Het Amerikaanse ministerie van Volksgezondheid annuleert de 760 miljoen dollar aan subsidies voor de ontwikkeling van een vogelgriepvaccin door farmabedrijf Moderna. Het vaccin is gebaseerd op mRNA-technologie, maar volgens het ministerie is die techniek "wetenschappelijk en ethisch niet te verantwoorden". Volksgezondheidsexperts slaan alarm: zij vrezen dat de beslissing de Amerikaanse paraatheid tegen pandemieën ernstig ondermijnt.
Amerikaanse minister van Volksgezondheid Robert Kennedy annuleert megacontract voor ontwikkeling vogelgriepvaccin
Oscar Lahousse
Gepubliceerd:
Het Amerikaanse biotechnologiebedrijf Moderna boekte recent positieve resultaten met een experimenteel vaccin tegen de vogelgriep. De federale overheid had 760 miljoen dollar toegekend aan Moderna voor de verdere ontwikkeling, maar nu besluit het ministerie van Volksgezondheid om de financiering stop te zetten. Volgens minister van Volksgezondheid Robert F. Kennedy Jr. zijn de mRNA-vaccins "ondermaats getest".
Het is niet de eerste keer dat Kennedy zich kritisch uitlaat over mRNA-vaccins. Zo liet hij onlangs het coronavaccin voor gezonde kinderen en zwangere vrouwen schrappen uit de aanbevelingen.
Wat zijn mRNA-vaccins?
mRNA-vaccins geven je cellen tijdelijk de instructies om een stukje van een virus na te maken, zoals het bijvoorbeeld ‘spike-eiwit’ van het coronavirus. Je immuunsysteem herkent dat eiwit en leert het virus zo sneller te bestrijden.
Het mRNA zelf verdwijnt na korte tijd weer uit je lichaam. Het komt niet in je DNA terecht en verandert niets aan je genetisch materiaal.
Deze vaccins zijn vrij snel en goedkoop te ontwikkelen en aan te passen aan nieuwe virusvarianten. Dat maakt ze waardevol bij uitbraken van nieuwe ziektes.
Bekende voorbeelden zijn de COVID-19-vaccins van onder meer Moderna. Ook voor de vogelgriep is nu dus zo’n vaccin in ontwikkeling.
Vogelgriep groeiende dreiging
Volgens het Amerikaanse ministerie van Landbouw zijn sinds de lente van 2024 al meer dan 1.000 boerderijen getroffen door de vogelgriep, met miljoenen dode vogels als gevolg. Er zijn minstens 70 besmettingen bij mensen vastgesteld, vooral bij landbouwpersoneel. In januari stierf een oudere man met onderliggende aandoeningen aan de gevolgen van het virus.
Voorlopig is de kans op besmetting bij mensen wel eerder beperkt. Toch pleiten wetenschappers voor waakzaamheid. Het virus is in staat om snel te muteren, waardoor het gevaarlijker kan worden voor mensen.
Ondanks de groeiende urgentie circuleren er nu in verschillende Amerikaanse staten wetsvoorstellen die mRNA-vaccins willen verbieden of beperken. Het gebrek aan een federale aanpak van de vogelgriep zorgt dan ook voor onrust bij experts: "Dit is een klap voor onze biosecurity", zegt expert biodefensie Saskia Popescu, aan het Amerikaanse tijdschrift Forbes. "Zonder vaccin, zonder surveillance, en met minder middelen staan we bijzonder kwetsbaar."
Politiek en volksgezondheid
De Amerikaanse overheid lijkt steeds meer afstand te nemen van haar rol als coördinerende kracht in de voorbereiding op gezondheidscrises. Begin dit jaar kondigde Kennedy aan dat hij 20.000 banen wil schrappen bij verschillende gezondheidsinstanties. Experts waarschuwen dat daardoor meer verantwoordelijkheid bij lokale overheden terechtkomt, zonder extra middelen.
Recent besliste Kennedy nog om covidvaccins voor kinderen en zwangere vrouwen niet langer aan te bevelen. Die beslissing kwam er zonder overleg met het ziektepreventiecentrum CDC. Die organisatie blijft nochtans benadrukken dat vaccins net voor die groepen essentieel zijn. Ziekenhuizen zien ondertussen al een toename van mazelen en kinkhoest, ziektes die eerder onder controle leken.
Steeds meer lijkt het Amerikaanse gezondheidsbeleid af te glijden naar een politieke strijd. Daarbij dreigen ideologische kwesties de wetenschappelijke besluitvorming te verdringen.
