Het Hongaarse parlement heeft ingestemd met een wetsvoorstel dat het terugtrekkingsproces uit het Internationaal Strafhof (ICC) officieel in gang zet. Daarmee wordt Hongarije de eerste EU-lidstaat die afstand neemt van het hof in Den Haag. Hongarije noemt het ICC te "politiek gekleurd" en beïnvloed door ideologische motieven.
Hongaars parlement keurt wetsvoorstel goed om het Internationaal Strafhof (ICC) te verlaten
Nanouk Lemmerling
Gepubliceerd:
De beslissing komt niet toevallig kort na het staatsbezoek van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu aan Boedapest begin april. Netanyahu wordt sinds vorig jaar internationaal gezocht op basis van een aanhoudingsbevel van het ICC voor mogelijke oorlogsmisdaden in Gaza.
Door het ICC te verlaten, maakt Hongarije duidelijk dat het geen juridische verplichtingen meer wil aangaan die kunnen leiden tot de arrestatie van bevriende leiders zoals Netanyahu.
Wat is het Internationaal Strafhof?
Het Internationaal Strafhof (International Criminal Court of ICC) in Den Haag is opgericht in 2002, op basis van het Statuut van Rome dat binnen het kader van de Verenigde Naties werd ondertekend in 1998.
Het ICC kan individuen vervolgen voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid. Eerder zijn de voormalige president van Soedan, Omar al-Bashir, wijlen Libisch president Muammar Khadaffi en de Russische president Vladimir Poetin aangeklaagd.
Rusland, China, Israël en de VS zijn geen lid van het Internationaal Strafhof.
Het Internationaal Strafhof is niet hetzelfde als het Internationaal Gerechtshof. Dat Hof beslecht zaken tussen staten, zoals de zaak die Zuid-Afrika heeft aangespannen tegen Israël wegens mogelijke genocide tegen de Palestijnen.
Officiële terugtrekking binnen een jaar
Hongarije ondertekende het Statuut van Rome – het oprichtingsverdrag van het ICC – in 1999, en ratificeerde het 2 jaar later, tijdens de eerste ambtstermijn van de Hongaarse premier Orbán.
Opvallend is echter dat deze toetreding nooit officieel werd opgenomen in het Hongaarse staatsblad. Volgens de regering is het land daardoor niet wettelijk gebonden aan de beslissingen van het ICC, waaronder arrestatiebevelen.
Toch is het vertrek nog niet officieel. Volgens het Statuut van Rome treedt een terugtrekking pas een jaar na de officiële kennisgeving aan de Verenigde Naties in werking. Tot die tijd blijft Hongarije in principe verplicht mee te werken aan het hof.
Gevolgen
Deze exit heeft grote gevolgen. Het ondermijnt het principe van internationale gerechtigheid binnen de Europese Unie, waar alle andere lidstaten het ICC steunen. De geloofwaardigheid van gezamenlijke Europese mensenrechtenstandpunten komt hierdoor onder druk te staan.
Als enige EU-lidstaat die zich terugtrekt uit het hof, dreigt Hongarije nog meer geïsoleerd te raken binnen Europa. Tegelijk versterkt het zijn banden met gelijkgestemde leiders buiten de EU, zoals Netanyahu en de Amerikaanse president Donald Trump, die eerder sancties instelde tegen het ICC.
Deze terugtrekking kan bovendien een precedent scheppen voor andere landen die zich kritisch uitlaten over het ICC, en vormt daarmee een bedreiging voor de universele werking en autoriteit van het hof.
