Als het te droog is, gaan bomen minder water proberen te verdampen, waardoor ook de opname van CO2 uit de lucht stil komt te liggen. Uit nieuw Zwitsers onderzoek blijkt dat ze dat sneller doen dan tot nu toe aangenomen werd. En dat is dan weer slecht nieuws voor het afremmen van de klimaatverandering.
Bomen gaan in "CO2-staking" bij droogte (en dat sneller dan gedacht)
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
"Bomen ademen via hun huidmondjes, kleine perforaties aan de onderkant van de bladeren (stomata, red.). Die dienen om CO2 op te nemen, want die hebben ze nodig om aan fotosynthese te kunnen doen. Maar als die huidmondjes openstaan, dan verliezen ze langs daar ook water", vertelt Koen Es van de Plantentuin in Meise in 'Nieuwe feiten' op Radio 1.
Bomen gaan in CO-staking
Een boom kan honderden liters water per dag verdampen, en dat is een probleem bij aanhoudende droogte. De boom probeert immers voortdurend om het verdampte water aan te vullen. "Hij haalt daarvoor water via de wortels. Er wordt een aaneensluitende kolom van water in stand gehouden, die niet onderbroken mag worden. Vergelijk het met een dunne tuinslang."
Tot nu toe gingen wetenschappers ervan uit dat de huidmondjes pas dichtgaan als echte noodmaatregel, in uiterste nood, om te vermijden dat de waterkolom onderbroken wordt. De plant wil immers zo lang mogelijk aan fotosynthese kunnen doen, was de redenering.
Maar uit nieuw onderzoek aan de universiteit van Bazel blijkt dat het sluiten van de huidmondjes dus sneller gebeurt. "De plant gaat veel sneller in staking dan we aannamen", vertelt Es. Volgens de Zwitserse onderzoekers gebeurt het al als de boom merkt dat het moeilijker wordt om 's nachts de watervoorraad aan te vullen. Dan gaan de stomata, na de sluiting 's nachts, overdag niet meer open.
Misschien moeten we de klimaatmodellen wel herbekijken
Koen Es, Plantentuin Meise
Dat betekent dus ook dat de fotosynthese stopt, en dus de CO2-opname. Dat is dan weer slecht nieuws voor de klimaatverandering. Want hoe minder fotosynthese, hoe minder natuurlijke opslag van koolstof.
Hoofdauteur van de studie Richard Peters vindt dat we de klimaatmodellen moeten herbekijken, iets waar Koen Es zich bij aansluit. Droogte is immers een van de gevolgen van de klimaatverstoring, die weersextremen in de hand werkt.
Het toont aan hoe de klimaatverstoring zelf het klimaatprobleem nog vergroot. Dat is ook al het geval voor andere evoluties, zoals het verkleinen van de oppervlakte ijs aan de polen, of de intensere bosbranden.
Hoeveel CO2 nemen bomen eigenlijk op?
Bomen nemen, net als de oceaan, een groot deel van de door de mens uitgestoten CO2 op, ongeveer 8 miljard ton per jaar. De mens stoot per jaar bijna 40 miljard ton CO2 uit, blijkt uit de meest recente cijfers.
Als vuistregel geldt dat de helft van het gewicht van een boom koolstof is. Het grootste deel is opgeslagen in de takken en de stam, een kwart in de wortels.
