Na 8 jaar krijgt Beweging.net nieuwe voorzitter: wat laat Peter Wouters na? En wat betekent zijn organisatie nog?

"Onzichtbaarder wordt macht niet dan in zijn gedaante", schreef een columnist een paar jaar geleden met een kritische boutade over Peter Wouters. Wouters was de voorbije 8 jaar de topman van Beweging.net, het netwerk van sociale organisaties dat ontstaan is uit de vroegere christelijke arbeidersbeweging ACW. Een kern van waarheid zit er wel in dat citaat: Peter Wouters heeft zich tijdens zijn bewind van de voorbije 8 jaar nooit echt geprofileerd als de grote mediamagneet.

Het is bijvoorbeeld ook een publiek geheim dat in 2017 bij CD&V wat tuimelkruid voorbijrolde toen ze op het partijhoofdkwartier vernamen dat ene Peter Wouters 'de beweging', zoals die gemakkelijkheidshalve genoemd wordt, zou leiden. Er moesten destijds blijkbaar wat telefoontjes gedaan worden om zich te vergewissen van 's mans achtergrond.

De bedachtzame Kempenaar (55) is een master in sociaal werk en leidde die opleiding ook aan de hogeschool in Leuven tot hij voorzitter werd. Voordien had hij binnen ACW al heel wat watertjes doorzwommen, als voorzitter van de Leuvens-Brusselse poot van de christelijke arbeidersbeweging, en vervulde hij opdrachten onder meer bij KAJ, de KWB (nu Raak) en Femma.

En ja, in intussen vervlogen tijden zou dat minder zichtbare en zachtere profiel van Wouters misschien een probleem zijn geweest voor een algemeen voorzitter van de christelijke arbeidersbeweging. Maar in de jaren die voorafgingen aan zijn aanstelling als voorzitter had de organisatie al een heuse gedaanteverwisseling doorgemaakt.

Beweging.net is in 2015 ontsproten uit de arbeidersbeweging ACW, en dat heeft de hele werking op haar kop gezet. In zijn eerste jaren als voorzitter zou die verdere herschikking van de interne machinerie nog veel van Wouters' aandacht opeisen.

"Waar ACW meer vooropliep en meer als 1 blok werd gezien, opereert Beweging.net vandaag meer als een overlegplatform", klinkt het bij ingewijden. Grote leden als CM of ACV opereren in dat opzicht ook, althans meer dan vroeger, autonoom. "Peter Wouters functioneerde in die constellatie beter: wat rustiger, meer op de achtergrond, meer bescheiden."

Daar komt nog eens bij dat de beweging in de jaren voordien enorm veel financiële slagkracht was kwijtgespeeld, door het Arco-debacle. Arco was de financiële poot van ACW, die in de financiële crisis samen met Dexia-bank ten onder ging. 800.000 coöperanten raakten daardoor hun geld kwijt. 

Het woord "macht" viel ook in de boutade hierboven. En die is er zonder twijfel nog steeds, ondanks de financiële klap van Arco. Dat leert 1 simpele blik op de stichtende partners van de organisatie, waaronder de christelijke vakbond ACV, de grootste vakbond van het land, de CM, het grootste ziekenfonds van het land, vrouwenorganisatie Femma, dienst voor gezinszorg Familiehulp, gepensioneerdenbeweging Okra of ziekenzorgorganisatie Samana.

"Die organisaties blijven belangrijke spreekbuizen in de maatschappij, zeker als het gaat over welzijn, gezondheidszorg of sociaal overleg", zegt Bram Verschuere, professor bestuurskunde aan de UGent. "Dus onder de waterlijn is die invloed er zeker nog. Beweging.net zet dus nog steeds een bepaalde ideologische, voornamelijk progressieve agenda."

Maar politiek lijkt de wereld intussen wel te zijn veranderd, zo heeft ook Peter Wouters beseft. Via kabinetsmedewerkers en hier en daar een minister heeft Beweging.net nog enkele pionnen in de politiek, maar met name de unieke historische band die ACW ooit had met de christendemocraten is al decennialang aan het rafelen. Dat het politieke gewicht van CD&V in diezelfde periode getaand is, speelt daarbij een belangrijke rol.

In dat opzicht was de grote aankondiging van eind 2021, dat Beweging.net niet louter nog zou samenwerken met CD&V, maar daarvoor ook zou kijken naar Groen en Vooruit, voor de echte volgers niet meer zo schokkend. Het is niet alleen een verbreding van het blikveld voor de beweging, maar ook een manier om zich te wapenen tegen partijen als de N-VA, die veel kritischer zijn voor de rol en invloed van het middenveld.

Wanneer Wouters komende maand vertrekt, laat hij dus een beweging in volle, welja, beweging na aan zijn opvolger, die normaal gezien in juni aan de slag gaat. In zijn nieuwjaarstoespraak kondigde Wouters al aan dat er dit jaar ook een strategisch congres zal worden georganiseerd, 10 jaar nadat ACW in Beweging.net vervelde.

De centrale thema's van dat congres illustreren ineens ook de uitdagingen voor Wouters' opvolger: "een krachtige plaats voor het middenveld, nabijheid van leden en partnerorganisaties, en de interne organisatie van Beweging.net". Beweging.net schuift alvast Julie Hendrickx Devos naar voren. Devos is momenteel nog provinciaal directeur voor de regio Vlaams-Brabant en Brussel.