Na ophef over filmpje in Arabisch in Brugge: wat laat taalwetgeving wel en niet toe?

Het filmpje, dat in het kader van het Europese programma ‘Community City Project’ tot stand kwam, werd gisteren al offline gehaald. Burgemeester Dirk De fauw (CD&V) sprak over een foute inschatting door projectmedewerkers die de taalwetgeving over het hoofd hadden gezien.

“In principe kan zo'n filmpje, op voorwaarde dat we ons op een specifieke doelgroep richten. Bijvoorbeeld enkel op mensen die Arabisch spreken. Maar in dit geval is dit naar een heel ruim publiek gecommuniceerd. Een anderstalige boodschap mag, maar enkel in combinatie met een Nederlandstalige tekst. En dat is de fout die hier gemaakt is", aldus De fauw.

Vlaams Belang vindt de video een brug te ver en noemt het een “flagrante overtreding van de taalwet”. Vlaams Parlementslid Stefaan Sintobin kondigde aan een klacht bij de Commissie voor Taaltoezicht te zullen indienen, die toeziet op het naleven van de taalwet.

Die taalwetgeving werd in 1962 ingevoerd en regelt dat Nederlands in Vlaanderen, Frans in Wallonië, beide talen in Brussel en Duits in de Duitstalige Gemeenschap geldig zijn.

Wat mag nu precies wel en wat niet volgens die wet? In de VRT NWS-podcast Het Kwartier gaf Nathalie Debast van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) meer uitleg.

“Alle Vlaamse steden en gemeenten gebruiken Nederlands als bestuurstaal. Dat betekent dat ze in alle officiële communicatie, dus bijvoorbeeld op een gemeenteraadsvergadering of in folders of posts op sociale media, Nederlands gebruiken.”

Hierop bestaan wel een aantal uitzonderingen die het gebruik van een andere taal mogelijk maken. “Toeristische centra bijvoorbeeld (zoals Brugge) mogen hun mededelingen in 3 talen opstellen. Het spreekt dan ook voor zich dat iemand die zich slechts een paar dagen in een stad of gemeente bevindt, de taal niet noodzakelijk spreekt”, aldus Debast.

Uitzonderingen moeten normaal gezien altijd in overleg met de Commissie voor Taaltoezicht gebeuren. Zij hanteert verschillende voorwaarden. Zo moet het om iets tijdelijks gaan, het gebruik van de vreemde taal moet een bijzonder doel hebben en het mag ook slechts om een vertaling van een oorspronkelijk Nederlandstalige tekst gaan. Dat laatste was in Brugge niet het geval. 

De toegenomen diversiteit in de samenleving stelt steden en gemeenten bij de toepassing van de complexe taalwetgeving voor extra uitdagingen, zegt Debast.

“Het is heel belangrijk dat communicatie die vanuit de overheid vertrekt, ook landt bij diegenen die ze moeten begrijpen en toepassen. Vandaar zijn er ook uitzonderingen mogelijk, maar het moet wel altijd gaan om een vertaling van bestaande Nederlandse communicatie.”