Jan Terlouw (93) is overleden, dat meldt zijn familie aan de NOS. Hij schreef klassiekers uit de jeugdliteratuur zoals 'Koning van Katoren' en 'Oorlogswinter', maar ook detectiveverhalen met zijn dochter. Jan Terlouw was eerst kernfysicus en daarna politicus voor de linksliberale partij D66; in de jaren 80 was hij vicepremier in twee kabinetten. Tot op hoge leeftijd brak Jan Terlouw een lans voor meer zorg voor het klimaat én voor elkaar. Mensen moeten elkaar weer vertrouwen, zei Terlouw, zoals vroeger, toen je bij elkaar binnenliep en de deur opende met een "touwtje door de brievenbus".
Nederlandse auteur en oud-politicus Jan Terlouw (93) overleden, bekend van 'Koning van Katoren', 'Oorlogswinter' en "Het touwtje uit de brievenbus"
'Koning van Katoren', 'Oorlogswinter' of 'Oosterschelde, windkracht 10': veel kans dat je een boek van Jan Terlouw in de kast hebt staan of het ooit hebt gelezen. Terlouw was een van de bekendste jeugdboekenschrijvers in Nederland én Vlaanderen. Maar ook politicus én kernwetenschapper.
Terlouw werd geboren in 1931 in Kamperveen bij Zwolle. Hij studeerde wis- en natuurkunde aan de Universiteit van Utrecht. Hij werkte daarna jarenlang als kernfysicus, aan binnen- en buitenlandse universiteiten, voor hij in de politiek zou stappen.
Koning van de jeugdliteratuur
Jan Terlouw vertelde zijn kinderen elke dag een zelfverzonnen verhaal, en daaruit kwamen later zijn boeken voort. In de jaren 70 debuteerde hij als jeugdboekenschrijver met 'Pjotr: vrijwillig verbannen naar Siberië' en 'Oom Willibrord'.
Zijn bekendste boek is 'Koning van Katoren'. Stach wil de overleden koning van Katoren opvolgen. Daarvoor moet hij zeven onmogelijke opdrachten volbrengen die elk een actueel maatschappelijk probleem aankaarten. Het politieke sprookje werd door een eerste uitgeverij geweigerd, maar uiteindelijk wel uitgegeven én bekroond met de Gouden Griffel en de Oostenrijkse staatsprijs voor jeugdliteratuur.
Andere klassiekers van Jan Terlouw zijn 'Briefgeheim' en 'Oorlogswinter' die worden verfilmd in respectievelijk 2008 en 2010. Of 'Oosterschelde, windkracht 10'. Dat laatste gaat over de enorme watersnood in Nederland in 1953. 50 jaar na datum blikte Jan Terlouw daarop terug in De wereld vandaag op Radio 1.
Naast jeugdboeken schreef Terlouw ook detectives, samen met zijn dochter Sanne. Ze schreven samen ook 'In huis met een seriemoordenaar' over hun waargebeurde ervaringen met de seriemoordenaar Hans Van Z. In de jaren zestig leerde Terlouw de crimineel namelijk kennen omdat hij de vriend was van zijn huurster. Zijn kinderen noemden hem zelfs "oom Hans".
Vicepremier voor D66
In de jaren 70 ruilde Jan Terlouw de wetenschappelijke wereld in voor de politiek. Hij ging in de gemeenteraad van Utrecht zetelen voor de links-liberale partij D66 in 1970. Een jaar later werd hij verkozen voor de Tweede Kamer en werkte hij rond milieu en economie. Hij werd ook fractievoorzitter, minister van Economische Zaken en vicepremier in de kabinetten Van Agt II en III, van 1981 tot 1982.
Het leukste van mijn leven is dat ik het allemaal heb kunnen doen
Jan Terlouw, jeugdauteur en voormalig politicus
Terlouw bleef zich inzetten voor de klimaatproblematiek en deed dat ook in zijn boeken. Hij vertelde dat hij enorm fier was op zijn gevarieerde carrière. Het heeft hem geholpen om met een kritische blik naar de problematiek te kijken als wetenschapper, politicus en auteur. "Het leukste van mijn leven is dat ik het allemaal heb kunnen doen", zei hij in een interview met Lieven Van Gils in 2019.
"Het touwtje uit de brievenbus"
In het Nederlandse televisieprogramma 'De wereld draait door' krijgt Terlouw op zijn 85e verjaardag de kans om een pleidooi te houden over de dingen die hem bezighouden. Bij Matthijs van Nieuwkerk praat hij 7 minuten lang bevlogen over klimaat, vertrouwen en politiek.
Bekijk hieronder het volledige pleidooi van Jan Terlouw in "De wereld draait door" uit 2016:
In zijn pleidooi vertelt Jan Terlouw over "het touwtje uit de brievenbus". In zijn jonge jaren, tijdens de wederopbouw van Nederland na de Tweede Wereldoorlog, hadden de Utrechtenaren de gewoonte om touwtjes aan de klink van de deur te hangen en die door de brievenbussen te steken. Zo konden alle kinderen uit de buurt, door aan het touwtje te trekken, gewoon bij elkaar binnenlopen.
Er hangen geen touwtjes meer uit de brievenbussen, we vertrouwen elkaar niet meer
Jan Terlouw, jeugdauteur en voormalig politicus
Het touwtje was een metafoor voor vertrouwen, dat uit de maatschappij verdwenen is. "Er hangen geen touwtjes meer uit de brievenbussen, we vertrouwen elkaar niet meer", zei Jan Terlouw. De bevolking wantrouwt de politici en andersom en dat zorgt voor strubbelingen.
Terlouw bleef ook hameren op de klimaatproblematiek. "We zijn de aarde aan het verwoesten", zei hij. Het probleem is echt nog op te lossen, maar dan moet er nú iets gebeuren. Voor de jeugd, want het is hun toekomst.
Afscheid van de jeugdliteratuur
Begin 2021 kondigde Terlouw zijn afscheid aan als jeugdboekenschrijver. In een interview in 'De grote vriendelijke podcast ' liet hij weten dat hij niet meer wist wat de jongeren bezighoudt en dat hij met zijn leeftijd te ver van de huidige kinderen afstond. Na zijn laatste jeugdboek 'Het hebzuchtgas' uit 2016, schreef hij dus niet meer voor de jeugd. Maar wel voor volwassenen.
Terlouw bracht ook de dichtbundel 'Gedichte gedachten' uit in 2018. Daarnaast schreef hij nog een laatste boek met zijn dochter Sanne, 'De 90e verjaardag van Louis van Roosgaarde'.
Terlouw werd 93. Hij is na een kort ziekbed rustig ingeslapen in zijn huis in Twello, omringd door zijn familie. Dat laat zijn dochter Sanne weten.
Jan Terlouw blikt terug op zijn carrière bij Lieven Van Gils
