Torenspits Sint-Gangulfuskerk Sint-Truiden verwijderd voor restauratie: "De balken zijn volledig verrot"

Het was een onaangename verrassing tijden de restauratiewerken van het dak van de Sint-Gangulfuskerk, een 1.000 jaar oude romaanse kerk in het centrum van Sint-Truiden. De tand des tijds heeft de toren, van trouwens 400 jaar oud, zwaarder aangetast dan verwacht. Zo erg zelfs, dat de toren niet meer stabiel bleek te zijn.

"De toren is honderden jaren geconfronteerd geweest met vocht, schimmels en houtworm", zegt Pierre Claus, voorzitter van de kerkraad. "De balken zijn volledig verrot. Om de toren weer stabiel te krijgen, moet de stoel waar de toren op rust, vervangen worden. De enige manier om dit veilig te kunnen doen, was om de spits van de toren te halen. De spits zal op de begane grond, naast de kerk, gerestaureerd worden."

"Op dit moment zijn we nog aan het uitzoeken hoe de constructie van de toren precies in elkaar steekt", zegt architect Pieter Verheyden die de werf opvolgt. "Je kan het vergelijken met een Mikado spel. Welke balk vervang je eerst en wat voor effect heeft dat op de andere balken? Het is even zoeken, maar hoe langer je er mee bezig bent, hoe duidelijker het wordt."

"We hebben bijvoorbeeld ook ontdekt dat er in de jaren 60, tijdens de laatste restauratie, enkel hier en daar wat verstevigingen zijn toegevoegd. Hierdoor is de toren verder blijven degraderen. We zitten nu op een punt dat we moeten ingrijpen, omdat het anders te gevaarlijk werd."

De restauratie van het dak van de kerk kost 500.000 euro. Hoeveel de restauratie van de toren zal kosten, is nog niet duidelijk. Ondanks die onduidelijkheid vindt deken Wim Ceunen dat het geld alleszins goed besteed wordt.

"De Sint-Gangulfuskerk is het oudste gebouw in Sint-Truiden dat nog altijd in gebruik is. Een opmerkelijk gebouw dus", zegt Ceunen. "Er wordt wel eens gediscussieerd over hoeveel geld er naar de Kerk gaat, maar het overgrote deel van het geld gaat naar het in stand houden van het patrimonium. Het is misschien eens de moeite waard om even stil te staan bij hoeveel waarde we hechten aan ons patrimonium en in welke mate we bereid zijn het te blijven onderhouden. Hier zou ik graag over debatteren."

Paul Vanmarsenille, conservator van de kerk, is vooral opgelucht dat de kerk opgeknapt wordt. "Dit gebouw is de geschiedenis van onze stad, de geschiedenis van de mensen die hier geleefd hebben. Het geloof is op dit moment niet meer zo evident als het vroeger was, maar mensen hebben hier wel veel herinneringen opgebouwd."

"Generaties zijn hier gedoopt, hebben hier hun communie gedaan, zijn getrouwd of hebben hier afscheid genomen van een geliefde. De stenen op zich betekenen niks, maar de herinneringen die aan deze kerk verbonden zijn, moeten we blijven bewaren."

Het is de bedoeling dat de torenspits in het najaar weer op zijn plaats staat. Daarna worden de kolommen in de kerk zelf bestudeerd, want die vertonen scheuren. Er worden nu al scheurmeters geplaatst om het gebouw nauw op te volgen. Tijdens de restauratiewerken blijven er vieringen in de kerk plaatsvinden.