"Ik kijk hier wel van op, maar ik vrees dat we hier niet meer over uitzonderingen spreken", zegt Ankie Vandekerckhove van het Vlaams Afstammingscentrum nadat is gebleken dat één Deense spermadonor 52 kinderen in ons land verwekt heeft. De wettelijke limiet is 6 gezinnen per donor, maar die limiet is in dit geval dus niet gerespecteerd. "Het is bijna een wonder dat dergelijke zaken niet vaker naar boven komen."
Hoe kon een Deense spermadonor 52 kinderen verwekken in België? "Wettelijke limiet wordt amper gecontroleerd"
Sofie Gebruers
Gepubliceerd:
In ons land zijn 52 kinderen van 37 vrouwen, verwekt met sperma van een donor die drager is van een kankerverwekkende genmutatie. Het is niet duidelijk hoeveel kinderen het gen hebben overgekregen, maar wel dat er veel meer kinderen zijn verwekt dan wettelijk toegelaten.
Pas sinds 1 januari 2024 bestaat er een centrale databank waarin fertiliteitscentra elk gebruik van donormateriaal moeten registreren. Alleen worden er in die databank enkel actuele gegevens bijgehouden, donaties van vóór 2024 werden er niet in opgenomen.
Het is dus heel moeilijk om te achterhalen of de wettelijke limiet van 6 gezinnen per donor, voor 2024 gerespecteerd werd. Nochtans staat de limiet al in de wet sinds 2007. "Dat is natuurlijk een kwestie van volksgezondheid om niet te veel mensen te gaan maken met het materiaal van dezelfde personen", legt Ankie Vandekerckhove, coördinator bij het Vlaams Afstammingscentrum, uit in De Wereld Vandaag op Radio 1.
Luister hier naar het gesprek in De Wereld Vandaag (Radio 1)
"Wat problematisch is, is dat er geen controle is op die regel van 6. Je hebt wel die verplichte registratie van donoren sinds 2024, maar dat gaat om de donoren van in België. Bij spermacellen die uit het buitenland van commerciële bedrijven aangekocht worden, is de controle zo goed als onbestaande."
Er zijn dus nog heel wat mazen in het net als het gaat over die controle van donoren. Experts vermoeden daarom ook dat de regel van 6 gezinnen per donor vaak niet gerespecteerd wordt: "En dan is toch wel de vraag hoe wordt dat gesanctioneerd?"
"Wie wordt daar uiteindelijk verantwoordelijk voor gesteld? Want het zijn wel de donorkinderen en hun ouders die de rekening gaan betalen. Letterlijk en figuurlijk," werpt Ankie Vandekerckhove op.
Te weinig bij stilgestaan
Volgens Vandekerckhove is deze zaak een goed maar pijnlijk voorbeeld van hoe we als maatschappij jarenlang te weinig hebben stilgestaan bij de gevolgen van donorconceptie.
"Men is heel lang bezig geweest met te voldoen aan de kinderwens van mensen, wat op zich een zeer legitieme en respectabele wens is"
"Maar men heeft te weinig stilgestaan bij de gevolgen van al die ingrepen op een kind. En dan kom je tot wantoestanden die eigenlijk niet te verantwoorden zijn en die vanuit een vraag en aanbod systeem zijn kunnen gebeuren."
Als je met vragen zit over je afstamming kan je je gegevens achterlaten bij het Vlaamse Afstammingscentrum . Als donoren dat ook doen, kunnen kinderen en donoren met elkaar in contact gebracht worden.
