Vanaf vandaag start de Gaza Humanitarian Foundation met het uitdelen van noodhulp in de Gazastrook. De organisatie wil deze week 1 miljoen Palestijnen bereiken en hoopt de komende weken te kunnen opschalen. De hulp is broodnodig, maar toch komt er kritiek op de plannen van de nieuwe hulporganisatie. Vooral de manier waarop men de voedselbedeling wil organiseren - vanuit vaste distributiecentra - doet wenkbrauwen fronsen.
Nieuwe hulporganisatie deelt voedsel uit in Gaza: wat is de Gaza Humanitarian Foundation en waarom krijgt ze kritiek?
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
In het kort:
De Gaza Humanitarian Foundation (GHF) start vandaag met voedselbedelingen in Gaza
De organisatie werd opgericht met steun van Israël en de VS en is volgens de VN dus verre van onpartijdig
De GHF werkt met vaste distributiecentra in het zuiden van Gaza waardoor verzwakte mensen zich ver moeten verplaatsen
VN-noodhulpcoördinator Tom Fletcher heeft het over "een cynisch schouwspel" waarbij "uithongering als ruilmiddel wordt gebruikt"
Wat is de Gaza Humanitarian Foundation?
De recent opgerichte Gaza Humanitarian Foundation (GHF) is op papier een onafhankelijke hulporganisatie, maar werd opgericht met steun van de Israëlische en de Amerikaanse overheden. De afgelopen 2 maanden werd de stichting geleid door Jake Wood, een voormalig Amerikaanse militair. De hoofdzetel van de organisatie bevindt zich in Genève in Zwitserland.
De GHF is het antwoord van de Israëlische regering op de toenemende internationale kritiek dat het land te weinig humanitaire hulp toelaat op de Gazastrook. De 100 vrachtwagens met noodhulp die vorige week eindelijk Gaza binnen mochten, waren de eerste sinds begin maart.
Uit een recent VN-rapport blijkt dat 1 op de 5 mensen in Gaza aan het sterven is door uithongering. Zo goed als iedereen in het gebied kampt met ernstige voedselonzekerheid. Meer dan 70.000 kinderen in Gaza lijden aan acute ondervoeding.
De tijd dringt voor de hongerlijdende Gazanen (Terzake, 22 mei)
Wat is het doel van de GHF?
De Gaza Humanitarian Foundation kondigde op 14 mei aan ongeveer 300 miljoen maaltijden te willen uitdelen gedurende een initiële periode van 90 dagen. Vanmorgen liet de organisatie weten dat de voedselbedeling "onmiddellijk" zou starten.
Op het eerste gezicht een nobel doel, maar Israël wil via de stichting de voedselbedeling op de Gazastrook ook beter kunnen controleren. Het eten dat door de internationale hulporganisaties wordt uitgedeeld wordt volgens de Israëlische regering namelijk gestolen en verkocht door terreurgroep Hamas. De VN ontkent dat.
"Daar zijn absoluut geen bewijzen van", herhaalde Cindy McCain, topvrouw bij het Wereldvoedselprogramma gisteren nog bij CBS. De beelden die circuleren van mensen die zich op de voedselpakketten storten, zijn beelden van "mensen die wanhopig zijn". "Het heeft niks te maken met terrorisme of Hamas, die mensen zijn gewoon uitgehongerd."
In de persmededeling van vandaag zegt de GHF dat ze deze week hoopt 1 miljoen Palestijnen te kunnen bereiken. De komende weken wil de organisatie de voedselhulp verder opschalen.
Om de bedeling goed te kunnen controleren zouden de hulppakketten van de GHF worden uitgedeeld in vaste distributiecentra op de Gazastrook. Die centra zullen bevoorraad en bewaakt worden door Amerikaanse teams.
Gisteren heeft Israël via de Israëlische ambassadeur in ons land overigens ook het Belgische B-FAST-team uitgenodigd om te komen helpen bij de voedselbedeling. Onze regering bekijkt op dit moment welke rol België kan spelen in Gaza.
Vanwaar de kritiek?
De Verenigde Naties en de internationale hulporganisaties die al actief zijn in Gaza, zijn niet enthousiast over het plan van de GHF. De VN heeft al herhaaldelijk verklaard niet te willen samenwerken met de nieuwe organisatie.
Niet alleen het feit dat Israël kan beslissen wie eten krijgt en wanneer, maar ook de manier waarop de hulp wordt uitgedeeld, stuit op internationale kritiek. Door te werken met vaste distributiecentra moet een bevolking die al verzwakt is door hongersnood zich verplaatsen om hulp te kunnen krijgen.
De Gaza Humanitarian Foundation gebruikt uithongering als ruilmiddel
Tom Fletcher, noodhulpcoördinator bij de VN
De GHF "beperkt hulp tot slechts één deel van Gaza, terwijl andere dringende noden onvervuld blijven", zegt VN-noodhulpcoördinator Tom Fletcher. "Ze maakt hulp afhankelijk van politieke en militaire doelen. Ze gebruikt uithongering als ruilmiddel. Het is een cynisch schouwspel. Een bewuste afleiding. Een vijgenblad voor verder geweld en verdrijving."
Tijdens de tocht lopen de Gazanen het risico om het slachtoffer te worden van plunderaars, en op de koop toe zou het vaak om heel verre verplaatsingen gaan, want het aantal distributiecentra is beperkt. Oorspronkelijk was sprake van slechts 4 centra die allemaal in het zuiden van de Gazastrook zouden worden opgetrokken. Volgens critici een bewuste zet om mensen uit het noorden weg te trekken.
Kritiek op Gaza Humanitarian Foundation: "Maakt deel uit van breder Israelisch oorlogsplan"
Willem Staes, Midden-Oostenexpert bij 11.11.11 is stellig in De Ochtend op Radio 1. De GHF heeft geen humanitair doel, het gaat om een "etnische zuivering". "De Foundation maakt deel uit van een nieuw Israëlisch oorlogsplan waarbij het de bedoeling is om de volledige burgerbevolking in Gaza naar een kleine strook aan de grens met Egypte te lokken."
2 miljoen Palestijnen worden volgens Staes voor "een cynische keuze" gesteld: "Dood via uithongering of via bommen, of gedwongen verplaatsing en etnische zuivering. Dat is natuurlijk ontoelaatbaar."
Ook de ngo Trial International twijfelt aan de toelaatbaarheid van wat de GHF doet. De ngo heeft aan de Zwitserse autoriteiten - de GHF is gevestigd in Genève - gevraagd om te onderzoeken of de Gaza Humanitarian Foundation handelt in overeenstemming met de wet.
Jake Wood, de Amerikaanse topman van de GHF, heeft gisteren zelf ontslag genomen. Hij treedt niet in detail over de reden waarom, maar zegt wel dat hij weigert om de humanitaire principes van "onpartijdigheid, menselijkheid en onafhankelijkheid" te verloochenen.
