Avondles Spaans of kookcursus in volwassenenonderwijs wordt fors duurder, opleiding voor knelpuntberoep goedkoper

Dat de Vlaamse regering gaat besparen in het volwassenenonderwijs, was al afgesproken in het regeerakkoord. Op welke manier dat zal gebeuren, wordt nu ook duidelijk. De hervorming gaat in vanaf september 2025 en moet de Vlaamse schatkist 33 miljoen euro opleveren.

Wie een opleiding volgt als hobby, gaat een stuk meer betalen: 4 euro per lesuur in plaats van 1,5 euro nu. "Het staat iedereen vrij om een hobby-opleiding te volgen in hun vrije tijd, maar daarvoor gaan deelnemers meer betalen. Dat is alleen maar fair tegenover de belastingbetaler", aldus Demir.

Opleidingen die naar een knelpuntberoep leiden, worden goedkoper. Voor een reeks van 61 doelgroepen, waaronder werkzoekenden, leefloners en mensen met een beperking, wordt zelfs een algemeen nultarief doorgevoerd. De andere cursisten betalen een verlaagd tarief van 1 euro per uur. Onder meer opleidingen in de zorgsector vallen hieronder.

Voor andere opleidingen die leiden naar een job, klikt minister Demir een tarief van 1 euro vast voor de 61 kwetsbare doelgroepen. De andere cursisten betalen hier 2,25 euro per uur.

"We leggen de focus op waar de noden het hoogst zijn", zegt minister Demir. "Vlaanderen telt op dit moment ruim 210.000 werklozen. Dan is het logisch dat we onze opleidingen erop focussen om die mensen aan de slag te krijgen. Dat is wat de belastingbetaler van ons verwacht."

Voor volwassenen die hun diploma secundair onderwijs willen behalen, blijft een laag tarief van 3 eurocent per uur van toepassing. "We laten niemand achter, iedereen verdient een tweede kans in het leven. We willen dat iedereen tijdens zijn of haar carrière een diploma of certificaat behaalt."

Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit) is tevreden dat het inschrijvingsgeld voor zorgopleidingen "met 30 procent verlaagd wordt". Het gaat over de opleidingen tot verzorgende, zorgkundige, kinderbegeleider en persoonsbegeleider-opvoeder die in het volwassenenonderwijs kunnen worden gevolgd. Een opleiding verzorgende wordt op die manier 630 euro goedkoper en een student zorgkundige betaalt 740 euro minder inschrijvingsgeld. 

"We hebben alle handen in de zorg hard nodig. Mensen die beslissen om hun carrière een andere wending te geven en kiezen voor een beroep in de zorg, mogen we geen strobreed in de weg leggen. Ik ben dan ook zeer tevreden dat de opleidingen voor deze ontzettend belangrijke jobs nu goedkoper en dus toegankelijker worden. Zo kunnen we meer zij-instromers aantrekken naar de sector", aldus Gennez.

Het Gemeenschapsonderwijs (GO!) betreurt dat er voor bepaalde opleidingen in het volwassenenonderwijs hogere inschrijvingsgelden komen. Het GO! is wel opgelucht dat de besparingen lager uitvallen dan eerst werd verwacht.

"Toch blijft 33 miljoen euro een groot bedrag in verhouding tot de relatief kleine sector van het VWO", zegt afgevaardigd bestuurder Koen Pelleriaux. Volgens hem zullen de maatregelen hoe dan ook een impact hebben op de werking en het personeel van de centra voor volwassenenonderwijs.

"Men haalt vaak bloemschikken aan als voorbeeld, maar dat is een kleine opleiding met weinig cursisten, die de samenleving weinig kost. Ook opleidingen zoals Frans of Engels, of pakweg lederbewerking, vallen onder de categorie met hoog inschrijvingsgeld. Die opleidingen worden wel degelijk gevolgd met het oog op arbeidsmarktkansen. Op dat gebied vinden we de beslissing dus te weinig genuanceerd."

Volgens Pelleriaux is het belangrijk om op zijn minst gedeeltelijk te blijven inzetten op kwaliteitsvolle opleidingen die de persoonlijke ontwikkeling van mensen ondersteunen. "Ook deze opleidingen hebben een maatschappelijke relevantie en return."

Voor de OVSG, de Onderwijsvereniging van Steden en Gemeenten, "slaat het nieuws in als een bom". "Levenslang leren is geen hobby, maar een noodzaak", klinkt het. De organisatie vindt de definitie van een beroepsopleiding te beperkt. 

“We begrijpen niet dat het leren van een taal beschouwd wordt als een hobby", zegt algemeen directeur Walentina Cools. "Veel taalopleidingen in centra voor volwassenenonderwijs zijn net gestart vanuit de vraag van bedrijven, die nood hebben aan meertalige werknemers. In een open en exportgerichte economie zijn taalopleidingen broodnodig."

De OVSG hoopt dat er nog gesproken kan worden met minister Demir. "We hopen dat de minister bereid is om de lijst van beroepsopleidingen uit te breiden en zijn vragende partij om hierover in gesprek te gaan."