Vlaamse Lutgard is huisarts van bedolven Zwitsers dorpje: "De mensen zijn in shock, maar de moedeloosheid komt later nog" 

Vorige week werden de 300 inwoners van het Zwitserse dorp Blatten geëvacueerd, vanwege een grote modderstroom in de hoger gelegen gebieden. Gisteren stortte dan een groot deel van de Birchgletsjer in, waardoor het Alpendorpje van de kaart geveegd werd.

De Vlaamse Lutgard woont al een 25-tal jaar in het gebied en kent de getroffen mensen goed. "Ik ben in Zwitserland terechtgekomen omdat ik met een Zwitser getrouwd ben", vertelt ze. "Eerst werkte ik in een ziekenhuis, maar de laatste 20 jaar heb ik een eigen huisartsenpraktijk hier in het Lötschental."

"Het dal bestaat uit 4 dorpen (waaronder Blatten) die dicht bij elkaar liggen. Er wonen ongeveer 1.500 mensen, al stijgt dat aantal in het hoogseizoen naar 4.000 door de toeristen. Ik ben hier de enige dokter, dus ik ben de huisarts van alle mensen die hier wonen. Ook de mensen uit het getroffen dorp zijn allemaal mijn patiënten."

"De mensen die hier in de bergen wonen zijn erg weerbaar. Ze zijn gewend aan natuurcatastrofes, zoals lawines, en zijn al eerder dagenlang van de buitenwereld afgesloten geweest door het winterweer."

"Maar dit is wel van een ander kaliber", zegt ze. "Mensen moesten plotseling hun huis verlaten en kregen 1 uur tot 10 minuten de tijd om hun boeltje te pakken. Zo ken ik een moeder die enkel voor haar kinderen gepakt heeft, maar zelf niet de tijd had om iets mee te nemen."

"Alle mensen hebben met hun eigen ogen gezien hoe er verschuivingen waren op de berg naast hun dorp. Beetje bij beetje zijn er brokstukken naar beneden gekomen, maar veel van dat puin is op een gletsjer beland. Die gletsjer is gisteren dan volledig naar beneden gestort."

Volgens Lutgard hadden de meeste inwoners niet verwacht dat de schade zo groot zou zijn. "De mensen zochten onderdak bij familie of kennissen, maar bleven hopen op dat ze vroeg of laat naar hun dorp zouden kunnen terugkeren."

"Dat het hele dorp bedolven zou worden, dat was een 'worstcasescenario' waar niemand op gerekend had. Het was echt een explosie, die aan het andere uiteinde van het dorp tot nog 200 meter de helling op schade aangericht heeft."

Toch is het gevaar nog niet geweken. Door het smeltende ijs is er een meer ontstaan, dat uur na uur groter wordt en nog heel wat schade kan aanrichten. "We moeten nu afwachten om te zien waar al dat water naartoe gaat", zegt ze. "En er verschuift nog van alles op de bergen boven ons, dus er kan ook nog puin naar beneden komen."

"De gevolgen zijn enorm. Mensen hebben hun huis, bedrijf, hotel of werk verloren", legt de huisarts uit. "Ik ken oude mensen van in de 90 die dit dal nooit verlaten hebben, maar ook families met kleine kinderen die hier pas wonen. Die mensen zijn alles kwijt." 

Toch dringt de situatie bij veel mensen nog niet echt door. "Ze houden zich sterk en blijven bezig. Zo helpt bijna iedereen bij de brandweer of het leger, die hier nu heel veel werk aan het verzetten zijn", zegt ze. "Ik kan me haast niet voorstellen dat dat in Vlaanderen zou gebeuren."

"De mensen focussen zich op dat werk en zijn in shock, maar de moedeloosheid en het besef dat ze alles verloren hebben zal later komen. Het is zoals een begrafenis: je blijft bezig, maar daarna dringt alles pas door."

"De mensen zijn hier ook zeer gesloten en vragen niet graag om hulp. Zo is er vanuit de overheid een hulpcentrum met 2 psychologen, maar zij hebben hier niks te doen. De inwoners van dit dal staan wantrouwig tegenover buitenstaanders, en willen alles zelf afhandelen. Ze praten met hun huisarts, omdat ze mij al langer kennen, of zeggen niks."

"Toch zal er nog een zware klap komen. Ik ken mensen die het al moeilijk vonden om onderdak te vragen aan kennissen, omdat ze op eigen benen willen blijven staan", zegt ze. "Een 94-jarige patiënt gaat naar Bazel, waar haar zoon woont, nu ze hier alles verloren heeft. Maar ik vrees dat er ook mensen dit niet te boven zullen komen en zullen sterven."

"Voorlopig blijven we allemaal aan het werk en kijken we vooruit, al weten we niet wat morgen zal brengen."