Kwaliteit van Stiemerbeek in Genk verbetert, onder meer door minder overstorting: "Voorbeeld voor aanpak van andere Vlaamse waterlopen"

De stad Genk analyseert het water van de Stiemerbeek samen met VITO, de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM), Stichting Kitsunya en Genkse vrijwilligers. Daarvoor zijn 15 sensoren in de beek geplaatst, die onder meer waterdiepte, temperatuur of zuurstof kunnen meten. 

Een groep Genkse vrijwilligers gaat die sensoren tweewekelijks reinigen, zodat ze optimaal kunnen blijven meten. "Het poetsen en controleren van die sensoren houdt het systeem een beetje draaiende", zegt Jos, 1 van de vrijwilligers. 

"De vrijwilligers zijn vooral mensen uit de buurt, die zo ook een beetje ambassadeur van het gebied zijn", zegt Karel Kriekemans (CD&V), schepen van Duurzaamheid in Genk.

Daarnaast doet de VMM ook fysico-chemische staalnames en biologische waterkwaliteitsmetingen in de beek.

Uit die metingen blijkt nu dat 2024 een goed jaar was voor de Stiemerbeek. Zowel de hoeveelheid water als de waterkwaliteit scoren beter dan voorgaande jaren.

Vorig jaar was ook het natste jaar sinds de start van de metingen en door die uitzonderlijke regenval zijn de waterpeilen en debieten in de Stiemer duidelijk gestegen. Dat extra water heeft ook een positief effect op de waterkwaliteit.

Naast de hoge neerslag draagt ook de overstortoptimalisatie van Aquafin bij aan een betere waterkwaliteit. "In het verleden was de Stiemerbeek echt een openbare riolering. Alle rioleringstelsels kwamen op deze beek uit, maar dat is natuurlijk niet de bedoeling", zegt Kriekemans.

"In de Stiemervallei liggen ook onze collectoren, grote buizen die ons rioleringsstelsel verbinden met het zuiveringsstation", zegt burgemeester van Genk Wim Dries (CD&V). "Het regent veel harder dan vroeger en door verharding komt er veel meer water in de riolering. Daarom zit er snel druk op die collectoren en al dat water moet natuurlijk ergens heen."

"Dan gaan die overstorten in werking. Het vuil water, gemengd met regenwater, komt dan in de Stiemerbeek terecht", zegt Dries. "Maar Aquafin heeft er nu voor gezorgd dat dat water niet meer zo snel overstort."

"We bekijken met Fluvius ook of we gescheiden stelsels kunnen aanleggen", vult Kriekemans aan. "Dan zouden het regenwater en het vuil water in andere buizen terechtkomen. Daardoor is er ook meer ruimte in de buizen om het water daar te houden."

"Dit is een heel mooi project en toont opnieuw aan dat Genk echt wel investeert in waterkwaliteit", zegt Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns (CD&V). "De aanpak van de Stiemer is een voorbeeld voor de aanpak van andere Vlaamse waterlopen."

"De waterkwaliteit van de Stiemerbeek is in de eerste plaats belangrijk voor de beleving van mensen die hier komen wandelen, want rioolwater heeft een geurtje", zegt Jos. "Het water ziet nu nog altijd wat bruin, want er is nog altijd wat vuilvracht, maar minder dan voorheen."

"De kwaliteit van het beekwater is ook belangrijk omdat de Stiemerbeek de voeding van natuurgebied De Maten is", legt hij uit. "Dat is topnatuur, dus dat gebied heeft ook hoogkwalitatief water nodig."

"Maar ook de Stiemerbeekvallei zelf is gebaat bij zuiver water. Dat is bijvoorbeeld goed voor de biodiversiteit. Zo zien we meer amfibieën, zoals kikkers en salamanders, maar ook nieuwe soorten vissen, libellen en waterkevers."

"Vroeger begrepen de mensen het niet als je hier kwam wandelen, omdat het hier dus een open riool was, maar we willen de plek nu aantrekkelijker maken", zegt Kriekemans.

"De Stiemervallei is een groen-blauwe ader die Genk van het noordoosten tot het zuidwesten volledig doorkruist. Het is een mooi park van meerdere honderden hectaren natuurgebied, heel dicht tegen de woonwijken aan", vertelt de burgemeester nog.

"Er loopt nu een investering van 10 miljoen euro om een groot fietspad aan te leggen in de vallei, met heel wat rustplaatsen om bijvoorbeeld te barbecueën. De werken zijn al goed opgeschoten en we verwachten midden volgend jaar klaar te zijn."