zorgen te maken. Je krijgt meestal tot minstens 5 maanden na het overlijden de tijd om de aangifte in te dienen.
"Als mensen kort voor de termijn voor de aangifte sterven, krijg je een soort van uitstel voor de belastingaangifte. In zo'n geval mag je 5 maanden bij die sterfdatum tellen."
Voorbeeld 1: je partner sterft op 1 januari 2026. 5 maanden later is het 1 juni 2026. Die datum komt voor de deadline van de aangifte, want die is 30 juni, 15 juli of 16 oktober 2026. Je hoeft dus geen gebruik te maken van het uitstel en krijgt tot dan de tijd. Voorbeeld 2: je partner sterft op 1 maart 2026 (en heeft geen specifieke inkomsten). 5 maanden later is het 1 augustus 2026. Die datum komt na de deadline van de aangifte. Je mag maximaal tot 1 augustus 2026 wachten om de aangifte in te dienen.
