Hoe werken Brusselse parlementsleden bij gebrek aan nieuwe regering? "Ik voel schaamte, je krijgt dit niet meer uitgelegd"

17 Nederlandstaligen en 72 Franstaligen: zo veel leden telt het Brussels Parlement, dat hernieuwd werd  bij de verkiezingen van 9 juni vorig jaar. Het land en alle andere gewesten en gemeenschappen hebben intussen al enige tijd een nieuwe regering, maar in Brussel blijft alles tot nu toe muurvast zitten.

Dat blijft niet zonder gevolgen: bij gebrek aan een nieuwe begroting die de financiële toestand onder controle moet zien te houden, werkt het gewest met voorlopige twaalfden. Dat is een soort noodkrediet gebaseerd op de uitgaven van vorig jaar, gedeeld door 12.

De huidige ontslagnemende regering blijft aan het roer en houdt als het ware de winkel open. Beslissingen met een grote financiële impact worden doorgeschoven naar de volgende regering, die er dus nog niet is. Wat betekent dat voor de Brusselse parlementsleden, die intussen wel al aan het werk zijn?

"Ik merk dat ons reglement geschreven is voor een parlement met een stabiele uitvoerende macht, waarbij vooraf binnen de regering compromissen worden gesloten", zegt Martin Casier (PS).

Datzelfde reglement bepaalt overigens ook dat de aanwezige parlementsleden bij het begin van de plenaire zitting moeten rechtstaan als de parlementsvoorzitter het halfrond binnenschrijdt en plaatsneemt boven het spreekgestoelte. Wie aanwezig is, blijkt dat ook te doen, zij het niet allemaal met veel overtuiging.

De plenaire zitting begint om 9.30 uur 's morgens. Eerst worden enkele nieuwe ordonnanties - het Brusselse equivalent van een decreet of wet - in overweging genomen en/of besproken. Het gaat om een tiental ordonnanties, onder meer over hinderlijke bedelarij en veiligheid op de Brusselse metro. "Ik heb niet het gevoel dat we de wereld aan het veranderen zijn", zegt Groen-fractieleider Stijn Bex. "Ik voel mij daarover best wel gefrustreerd." 

"Maar ik voel ook schaamte: de mensen spreken je aan over het feit dat er nog altijd geen nieuwe regering is. Je krijgt dat niet meer uitgelegd."

"Het is extreem frustrerend", vindt ook Gilles Verstraeten (N-VA). Hij verwijst naar de vele problemen waarmee Brussel kampt: daklozenproblematiek, drugsproblematiek en een schuldgraad van 200 procent. "Je wil dat aanpakken, maar daarvoor is beleid nodig. En daarvoor heb je dan weer een regering nodig."

Bij gebrek aan voldoende nieuw beleid zijn de parlementsleden na een uurtje al rond met de bespreking van mogelijke nieuwe ordonnanties. Parlementsvoorzitter Bertin Mampaka schorst de vergadering voor een halfuur.

Om 11 uur begint het eigenlijke vragenuurtje. Verschillende parlementsleden hebben vragen voorbereid voor de ministers van de ontslagnemende regering, onder meer over het industrieel beleid, over de hoge tarieven voor drinkwater, over veiligheid of over het respecteren van de tweetaligheid.

Erg concreet zijn de ministers niet in hun antwoorden: ze verwijzen naar eerdere verklaringen of naar de volgende nog te vormen regering. Echte oplossingen voor de problemen worden niet echt aangereikt.

"We stellen vragen, maar het gaat meestal over een stand van zaken", erkent Gilles Verstraeten (N-VA).

Aan het enthousiasme van de vraagstellers zal het niet gelegen hebben. Zij stellen hun pertinente vragen van op het spreekgestoelte, zonder enig schriftelijk geheugensteuntje. Wat een contrast met de ministers en staatssecretarissen die hun antwoord meestal weinig geïnspireerd voorlezen. Ook de voorzitter brengt niet veel levendigheid in het debat: hij haspelt alles netjes af volgens de procedure en zijn gemompel is vaak nauwelijks verstaanbaar.

Als waarnemer krijg je de indruk dat de zitting er maar weinig toe doet. Veel aanwezige parlementsleden zitten voortdurend op hun smartphone te kijken en hebben nauwelijks aandacht voor wat er in het parlementair halfrond gebeurt. Sommige tenoren van de Brusselse politiek lopen druk heen en weer tussen het halfrond en de ontvangstruimte ernaast, waar ze interviews geven of telefoneren.

Dat alles is goed te zien van op de perstribune omdat de ontvangstruimte door een hoge glazen wand van het halfrond gescheiden is. Je krijgt de indruk dat je naar een soort toneelstuk kijkt waarbij iedereen zijn rol naar best vermogen speelt. Terwijl de echt belangrijke dingen elders gebeuren.

Dat is in zekere zin ook zo, want op het moment van het vragenuurtje geven MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez en lokaal MR-kopman David Leisterh elders een persconferentie, waar ze hun plannen voorstellen om de Brusselse begroting weer in evenwicht te krijgen. De avond voordien heeft PS-kopman Ahmed Laaouej een plan voorgesteld om een nieuwe linkse politieke meerderheid te proberen vormen. 

"Het probleem is dat er te weinig vertrouwen is tussen de belangrijke partijen aan Franstalige kant", legt Gilles Verstraeten (N-VA) de vinger op de wonde. "Daardoor is wat wij hier doen te beperkt, in vergelijking met de grote uitdagingen waarvoor Brussel staat."

Ook Lotte Stoops (Groen), de Nederlandstalige ondervoorzitter van het parlement, is wat gefrustreerd. "Ik zie Brussel afbrokkelen omdat er geen nieuwe Brusselse regering is. Zo dreigt er een sociaal bloedbad bij de OCMW's als gevolg van de federale beslissingen over het beperken van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd." Maar ze legt zich niet neer bij de situatie. "Ik ga er gefrustreerd tegenaan."

Volgens Stoops wordt er "enorm hard gewerkt" in het Brusselse Parlement. "Bij elk initiatief moet er een meerderheid in het parlement worden gezocht." Maar die ontslagnemende regering-Vervoort is eigenlijk vleugellam en is zeker geen toonbeeld van veel daadkracht.

Dat wordt perfect geïllustreerd door het antwoord van minister van Werk Bernard Clerfayt (DéFI) op een vraag van Gilles Verstraeten over wat Actiris gaat ondernemen om meer werklozen naar werk toe te leiden. "We hebben de teksten nog niet", is het eerste wat de minister zegt in zijn antwoord.

Het parlement lijkt dezer dagen wel een irrelevante praatbarak. Je kan alleen maar hopen dat dit verandert in de positieve zin, eenmaal het Brussels Gewest een nieuwe regering heeft die echt beleid kan gaan voeren.