Aantal kustbroedvogels zoals sternen en kleine meeuwen opnieuw op niveau: "Beschermingsmaatregelen werken"

De populatie kustbroedvogels kende een topperiode in 2004, toen er meer dan 15.000 broedparen waren. In 2014 waren er nog maar 3.700 koppels meeuwen en sternen meer. "Die vogels verkiezen braakliggende terreinen om te broeden en ze hadden zich in de voorhaven van Zeebrugge gevestigd", zegt ornitoloog Wouter Courtens.

"In de loop der jaren zijn daar containerterminals ontwikkeld en is de habitat van de kustbroedvogels verloren gegaan. De opkomst van vossen speelde ook een belangrijke rol. Vossen vonden een gedekte tafel bij al die nesten en zo verdwenen er veel vogels."

De recentste cijfers van het Instituut voor Natuur en Bos uit 2023 en 2024 tonen aan dat de populatie de voorbije 10 jaar opnieuw is gegroeid tot zo'n 11.500. Bijna de helft daarvan zijn sternen. "We hebben in die 10 jaar veel zones vosvrij gemaakt. In de haven van Zeebrugge is een sternenschiereiland aangelegd waar de sternen veilig kunnen broeden."

"Dat is een speciaal terrein met een voswerend raster, een groot gebied met daarrond een elektrisch hek, waardoor de vossen de vogels niet meer kunnen bereiken. De sternen hebben daar dankbaar gebruik gemaakt, maar ook de kleinere meeuwen zoals de zwartkopmeeuwen doen dat."

De broedvogels hebben ook hun intrek genomen op andere plekken aan de kust, zoals Oostende en 't Zwin in Knokke-Heist. "Daar zijn ook broedeilanden aangelegd. Daarnaast is een deel van 't Zwin ontpolderd en dus is het gebied groter geworden. De vogels konden dat wel appreciëren."

De volledige populatie met alle verschillende soorten kustbroedvogels mag dan wel toegenomen zijn, het aantal grote meeuwen is sinds 2010 met de helft gedaald. "Het enige wat we kunnen doen, is gebieden voorzien om die vogels te beschermen zoals in Zeebrugge. Dat is de voorbije jaren maar in beperkte mate gebeurd."

"De meeuwen zitten met een voedseltekort. Er zijn geen grote huisvuilstorten meer waar meeuwen kunnen overleven", vertelde Jans Seys van het Vlaams Instituut voor de Zee daar al over. "De meeuwen konden daar wachten met hun snavel open tot de eerste vuilniskar kwam."

Er is ook minder voedsel te rapen bij de vissers. "Vroeger gooiden de vissers alles wat niet waardevol was overboord. Dat mag nu niet meer. Alles wat de vissers vangen, of het nu nuttig is of niet, komt vaker aan land. Dat betekent dat er minder beschikbaar is voor de meeuwen. In Oostende is zelfs het voederen van meeuwen verboden."