De voormalige Boliviaanse president Evo Morales mag niet meedoen aan de verkiezingen in augustus. "Dit is een aanval op de democratie", aldus Wilma Alanoca die als vicepresidentskandidaat wilde opkomen aan de zijde van Morales. De aanhangers van Morales kondigen protestacties aan.
Evo Morales uitgesloten van Boliviaanse presidentsverkiezingen: aanhangers kondigen protest aan
Iza Vanheusden
Gepubliceerd:
De voormalige president van Bolovia, Evo Morales, mag niet deelnemen aan de presidentsverkiezingen van augustus. Dat heeft het Hooggerechtshof voor Verkiezingen (TSE) vandaag bevestigd. In 2024 verbood het Hof hem al om zich kandidaat te stellen voor de verkiezingen van 2025. Volgens de Boliviaanse grondwet mag een president maximaal 2 termijnen dienen.
Morales was echter al 3 opeenvolgende termijnen aan de macht, van 2006 tot 2019. In 2013 kreeg hij toch groen licht van het Grondwettelijk Hof om zich opnieuw kandidaat te stellen, met het argument dat zijn eerste ambtstermijn vóór de inwerkingtreding van de nieuwe grondwet viel.
De oud-president weigert de beslissing van het TSE te erkennen en probeert via juridische en politieke wegen alsnog deel te nemen aan de verkiezingen. Zijn aanhangers probeerden hem voor de deadline van maandag via Pan-Bol (Partido de Acción Nacional Boliviano) als kandidaat in te schrijven. Die poging liep stuk: het Hof verklaarde de partij begin mei ongeldig.
Wilma Alanoca, die als vicepresidentskandidaat wilde opkomen aan de zijde van Morales, uit felle kritiek: "De TSE handelt onwettig. [...] Dit is een aanval op de democratie."
Omstreden president
Morales krijgt vooral steun van inheemse boerenorganisaties en vakbonden. Hoe groot zijn achterban vandaag nog is, is onduidelijk. In een van de weinige peilingen waarin Morales werd meegenomen, zou hij op een kleine 20 procent van de stemmen kunnen rekenen. Dat is een flink verschil met de 65 procent die hij bij zijn herverkiezing in 2009 behaalde.
De reputatie van Morales kreeg een zware klap in 2019, toen hij zich voor een 4e termijn liet verkiezen, ondanks dat de grondwet dat verbood. Na beschuldigingen van verkiezingsfraude brak er massaal protest uit. Morales trad af en vluchtte het land uit. De onrust kostte tientallen mensen het leven.
In 2020 startte een gerechtelijk onderzoek tegen Morales wegens seksueel misbruik. Hij zou tijdens zijn presidentschap een relatie hebben gehad met een 15-jarig meisje, dat in 2016 een kind van hem zou hebben gekregen. In 2024 vaardigde de rechter een arrestatiebevel tegen hem uit, op verdenking van verkrachting en mensenhandel. Sindsdien houdt Morales zich schuil in de jungle.
Volgens Morales zit zijn politieke rivaal, huidig president Luis Arce, achter de procedures.
Sinds half oktober wordt Bolivia getroffen door antiregeringsprotesten tegen de juridische procedures tegen Morales. In november gijzelden demonstranten 200 militairen en blokkeerden ze verschillende wegen. Na de recente beslissing dat Morales niet mag deelnemen aan de verkiezingen, kondigen zijn aanhangers opnieuw demonstraties aan, waaronder wegblokkades.
