"Zelfde deur, andere sloten": 'de Woonzaak' maakt spel om discriminatie op private huurmarkt aan te klagen

Om discriminatie op de private huurmarkt aan te klagen heeft 'Woonzaak ' een zogenaamde 'privilege walk' ontwikkeld, een soort spel. De spelers krijgen een kaartje met een personage dat bepaalde eigenschappen heeft.

De spelers beginnen naast elkaar op een rij. "Ben je van Belgische afkomst? Zet dan 1 stap naar voor", zegt Bieke Jansen, een vertegenwoordiger van Woonzaak. "Heb je een inkomen dat voortkomt uit werk? Zet dan 1 stap naar voor. Kun je de huurwaarborg betalen met eigen middelen? Zet 1 stap naar voor."

Na ongeveer 10 soortgelijke vragen over sociologische kenmerken eindigt het personage Shun helemaal achteraan. Enkele van haar kenmerken: ze is een 39-jarige, gescheiden vrouw van Thaise afkomst. Ze is 4 maanden dakloos, slaapt in haar auto en haar kind verblijft bij haar ex-man.

Bij het personage van de 26-jarige Tom hoort in het spel een heel ander verhaal. Hij is een Belg en werkt als communicatiemedewerker bij een productiehuis. Zijn vriendin is maatschappelijk werker in een ziekenhuis, samen hebben ze een mooie som geld kunnen sparen. 

Bieke Jansen is als lid van Hart boven Hard een vertegenwoordiger van Woonzaak, een groepering van verschillende organisaties . Ze is actief voor PVDA en daarnaast heeft ze ook als vrijwilliger binnen Café Anoniem het 'Immocafé' opgericht. Dat probeert daklozen te helpen bij hun zoektocht naar een woning. "We helpen hen afspraken maken om een woning te gaan bezichtigen en de woning uiteindelijk te bemachtigen."

"Woonzaak vindt dat het beleid acties moet ondernemen", gaat Jansen verder. "Bijvoorbeeld door in dialoog te gaan met verhuurders en immokantoren. We vinden ook dat er praktijktesten uitgevoerd moeten worden. Zonder druk gaan verhuurders niet veranderen."

In 2021 hebben professor Bielen (UHasselt) en professor Verhaeghe (VUB) onderzoek gedaan naar discriminatie op de huurmarkt in een aantal Limburgse mijngemeenten. "Daaruit bleek dat kandidaten met een Turkse naam 21 procent minder kans hebben om uitgenodigd te worden voor een plaatsbezoek dan kandidaten met een Belgische naam", zegt Samantha Bielen.

Zij is professor Rechtseconomie aan de faculteit Bedrijfseconomische wetenschappen van de Universiteit Hasselt. Wetenschappelijke onderzoeken in andere Vlaamse centrumsteden vinden ook bewijs voor discriminatie op basis van afkomst op de private huurmarkt.

In het onderzoek van Bielen en Verhaeghe is dan weer geen bewijs gevonden voor discriminatie op basis van inkomen. "Uit testen blijkt dat de uitnodigingskansen van kandidaten met een werkloosheidsuitkering quasi even hoog zijn als die van kandidaten met een loon", zegt Bielen.

Vorige week werden over het onderwerp ook 2 parlementaire vragen gesteld in het Vlaams parlement. In haar antwoord heeft minister van Wonen, Melissa Depraetere (Vooruit), gezegd dat ze rond de tafel zal zitten met makelaars van goede wil om te kijken welke maatregelen er genomen kunnen worden. Daarnaast bevestigde de minister dat ze voorstander is van praktijktesten bij makelaars.