De Israëlische pianist Boris Giltburg, winnaar van de Koningin Elisabethwedstrijd in 2013, geeft zijn opvolgers in de finale enkele nuttige tips. Hoe ga je om met de aandacht? Hoe vermijd je dat je uitgeput raakt? En wat doe je als je een black-out krijgt? Van dat laatste kan Giltburg meespreken. Tijdens zijn halve finale in Brussel was hij even de draad van Mozart kwijt.
Boris Giltburg, winnaar Koningin Elisabethwedstrijd in 2013, geeft tips: "Bij een black-out: blijven spelen"
Boris Giltburg, nu 40 jaar, denkt nog vaak terug aan de proclamatie van de Koningin Elisabethwedstrijd in de lente van 2013. “Een onvergetelijk moment. Wat een contrast tussen de spanning die zich een maand heeft opgebouwd en het moment dat je je naam hoort afroepen. In een seconde verandert alles en besef je: het is gebeurd!” Giltburg won niet enkel de Eerste Prijs, maar ook de publieksprijs.
Nu is Boris Giltburg een internationaal bekende pianist. Hij concerteert met grote orkesten en brengt geregeld nieuwe cd’s uit. Enkele jaren geleden nam hij alle Beethovensonates op. Voor de 12 jonge collega’s die deze week de finale spelen heeft hij enkele adviezen.
Boris Giltburg: "Een black-out is onze ergste nachtmerrie"
Wat doe je bij een black-out? "Blijven spelen"
De muzikanten in de Koningin Elisabethwedstrijd moeten alles uit het hoofd spelen. Behalve dan het verplichte werk. In zijn halve finale, met een concerto van Mozart, ging het voor Boris Giltburg even mis in 2013. Hij was de draad kwijt en bleef enkele seconden hangen in de melodie. Met een zoekende blik richting dirigent.
De jury vergaf het hem grootmoedig. Boris Giltburg mocht naar de finale, speelde daar grandioos het 3e concerto van Sergei Rachmaninov en werd de grote winnaar van de wedstrijd.
“Ik heb geen advies voor een black-out”, geeft Giltburg toe. “Het is onze grootste nachtmerrie. Je moet zo goed voorbereid zijn dat je enkele maten kunt overslaan en weer inpikken. Als de horror toch toeslaat: blijven spelen. Het is nog niet verloren.” Uiteindelijk is de jury “toch vooral op zoek naar muzikaliteit en persoonlijkheid.” Wat bij hem dus goed heeft uitgepakt.
Ook in deze editie van de Koningin Elisabethwedstrijd gebeurde het. De Amerikaanse Rachel Breen had op dinsdagavond een kleine 'trou de mémoire' in het 1e deel van haar Rachmaninov-concerto.
Hoe vermijd je dat je uitgeput raakt? "Steun op je gastgezin"
“De wedstrijd is een marathon, maar daarbinnen zijn er individuele sprints, want in elke ronde moet je je volledig geven,” zegt Boris Giltburg.
Wat zeker helpt is het gastgezin waarin de muzikanten verblijven tijdens de wedstrijd. “Hun steun en warmte hebben me toen veel geholpen, net als de ruimte die ze me gaven. Mijn advies is dus: aanvaard de steun van je gastgezin. Zij zijn je felste supporters tijdens de wedstrijd.”
Hoe ga je om met al die aandacht? "Ken je grenzen"
Iedereen wil je vriend zijn als je wint, zegt Boris Giltburg. “Ik kreeg een raadgeving die ik toen niet snapte, maar nu wil ik die zelf meegeven: bescherm jezelf.”
Giltburg houdt geen pleidooi om je af te zonderen, maar om te kiezen voor wie je echt kent en met wie je wil samenwerken. “Met fans kun je een warm contact hebben, maar lange gesprekken hoeven niet echt. Ken je grenzen.”
En na de wedstrijd? "Neem niet te veel hooi op je vork"
“Ik heb ondervonden dat een concert soms niet goed genoeg was, omdat ik te weinig tijd had om me voor te bereiden. Ik nam te veel hooi op mijn vork," geeft Boris Giltburg toe. “Probeer goed na te gaan hoeveel voorbereidingstijd je nodig hebt voor een concert. Dat heeft me jaren gekost.”
Een laureaat speelt zijn of haar wedstrijdstukken nog vaak, stukken waar die soms wel 10 jaar aan gewerkt heeft. Daarna komt er een moment dat je nieuw repertoire wil brengen. “Hoeveel tijd moet je daarvoor uittrekken? Ik heb geen pasklaar antwoord, maar je moet je er wel bewust van zijn. En er voorzichtig mee omspringen.”
Praktische info: de finale van de Koningin Elisabethwedstrijd voor piano is van maandag 26 tot en met zaterdag 31 mei te volgen op het tv-kanaal van Ketnet (op zaterdag op VRT Canvas), op VRT MAX en Klara. Gastvrouwen Katelijne Boon en Nicole Van Opstal praten met kenners en liefhebbers en Clara De Decker wacht de finalisten op in de coulissen van Bozar.
