Israël stemt in met voorstel voor staakt-het-vuren in Gaza, Hamas bestudeert het nog

Het gaat om een zoveelste poging om opnieuw een akkoord voor een staakt-het-vuren in Gaza te bereiken. Israël hervatte op 18 maart zijn militaire offensief tegen Hamas, nadat er 2 maanden een staakt-het-vuren geweest was dat door de VS, Qatar en Egypte was bemiddeld. Sindsdien is er een totale blokkade van Gaza, waarbij er tot enkele dagen geleden geen voedselhulp binnenkwam.

Hamas bestudeert het voorstel nog en zou volgens het persagentschap Reuters vandaag of morgen een antwoord geven. Hun voornaamste kritiek zou zijn dat er geen afspraken gemaakt worden voor een definitief einde van het conflict. 

"Voor hen moeten er garanties zijn dat er een einde komt aan deze oorlog", legt VRT NWS-journalist en Midden-Oostenkenner Inge Vrancken uit in De Ochtend op Radio 1.  

"Verschillende bronnen bij Hamas hebben al laten weten dat ze heel erg teleurgesteld zijn. Zij hebben geen vertrouwen in Israël en ook weinig in de Amerikaanse president Trump. Hun vrees is dat Israël na de vrijlating van hun gijzelaars de oorlog opnieuw zal hervatten."

Toch is er nog een kleine opening, want Hamas heeft ook nog niet definitief neen gezegd. Ze hebben wel al kritiek geuit op het plan. "Het nieuwe voorstel voor een staakt-het-vuren slaagt er niet in een antwoord te bieden op de rechtmatige en legitieme eisen van ons volk", klinkt het.

Hamas zegt ook dat het voorstel toont dat Israël de bezetting van de Gazastrook alleen maar wil verankeren. Toch zal de groep het voorstel grondig bestuderen en binnenkort een duidelijker antwoord geven, om later eventuele verdere onderhandelingen op te starten.

De Palestijnse groepering had eerder al laten weten dat het "teleurgesteld" was in het voorstel van Amerikaans Speciaal Gezant Steve Witkoff. Er is namelijk geen voorziening die een permanent einde van de oorlog garandeert, wat Hamas wel wil.

"Ze zouden vandaag of morgen hun antwoord geven", gaat Vrancken verder. "Vertegenwoordigers van Qatar en Turkije zijn nog aan het praten met Hamas om te bekijken of er extra toevoegingen kunnen komen om tot een akkoord te komen." 

Over het bestand dat 60 dagen zou moeten duren, lekken intussen meer details uit. De hulpverlening in Gaza zou weer in handen van de Verenigde Naties en ngo's komen en het Israëlische leger zou zich moeten terugtrekken uit bepaalde gebieden. 

Volgens het voorstel zou de Palestijnse extremistische groepering Hamas de nog overgebleven gijzelaars binnen de week moeten vrijlaten of hun lichamen teruggeven, in ruil voor Palestijnse gevangenen. 

"Hamas zou nog 10 levende gijzelaars en 18 overleden gijzelaars moeten overhandigen aan Israël", legt Vrancken uit. "Daar staat tegenover dat Israël 125 Palestijnen die levenslang hebben gekregen zou vrijlaten, naast iets meer dan 1.000 Gazanen die sinds 7 oktober 2023 zijn opgepakt. Ook de lichamen van 180 overleden Gazanen zouden worden vrijgegeven. Als er een permanent bestand is, maar dat is allemaal nog een beetje schimmig, moet Hamas de laatste 30 gijzelaars dan nog vrijlaten." 

Maar zover is het nog lang niet. Ook vorige pogingen om tot een nieuw staakt-het-vuren te komen zijn vastgelopen omdat de standpunten van Hamas en Israël lijnrecht tegenover elkaar liggen. Zo wil Israël dat Hamas volledig ontwapend wordt, iets wat Hamas weigert. Hamas wil dan weer dat Israël alle troepen terugtrekt uit Gaza en zich ertoe verbindt de oorlog definitief te beëindigen. 

"Dat is altijd de zwakte van zo'n bestand", legt Vrancken uit. "We hebben dat eerder ook al gezien. Het is weer in die periode van het staakt-het-vuren zelf dat er onderhandeld moet worden over hoe het dan op langere termijn verder gaat. Maar dat betekent wel dat er -en dat is voor Hamas heel belangrijk- geen garanties in dat voorstel staan dat die oorlog effectief ten einde komt en daardoor vinden zij wat hier op tafel ligt heel moeilijk."  

En terwijl er gepraat wordt over een staakt-het-vuren in Gaza heeft Israël gisteren nog 22 nieuwe Joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever goedgekeurd. Mensenrechtenorganisaties en ngo's noemen dat een de facto annexatie van de Westelijke Jordaanoever. 

"Dat is het grootste aantal in heel veel jaren", legt Inge Vrancken uit. "Die kolonisatie is al vele tientallen jaren aan de gang onder elke Israëlische regering en wordt steeds openlijker benoemd."

"De Israëlische ministers zeiden gisteren: "Deze goedkeuring van 22 nieuwe nederzettingen is een strategische greep op Judea en Samaria, dat is de Bijbelse naam voor de Westelijke Jordaanoever, en is een belangrijke stap om te voorkomen dat er een onafhankelijke Palestijnse staat gesticht kan worden." Dat is wel redelijk nieuw (niet van nu, maar al weken/maanden) dat er heel openlijk gezegd wordt wat er eigenlijk de bedoeling is."

Het Internationaal Gerechtshof heeft zich hier al zeer expliciet over uitgesproken, ook vorige zomer nog, benadrukt Vrancken. "Elke Israëlische aanwezigheid op de Westelijke Jordaanoever is compleet in strijd met het internationaal recht en daar komt geen reactie op, dus ik vraag me af waarom die reactie er dan nu wel zou komen, want ze is er eigenlijk nog nooit gekomen."

De bevolking van Gaza zelf wordt intussen door Israël op een almaar kleiner gebied samengedreven. "81% van Gaza is intussen militaire zone of gebied waar evacuatiebevelen gelden", legt Vrancken uit. "De totale bevolking bevindt zich momenteel dus op 19% van het grondgebied."  

Ondanks het feit dat er nog steeds weinig reactie en openlijke kritiek komt, staat Israël de jongste tijd toch onder toenemende internationale druk om een einde te maken aan de oorlog en grootschalige hulpacties mogelijk te maken.