Wanneer je na een overlijden de nalatenschap moet regelen, heb je alle erfgenamen nodig om de juiste documenten te ondertekenen. Maar wat als sommige erfgenamen niet willen meewerken, niet bereikbaar of zelfs spoorloos verdwenen zijn? Notaris Bart Van Opstal van Notaris.be legt uit hoe een gerechtelijk bewindvoerder ervoor kan zorgen dat je jouw deel van de erfenis toch kan laten uitbetalen.
Hoe kan je erfenis laten uitbetalen zonder medewerking van alle erfgenamen? "Ik wacht al 14 jaar op de levensverzekering van mijn overleden vader"
Fien Vandercruyssen
Gepubliceerd:
Xavier Taveirne is jouw consumentenman. Hij presenteert elke werkdag tussen 9 uur en 10 uur 'WinWin' op Radio2. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
De vader van Radio2-luisteraar Karin uit Geraardsbergen overleed 14 jaar geleden. "Een paar jaar geleden, 10 jaar nadat mijn vader stierf, kregen mijn broer en ik plots een bericht van een verzekeraar. Die liet ons weten dat mijn vader een levensverzekering bij hen had en dat dat geld uitgekeerd kon worden", vertelt ze in 'WinWin', het consumentenprogramma op Radio2. Karin en haar broer brachten de nodige documenten in orde, maar hun zus die in Amerika woont, was intussen overleden. Haar zoon werd daardoor de volgende wettelijke erfgenaam, maar het contact met hem verloopt moeizaam en ze krijgen hem niet zover dat hij wil meewerken aan de afhandeling van het dossier. De verzekeraar liet aan Karin weten dat het bedrag niet kan worden uitgekeerd zolang niet alle erfgenamen de nodige papieren ondertekenen.
Volgens notaris Bart Van Opstal, de woordvoerder van Notaris.be, het platform van de Belgische notarisfederatie, bestaat daar nochtans een oplossing voor.
De rechter duidt een bewindvoerder aan die in de plaats van de ontbrekende erfgenaam mag ondertekenen
Bart Van Opstal, woordvoerder Notaris.be
Eenzijdig verzoekschrift naar de rechtbank
Karin is bang dat ze haar deel van de levensverzekering van haar vader nooit zal krijgen. Toch bestaat er volgens Van Opstal een manier om daar aanspraak op te maken. Daarvoor zal ze wel naar de rechtbank moeten stappen. "Voor zulke zaken kan je met behulp van een eenzijdig verzoekschrift een gerechtelijk bewindvoerder laten aanstellen. Dat is een neutrale persoon die wordt aangeduid door de rechter om de juiste documenten te ondertekenen in de plaats van de ontbrekende erfgenaam. Het is belangrijk dat je zelf voldoende kunt motiveren en aantonen dat je veel moeite hebt gedaan om alle erfgenamen eerst zelf te contacteren, maar dat dat niet gelukt is."
Eens de bewindvoerder in de plaats van de ontbrekende erfgenaam ondertekent, kan de zaak gedeblokkeerd worden. "De aanwezige erfgenamen krijgen dan hun deel van de levensverzekering uitgekeerd. Deze soort van bewindvoering is uiteraard niet hetzelfde als het onbekwaam verklaren van de ontbrekende erfgenaam. De bewindvoerder is in dit geval enkel aangeduid voor deze ene transactie."
Als de erfgenaam nog steeds niet wil meewerken, wordt zijn geërfde deel in een depositokas geplaatst. Daar kan die dat op eender welk moment opvragen
Bart Van Opstal, woordvoerder Notaris.be
Volgens Van Opstal kan je zo'n procedure relatief eenvoudig opstarten. "Via de rechtbank gaan, klinkt vaak indrukwekkend, maar dit is een vrij eenvoudige procedure omdat het via een eenzijdig verzoekschrift verloopt. Je zal dus ook vrij snel een antwoord krijgen. Daarna zijn er twee opties. Ofwel verleent de ontbrekende erfgenaam toch nog zijn medewerking en is alles opgelost, ofwel wordt zijn deel van de erfenis afzonderlijk in een depositokas op zijn naam geplaatst. De erfgenaam kan zijn deel van de erfenis dan eender wanneer opvragen."
Zoektocht naar alle nabestaanden
Hoewel de gerechtelijke bewindvoering in sommige situaties een handige oplossing kan zijn, is het altijd handiger als alle partijen het onderling eens kunnen geraken. De nalatenschap wordt hoe langer hoe complexer, vindt notaris Bart Van Opstal.
"Dat komt doordat onze samenleving ook complexer wordt en er bijvoorbeeld meer samengestelde gezinnen zijn dan vroeger. Zo is de zoektocht naar alle erfgenamen niet altijd makkelijk en zijn sommige nabestaanden niet altijd heel gewillig om overal aan mee te werken. Om te checken hoeveel nabestaanden er juist zijn en waar ze zich bevinden, bestaat er bij bankrekeningen een makkelijke opzoekingstool. Maar bij levensverzekeringen bestaat die nog niet."
