Boeren in Hamont-Achel testen digitaal stuwsysteem om droogte of wateroverlast tegen te gaan: “We merken duidelijk het verschil”

Bert Boonen mocht op zijn percelen het systeem als eerste testen. “We maken ons zorgen op lange termijn, want het klimaat verandert. Hoe kunnen we de schommelingen opvangen? Dit project is daar ideaal voor.”

"De laatste jaren hebben we steeds vaker last van extremen in het klimaat. Daarom moet het waterbeheer in twee richtingen regelbaar zijn. We willen de landbouw beter bestand maken tegen het klimaat, zowel tegen droogte, als tegen wateroverlast”, vertelt Steve Meuris van Boerennatuur Vlaanderen.

Het project maakt gebruik van een grachtensysteem dat al 200 jaar aanwezig is in de Buitenheide. “Wat we hier vandaag zien, is een hoogtechnologische toepassing van een oud gebruik”, legt Steve Meuris uit.

“Het gebied wordt via grachtjes bevloeid met mineraalrijk kanaalwater vanuit de Prinsenloop. Als het water in de grachten hoog genoeg wordt gehouden, kan het doorsijpelen naar de grondwatertafel. Zo krijg je op een natuurlijke manier een goede doorwatering van een groot gebied”, zegt Meuris nog.

“Na een maand droogte merken we het verschil”, aldus Bert Boonen. “Normaal gezien zouden we al lang aan het beregenen zijn op dit moment, maar nu, door het gebruik van dit systeem, kunnen we dat uitstellen. De waterspiegel op de velden zakt niet zo snel als anders.”

Via stuwtjes wordt de watertoeloop controleerbaar. Boeren kunnen kiezen om het water tegen te houden of toe te laten. Sensoren in de grachten checken continu de waterstand. En de boeren kunnen op een dashboard opvolgen hoe hoog het water staat. Ze kunnen een alarmpeil instellen voor een minimum en een maximum. “Als het water dan te hoog of te laag staat, krijgen ze een e-mail of sms. Zo weten ze waar ze moeten ingrijpen”, legt Steve Meuris uit.

Voor een toepassing van het systeem op grote schaal is het nog te vroeg. Er zijn een aantal plaatsen in Vlaanderen waar het mogelijk zou zijn, maar het hangt ook af van het beleid. “Het kanaalwater wordt ook gebruikt voor scheepvaart, recreatie en industrie. Er zal dus maar een beperkte hoeveelheid voor landbouw gebruikt mogen worden. Die beslissing hangt af van het bestuur”, besluit Steve Meuris.