"Je voelt de haat op straat." Zo omschrijft een Belgische vrouw die in Jeruzalem woont de sfeer op 'Jerusalem day'. Tijdens die jaarlijkse feestdag trekken duizenden Israëlische nationalisten door de Oude Stad van Jeruzalem. Ze marcheren door Palestijnse wijken en zwaaien met Israëlische vlaggen en scanderen slogans als "Dood aan de Arabieren". Volgens de vrouw wordt de nationale feestdag om de Israëlische controle over Oost-Jeruzalem te vieren, door velen in de stad ervaren als een dag van provocatie en vernedering.
Belgische vrouw blikt terug op Jeruzalemdag: "Zwartste dag van het jaar"
Oscar Lahousse
Gepubliceerd:
In de VRT NWS-podcast Het Kwartier getuigt een Belgische vrouw over de impact van die dag. Ze woont al 6 jaar in Jeruzalem en is getrouwd met een Palestijn. Vanwege veiligheidsredenen wenst de vrouw anoniem te blijven. Voor haar is Jeruzalemdag “de zwartste dag van het jaar”.
"Je voelt de haat op straat. Mensen zijn vaak agressief en dronken. Ze willen de straten overnemen. Je bent bang om oogcontact te maken, vooral als je zichtbaar niet-joods bent of er anders uitziet."
Bekijk: De gemoederen lopen hoog op tijdens Jeruzalemdag.
Sfeer van vernedering
Al vroeg in de ochtend hangt er een beklemmende sfeer in de stad. Wegen worden afgesloten, Palestijnen sluiten hun winkels en mensen durven hun huis niet te verlaten. Zeker in de islamitische wijk van de Oude Stad lopen de spanningen hoog op. Palestijnse inwoners worden geïntimideerd door nationalistische jongeren, die massaal aanwezig zijn.
Voor verschillende winkels hangen er bordjes met: "Dit is Joods eigendom, niet vernielen". Volgens de Belgische vrouw hangen ook veel Palestijnse winkeliers zulke boodschappen op, ter bescherming. Zij moeten liegen over hun identiteit om problemen te voorkomen.
Tijdens de mars heerst er volgens de vrouw niet enkel een fysieke dreiging, maar is er ook sprake van verregaande symbolische vernedering: "De slogans die je hoort en ziet zijn vreselijk. Ze verwijzen soms expliciet naar de Nakba van 1948, de verdrijving van honderdduizenden Palestijnen. Het is erg traumatiserend."
Leven in Jeruzalem
Tijdens het interview in Het Kwartier noemt de vrouw Jeruzalem een extreem gefragmenteerde stad, waar de breuklijnen dagelijks voelbaar zijn. "Jeruzalem is een erg complexe stad. Ze is verdeeld in Joodse, Arabische, christelijke en Armeense wijken. Iedereen probeert zoveel mogelijk in zijn eigen wijk te blijven, want elke verstoring van de status quo kan leiden tot geweld en chaos."
Toch kiest de vrouw er erg bewust voor om in Jeruzalem te blijven wonen. Momenteel werkt ze er voor een ngo die zich inzet voor verzoening tussen Israëli's en Palestijnen. "Deze stad heeft door de millennia heen zoveel menselijk leed gezien. Tegelijk is ze de bakermat van 3 religies en ademt ze geschiedenis. Ik probeer hier elke dag een goed mens te zijn, ook als anderen dat niet zijn. Jeruzalem dwingt je om bewust te leven.", vertelt ze in het Kwartier.
De getuigenis van de vrouw legt de complexiteit van het leven in Jeruzalem bloot. Verschillende bevolkingsgroepen zijn gedwongen naast elkaar te leven. In die context is Jeruzalemdag een jaarlijkse lont in het kruitvat. "Er is geen echte eenmaking, ook al wordt dat met Jeruzalemdag gevierd. De stad is in werkelijkheid diep verdeeld."
Beluister hier het volledige gesprek