Genk bereidt vrijwilligerskorps voor noodsituaties voor, Bree wijst gelijkaardig voorstel af

In Genk is op de gemeenteraad een agendapunt goedgekeurd over de voorbereiding van een gemeentelijk vrijwilligerskorps. Gemeenteraadslid en Vlaams parlementslid Toon Vandeurzen (CD&V) heeft zijn initiatiefrecht gebruikt om het ontwerp in te dienen.

Binnen het Vlaams Defensieplan wordt op dit moment door de minister van Binnenlands Bestuur en Samenleven, Hilde Crevits (CD&V), een Vlaams burgerlijk weerbaarheidsprogramma uitgewerkt. De oprichting van een gemeentelijk vrijwilligerskorps is daar 1 uitvoering van op gemeentelijk niveau.

Het vrijwilligerskorps kan ingezet worden in noodsituaties. "In het recente verleden hebben we daar ervaring mee gehad: denk maar aan de coronacrisis", geeft Vandeurzen als voorbeeld. "We moesten een enorme organisatorische capaciteit verzamelen om mensen mondmaskers te laten naaien of om een vaccinatiecentrum op te richten."

"We willen nu al kijken welke burgers bij een noodsituatie op lokaal niveau een handje willen toesteken", zegt Vandeurzen. Volgens Vandeurzen is een aanvulling op bestaande vrijwilligers zoals voor brandweer of het Rode Kruis nodig, omdat de geopolitieke situatie dat vereist. Hij verwijst onder meer naar landen die dichter bij Rusland liggen, zoals Finland, waar weerbaarheid van de bevolking al beter is voorbereid.

Volgens Vandeurzen zullen de financiële middelen van de Vlaamse overheid komen, maar zal de coördinatie op lokaal niveau gebeuren. Zo zal de Vlaamse overheid bijvoorbeeld een digitaal platform ter beschikking stellen. "Er zijn al heel wat gemeenten die met vrijwilligers aan de slag gaan, maar die namen zitten nu veelal in Excel-tabellen en dergelijke", zegt Vandeurzen. "Anderzijds zouden die vrijwilligers, gesponsord vanuit Vlaanderen, een beroep kunnen doen op opleidingen zoals EHBO."

In Bree heeft de CD&V, die daar in de oppositie zit, een gelijkaardig punt ingediend tijdens de gemeenteraad. Daar is het punt niet goedgekeurd. "Niet omdat we tegen vrijwilligers zijn, in tegendeel", zegt burgemeester Sietse Wils (Verjonging).

Maar volgens Wils is het geen bevoegdheid van de Vlaamse overheid. "Op het federale niveau wordt momenteel gewerkt aan een juridisch kader voor vrijwilligers", zegt de burgemeester van Bree. "Daar wordt ook de nodige bescherming ingebouwd, bijvoorbeeld op het vlak van verzekering. We willen dat wetgevend initiatief afwachten om er later eventueel in te stappen."

"Bovendien staat in het Vlaams Defensieplan dat de coördinerende rol bij de gemeenten zou komen te liggen", zegt Wils. "2 weken later heeft de minister in het Vlaams parlement op een vraag geantwoord dat de Vlaamse overheid zou coördineren." Volgens Wils is er ook onduidelijkheid over de financiering.

"Ten derde heeft een burgemeester vandaag al opeisingsbevoegdheden", zegt de burgemeester van Bree. "In noodgevallen kan een burgemeester inwoners zoals artsen of verpleegkundigen opvorderen. Specifiek in Bree kan de burgemeester ook het eigen personeel inschakelen. Dat zijn juridische instrumenten die vandaag al bestaan. Daar nog een laag bovenop creëren is onnodig."