De NMBS gaat werk maken van de aanbevelingen uit het rapport van de zogenaamde Groep der Wijzen over de rol van de spoorwegmaatschappij bij de deportaties tijdens de Tweede Wereldoorlog dat in januari werd voorgesteld. Dat heeft CEO Sophie Dutordoir gezegd tijdens de voorstelling van het rapport en de aanbevelingen in de Senaat.
NMBS maakt werk van aanbevelingen rond haar rol in deportaties tijdens WOII
De NMBS kondigde eerder al een aantal acties en initiatieven aan. In Train World, het NMBS-treinmuseum in Schaarbeek, zal van september dit jaar tot juni 2026 een tijdelijke tentoonstelling lopen over de deportatietreinen, die gepaard gaat met conferenties en educatieve pakketten.
Nog in september wordt een website gelanceerd waarop alle informatie over de NMBS tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt verzameld.
Zoals eerder al gezegd door federaal minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés), herhaalde Dutordoir dat de NMBS bereid is om publieke excuses aan te bieden. "We hebben dat ook aan HR Rail en Infrabel voorgelegd, zodat we dat collectief kunnen doen. HR Rail heeft al positief geantwoord, Infrabel wil de vraag nog even bestuderen", zei de CEO in de Senaat.
"Het lijkt mij een moment waarbij collectieve excuses, in de context van een collectieve verantwoordelijkheid voor een collectief verleden, aan de orde van de dag zijn. Opnieuw in het kader van die collectieve historische verantwoordelijkheid vonden we het ook gepast om hiervoor de toestemming te vragen aan de Belgische staat."
Licht werpen op donkere pagina's van onze geschiedenis
Rond de tijdelijke tentoonstelling in Train World in september zal de NMBS ook breed campagne voeren, onder meer in de stations. Daarnaast komen er dus conferenties over de NMBS en de Tweede Wereldoorlog en educatieve pakketten voor het lager en secundair onderwijs.
"De NMBS is vastberaden om samen met andere instanties licht te werpen op die donkere pagina's van onze geschiedenis, met een grote hoop om dit nooit meer te laten gebeuren", benadrukte Dutordoir nog.
Ook minister Crucke beloofde in de Senaat stappen te zullen zetten. Hij benadrukte het belang van het rapport en de aanbevelingen en verwees ook naar zijn eigen familie. "Mijn grootvader aan moederskant was een Poolse Jood, die aan vaderskant heeft onder meer in Bergen-Belsen gezeten. Wanneer hij terugkeerde na de bevrijding, herkenden we hem niet meer."
Crucke zei dat hij de aanbevelingen van de Groep der Wijzen ter harte zal nemen en herhaalde dat hij een team van juristen de juridische verantwoordelijkheid van de Belgische staat bij de deportaties per trein zal laten onderzoeken. "Zodra dat onderzoek klaar is, zal ik het voorleggen aan de regering."
Tussen 1942 en 1944 deporteerde de NMBS meer dan 25.500 Joden en Roma. Er werden ook bijna 190.000 Belgische dwangarbeiders en ruim 16.000 politieke gevangenen getransporteerd.
