Didactisch materiaal van een chirurg? Archeologen vinden skelet met netjes doorgezaagde botten in Aalst

In Aalst onderzoeken archeologen van SOLVA het Jennemiekeskerkhof dat tussen 1784-1867 de begraafplaats van de stad was. Geen tekort aan skeletten dus, maar één skelet trok toch de aandacht van de archeologen.  

Het skelet is aangetroffen in een houten doodskist. Alle lange botten van het skelet bleken te zijn doorgezaagd: de rechterbovenarm, beide onderarmen en beide bovenbenen werden halverwege doorgezaagd.

Bij de onderbenen gebeurde dat net onder de knieën. Mogelijk werd ook de schedel doorgezaagd, maar die is te slecht bewaard om dit met zekerheid te kunnen zeggen.

Fysisch antropoloog Liesbeth Massagé kan uit de zaagsporen afleiden dat een ervaren chirurg of arts aan het werk was. “Er zijn geen zogenoemde "hesitation marks", sporen van aarzeling die kunnen wijzen op een minder ervaren dokter of student. Wellicht gaat het hier om het maken van meerdere preparaten bestemd voor medisch onderwijs.”

Gelijkaardige vondsten in Vlaanderen zijn nauwelijks bekend. Dat dit skelet in Aalst is gevonden maakt de vondst nog opmerkelijker. Aalst had in die tijd geen bekende medische opleidingsinstelling. Dit roept vragen op over wie de dissectie uitvoerde en waar dit gebeurde.

Mogelijk is er een link met het Onze-Lieve-Vrouwehospitaal, het huidige stedelijk museum. In de 18e en 19e eeuw werden dissecties meestal uitgevoerd op lichamen van veroordeelde criminelen en mensen die kort na hun dood niet door familie werden opgeëist of van wie de familie de begrafeniskosten niet kon betalen.

Nog een opmerkelijk feit. Bij het begraven bleek het lichaam foutief gereconstrueerd te zijn. Een bovenbeen en een onderbeen blijken van plaats verwisseld. Toch lijkt het erop dat geprobeerd werd de persoon met respect te begraven.

Tijdens de Archeologiedagen op 24 en 25 mei kunnen er opgravingen aan het Jennemiekeskerkhof bezocht worden.Meer informatie vind je op website van SOLVA: www.so-lva.be/archeologie/