In Italië kunnen 2 vrouwen die samen een kind krijgen, dan toch beide erkend worden als wettelijke moeder op de geboorteakte. Dat heeft het Grondwettelijk Hof in Italië beslist. Sinds 2004 is er een wet die zegt dat enkel biologische ouders op de geboorteakte mogen staan, maar meerdere gemeenten sprongen daar soepel mee om. Twee jaar geleden verbood de radicaal-rechtse regering van premier Giorgia Meloni dat expliciet.
Meemoeder moet officieel erkend worden als wettelijke ouder op geboorteakte, beslist Grondwettelijk Hof in Italië
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
In Italië is er geen homohuwelijk, maar sinds 2016 kunnen partners van hetzelfde geslacht een geregistreerd partnerschap aangaan. Dat geeft ongeveer dezelfde rechten als een burgerlijk huwelijk. Alleen staan in die wet geen duidelijke afspraken over de erkenning of adoptie van een kind van de biologische ouder door de niet-biologische ouder.
Er is wel een wet uit 2004 die zegt dat enkel de biologische ouders als wettelijke ouders mogen worden geregistreerd op de geboorteakte van een kind. Een kind met 2 vaders of 2 moeders kan op papier dus maar 1 ouder hebben. Veel gemeenten sprongen daar soepel mee om, en dat werd gedoogd.
Holebikoppels mogen geen kinderen adopteren of een beroep doen op draagmoederschap of ivf (in-vitrofertilisatie, medisch begeleide voortplanting) om kinderen te krijgen. Veel lesbische koppels gaan voor een behandeling naar het buitenland en bevallen in Italië. Rechtbanken staan dan toe dat meemoeders het kind van hun partner adopteren, maar die procedure neemt ettelijke jaren in beslag.
"Schendig van de rechten van het kind op zorg"
Een rechtbank in de stad Lucca, in Toscane, bracht de zaak voor het Grondwettelijk Hof in Italië. De rechtbank wilde duidelijkheid over de wet uit 2004. Meerdere Italiaanse gemeenten registreerden toch ook de niet-biologische partner als wettelijke ouder in de geoboorteakte, om hen de jarenlange adoptieprocedure te besparen.
Het Grondwettelijk Hof merkt op dat de verwarring in de wet in verschillende rechtszaken tot verschillende uitspraken heeft geleid. Op basis daarvan beslissen gemeenten ook verschillend: in het ene geval wordt de niet-biologische moeder erkend, in het andere geval uitgesloten. "Dit weerspiegelt een veranderende maatschappelijke realiteit waarop de wetgever nog altijd niet heeft gereageerd", luidt het in het arrest.
Nog volgens het Grondwettelijk Hof is tegen de grondwet dat kinderen in lesbische koppels niet erkend mogen worden door de niet-biologische moeder, de vrouw die de toestemming heeft gegeven voor de ivf-behandeling van haar partner en de ouderlijke verantwoordelijkheid op zich neemt.
"Het weigeren van wettelijke erkenning aan de niet-biologische moeder is in strijd is met de grondwettelijke beginselen van gelijkheid en persoonlijke identiteit en schendt de rechten van het kind op zorg, onderwijs en emotionele continuïteit van beide ouders", klinkt het.
"Een historische dag"
Het arrest wordt verwelkomd door Italiaanse LGBTQ+-verenigingen. "Eindelijk wordt erkend wat we al die tijd al zeiden: jongens en meisjes hebben het recht om beide ouders erkend te zien, vanaf de geboorte, zelfs als dat 2 twee moeders zijn", zegt Rainbow Families.
Marilena Grassadonia, een LHBTQ+-rechtenactiviste van de oppositiepartij Italiaans Links, zegt dat het een "historische dag" is die "de waardigheid en sereniteit van de vele regenboog-gezinnen die in ons land wonen, herstelt." Met 'regenboog-gezinnen' worden gezinnen bedoeld van wie minstens 1 ouder zich identificeert als LGBTQ+.
De LGBTQ+-gemeenschap in Italië is al herhaaldelijk in botsing gekomen met de radicaal-rechtse regering van premier Giorgia Meloni, die sinds 2023 aan de macht is. Kort na haar aantreden stuurde de regering een omzendbrief aan de gemeenten die expliciet verbood om nog niet-biologische ouders te erkennen. De regering zei ook de toegestane erkenning van niet-biologische ouders te willen intrekken.
