EBU gaat stemprocedure bij Songfestival officieel onderzoeken, "bekijken of we het aantal stemmen niet kunnen verminderen"

De voorbije editie van het Eurovisiesongfestival was misschien wel de meest bewogen ooit. In de aanloop naar de finale was er steeds meer kritiek op de deelname van Israël, door het Israëlische offensief in de Gazastrook. Verschillende landen riepen op tot een debat daarover. De EBU stemde daarmee in, maar pas na afloop van de finale.

Daarnaast was er ook kritiek op de televoting. In de finale kreeg de Israëlische kandidate Yuval Raphael 297 punten van het televotende publiek. Eerder hadden de vakjury's Israël 60 punten gegeven. Israël belandde zo op de eerste plaats en bleef daar staan tot de ontknoping. Uiteindelijk ging Oostenrijk met de overwinning aan de haal.

Onder meer de Spaanse openbare omroep RTVE en de VRT vroegen een onderzoek naar de televoting. Op verschillende manieren is vastgesteld dat de Israëlische overheid massaal campagne heeft gevoerd om op de Israëlische kandidaat te stemmen.

Martin Green, de directeur van het Songfestival, zegt nu in een mededeling op de website van het Eurovisiesongfestival dat de EBU het stemproces bij het festival zal onderzoeken. "De EBU heeft geluisterd naar en geëngageerd deelgenomen aan de gesprekken tussen leden, onze fans en in de media na het Songfestival van dit jaar", klinkt het.

"Elk jaar bestudeert de Referentiegroep voor de Wedstrijd, die bestaat uit vertegenwoordigers van en optreedt namens onze leden, de gegevens van onze stempartner Once om aanbevelingen te doen voor mogelijke acties", zegt Green.

"Zo willen we ervoor zorgen dat onze regels en systemen faalveilig blijven en rekening houden met hedendaagse externe factoren zoals technologische vooruitgang en externe invloeden. Dit proces zal zoals gebruikelijk in juni van dit jaar plaatsvinden."

Daarnaast gaat de EBU ook kijken naar "de promotie van acts door hun delegaties en geassocieerde partijen", zegt Green. "Dergelijke promotie is toegestaan ​​volgens onze regels. Het doel is om de artiesten te eren, hun profiel te vergroten en toekomstige carrières te lanceren. Maar we willen ervoor zorgen dat de promotie de natuurlijke mobilisatie van gemeenschappen en diaspora's (mensen die buiten hun traditionele thuisland wonen, red) niet onevenredig beïnvloedt."

Ook het maximaal toegestane aantal stemmen bij televoting - 20 per sim- of betaalkaart - komt ter sprake. "Dit is bedoeld om ervoor te zorgen dat publiek van alle leeftijden op meer dan 1 van hun favoriete nummers kan stemmen. Er is momenteel geen bewijs dat dit de uiteindelijke uitslag onevenredig beïnvloedt. Maar de vraag is gesteld en dus zullen we ernaar kijken."

Vanmorgen had ook Jean Philip De Tender, directeur Media bij de EBU, in De Ochtend op Radio 1 al gesuggereerd dat het systeem van televoting misschien moet worden herbekeken.

"Alle stemresultaten waren geldig. We hebben de beste partner in Europa die het stemgedrag opvolgt (Once Germany GmbH, red). En daarnaast worden alle stemmen ook nog eens ter plekke gevalideerd door Ernst & Young. Alles is correct verlopen en is geldig."

"Tegelijk kan je discussiëren of het maximale aantal van 20 stemmen per sim- of betaalkaart wel een goede zaak is. We hebben dat ingevoerd omdat het Eurovisiesongfestival een echt familiepubliek heeft. Als kinderen van het gezin allemaal op een andere kandidaat willen stemmen, moet je die optie ook geven."

Het publiek wordt gevraagd om te stemmen op basis van de song, "maar uiteraard stemmen mensen ook om andere redenen op een kandidaat. Nederland zal bijvoorbeeld ook veel stemmen gekregen hebben vanuit Vlaanderen in de finale. Je hebt die culturele stem die ook kan meespelen. Maar we kunnen dat herbekijken, of we het aantal stemmen bij televoting niet kunnen verminderen."

Tegelijk zegt De Tender dat ook de rol van de vakjury's misschien herbekeken moet worden. "Momenteel tellen de stemmen van de vakjury's niet mee bij de halve finale (alleen de publieksstemmen tellen daar, red). We bekijken of we dat moeten veranderen."  

Ook de discussie over de deelname van Israël aan het Eurovisiesongfestival zal worden gevoerd, bevestigt De Tender. Intussen zijn het niet alleen omroepen die zich daar vragen bij stellen. Nu het Songfestival voorbij is, horen we ook meningen van artiesten.

"Er moet echt rond de tafel gezeten worden wat de deelname van Israël betreft", zei de Belgische kandidaat Red Sebastian eerder deze week in 'De tafel van Gert' op Play4. Gisteren stelde de Oostenrijkse winnaar JJ dat hij het "teleurstellend" vond dat Israël nog steeds meedoet.

Het zijn de leden van de EBU, de openbare omroepen, die beslissen over wel of niet deelnemen, zegt De Tender. "Er is breed overleg geweest tussen alle leden in december, en geen enkel lid heeft zich uitgesproken tegen een deelname van de Israëlische openbare omroep KAN. Daarmee staan we in lijn met wat er voorlopig op internationaal vlak in de cultuur en sport gebeurt, waar Israëlische delegaties nog altijd deelnemen."

De Tender begrijpt wel de vraag van verschillende omroepen, ook van de VRT, om het debat over de deelname van Israël te voeren. "Dat gaan we de komende weken op hoog niveau doen, we gaan kijken naar de verwachtingen van de leden en in discussie gaan, en dan gaan we een beslissing nemen."

"De EBU moet als organisatie neutraal zijn, het is niet aan de EBU om politieke uitspraken te doen. Maar we begrijpen ook dat iets als het Eurovisiesongfestival een grote impact heeft op internationaal en politiek vlak. We nemen nu het engagement om het debat aan te gaan."