In het Engels is het gebruik van de puntkomma de voorbije 25 jaar bijna gehalveerd. Dat blijkt uit nieuw onderzoek. Ook in het Nederlands verdwijnt het leesteken stilaan. "Het is een geraffineerd teken dat voor de gewone taalgebruiker te onhandig is."
De puntkomma sterft uit: gebruik van het leesteken is in 25 jaar bijna gehalveerd in het Engels
Het gebruik van de puntkomma in Engelse boeken is de afgelopen 25 jaar bijna gehalveerd. Volgens nieuw onderzoek van taalsoftwarebedrijf Babbel komt de puntkomma vandaag gemiddeld nog maar één keer per 390 woorden voor, tegenover één keer per 205 woorden in 2000.
Daarnaast blijkt uit een enquête onder 500.000 studenten dat meer dan de helft van de Britse studenten niet weet hoe ze de puntkomma correct moeten gebruiken. Liefst 67 procent van de respondenten gaf aan het leesteken nooit of zelden te gebruiken.
Wanneer gebruik je een puntkomma?
De puntkomma wordt gebruikt om zinnen of zinsdelen te scheiden die meer onafhankelijk zijn dan bij een komma, maar te nauw verbonden voor een punt. Taalkundige en auteur Wim Daniëls legt het uit in 'De wereld van Sofie' op Radio 1: "Een puntkomma staat waar je in een zin een pauze hoort die langer is dan een komma, maar korter dan een punt."
Eigenlijk is de puntkomma een opgeblazen komma
Wim Daniëls, taalkundige en auteur
Als voorbeeld geeft Daniëls de zin: 'Hij was niet degene die erop uit was te gloriëren; hij liet anderen gloriëren.' In dit geval vond hij een komma te zwak en een punt te sterk. "Het is een geraffineerd teken dat voor de gewone taalgebruiker te onhandig is, waardoor het steeds minder wordt gebruikt. In de literatuur zal het zeker blijven bestaan."
Luister: Taalkundige Wim Daniëls over de puntkomma
Het puntje op de i van de interpunctie
Voor dichteres en auteur Hagar Peeters is de puntkomma veel meer dan een leesteken. "Het is het puntje op de i van de interpunctie. De puntkomma is een trechter: wat ervoor staat, wordt erna nog eens dunnetjes onder woorden gebracht, of vice versa. Ik vergelijk het graag met peterselie die je over een gerecht strooit. Het is de verfijning, de garnering die je tekst afmaakt."
De puntkomma is een plekje waar je als denker even een stapje terug kan nemen.
Hagar Peeters, dichteres en auteur
Volgens Peeters is het mindere gebruik van de puntkomma een symptoom van een bredere taalverandering. "Het is een teken van deze tijd. De Amerikaanse president Donald Trump communiceert in punten. Korte, krachtige statements. Hij duldt geen tegenspraak. Dat is net het tegenovergestelde van de puntkomma, die is heel genuanceerd."
"Ik vind het jammer mocht de puntkomma uitsterven, het is een teken dat nuance verloren gaat."
Luister: Dichteres Hagar Peeters over de puntkomma
