Overheid lanceert campagne om lawaai in Noordzee tegen te gaan: "Geluid bedwingen, laat zee weer swingen"

"Geluid bedwingen, laat de zee weer swingen." Met die zin vragen de overheidsdiensten Mobiliteit en Volksgezondheid aandacht voor lawaai onder water in het Belgisch deel van de Noordzee. Denk niet aan jongeren die met een speaker het water in gaan, maar bijvoorbeeld wel aan scheepvaart.

"De Noordzee is een druk bevaren stuk zee", zegt Ingrid Van Aken van de dienst Marien Milieu. "Motoren en schroeven van schepen produceren geluid dat zich over grote afstanden verspreidt. Voor de bouw van windmolenparken worden turbines in de grond geslagen en dat maakt lawaai."

"Bommen die nog niet ontploft zijn uit bijvoorbeeld de Tweede Wereldoorlog worden dan wel tot ontploffing gebracht onder water, wat heftige geluidsgolven veroorzaakt. Ook militaire sonars hebben een impact. Dan worden geluidsgolven gebruikt om onder water de afstand tot voorwerpen te meten en om te navigeren." 

Het lawaai heeft een impact op zeezoogdieren, maar ook vissen en kreeften. "Dat zorgt voor stress bij de dieren. Ze kunnen niet meer communiceren met elkaar en het bemoeilijkt ook de zoektocht. Het is daarnaast ook moeilijk om een geschikte partner te vinden als je elkaar niet hoort, dus het lawaai heeft ook gevolgen voor de voortplanting." 

Volgens de overheid gaan dieren hun gewoonten aanpassen. Ze vluchten weg uit een gebied of ze veranderen hun communicatiepatronen, wat hun overlevingskansen beïnvloedt. Zeezoogdieren en vissen kunnen ook gehoorschade oplopen. Ook de gasgevulde zwemblaas van vissen kan door zeer hoge geluidsniveaus beschadigd geraken. In sommige gevallen kan dat zelfs dodelijk zijn.

In de campagne biedt de overheid ook oplossingen. "Je kan schepen beter bouwen waardoor ze minder lawaai maken en in een adem ook minder uitstoten", zegt Van Aken nog. "Verder kan je geluidsverminderende technieken toepassen zoals de machines geleidelijk aan opstarten. Systemen als bubbelgordijnen rond windmolenpalen kunnen de geluidsgolven dempen."

De Europese Commissie legde recent al drempelwaarden vast voor onderwatergeluid die de lidstaten verder moeten implementeren. Sinds 2023 zijn er nieuwe richtlijnen om onderwatergeluid van commerciële schepen te beperken, opgesteld door de Internationale Maritieme Organisatie (IMO).

Meer informatie is te vinden op www.onderwatergeluid.be .