Als vriend, buur of collega kan je het verschil maken voor mogelijke slachtoffers of plegers van familiegeweld. Dat zegt criminoloog en familiebemiddelaar Anne Groenen naar aanleiding van de tragische zaak in Nederland. Volgens haar zijn er bijna altijd signalen die voorafgaan.
"Durf als vriend of collega de steunfiguur te zijn": wat kan je doen als je signalen ziet van familiegeweld in je omgeving?
Joris Truyts
Gepubliceerd:
Wie met vragen zit rond zelfdoding, kan terecht bij de Zelfmoordlijn op het gratis nummer 1813 en op de website www.zelfmoord1813.be.
Wie nood heeft aan een luisterend oor, kan terecht bij Tele-Onthaal op het gratis nummer 106 en op de website www.tele-onthaal.be .
Heb je een vraag over geweld, misbruik of mishandeling, dan kan je terecht bij de hulplijn 1712 . Kinderen en jongeren kunnen ook terecht bij Awel, op het nummer 102 of via de website .
In Nederland zijn gisteravond laat de lichamen van 2 vermiste kinderen van 10 en 8 jaar oud en hun vader aangetroffen in een auto in een kanaal in de provincie Groningen. Een triest einde na een dagenlange intense zoektocht.
Volgens de politie waren er eerder al aanwijzingen dat de vader zichzelf en de kinderen wilde doden. Het nieuws raakt veel mensen, in Nederland, maar ook bij ons.
En het is natuurlijk lang niet het enige geval van (al dan niet dodelijk) familiegeweld. Wat kan je doen als het in jouw omgeving gebeurt? Als je bijvoorbeeld van iemand in je omgeving signalen opvangt dat er problemen zijn in een gezin die mogelijk tot geweld kunnen leiden?
De eerste richtlijn die we meegeven, is om elk signaal ernstig te nemen
Criminologe Anne Groenen
"De eerste richtlijn die we meegeven aan omstanders, slachtoffers en ook plegers is om elk signaal ernstig te nemen", zegt criminologe Anne Groenen in De wereld vandaag op Radio 1. "Ongeacht of je denkt dat je iets kan doen. Je doet altijd goed door te luisteren en door je bezorgdheid uit te drukken."
"Als je echt het gevoel hebt dat er een acuut gevaar is, dan mag je nooit twijfelen en moet je het noodnummer 112 bellen. Als je het gevoel hebt dat er mogelijk dreigend geweld is, kan je altijd eerst naar hulplijn 1712 bellen. Dat kan ook als omstaander om de situatie voor te leggen. Je kan anoniem chatten en inzicht krijgen in wat er mogelijk speelt."
Bijna altijd signalen
Volgens Groenen zijn er in gevallen zoals dat in Nederland bijna altijd signalen op voorhand, maar de buitenwereld merkt die vaak niet op. "We hebben de reflex om ons niet te willen moeien in een ander gezin", zegt Groenen. "Het is belangrijk om toch op zoek te gaan, een luisterend oor te bieden en die hulplijnen aan te reiken."
Iets concreets is vragen wat je kan doen als iemand aangeeft dat hij het 'niet meer ziet zitten'. Je kan ook verwijzen naar hulplijn 1712, eventueel door een briefje achter te laten, of aanbieden om mee te gaan naar politie, CAW (Centrum Algemeen Welzijnswerk), Veilig Huis of het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling.
"Er is een groot aanbod aan hulpverlening, maar vaak durven mensen de stap niet te zetten", zegt Groenen. "Slachtoffers die het overleven of plegers die in behandeling gaan, geven aan dat de omgeving het wist en dat ze eigenlijk wilden dat iemand reageerde."
Als vriend, buur of collega kan je echt het verschil maken
Criminologe Anne Groenen
Belangrijk om te weten is dat het traject lang kan duren. "Als vriend kan je in eerste instantie het deksel op de neus krijgen, maar vaak gaat men op termijn wel in op het aanbod. We merken dat mensen een steunfiguur nodig hebben om de stap te zetten naar politie of hulpverlening."
In veel gevallen verloopt het in golven, en zijn er periodes waarbij de situatie opnieuw vredig lijkt. Blijf dan in de weken en maanden erna toch vragen hoe het gaat, raadt Groenen aan.
"Als vriend, buur of collega kan je echt het verschil maken", besluit de criminologe. "Mensen weten vaak niet dat ze echt wel die steunfiguur kunnen en mogen zijn tijdens dat pad."
