Relatiedeskundige Rika Ponnet beantwoordt vraag van de week: "Een oude vriend nodigt me plots uit voor een feest, moet ik wel reageren?"

Tom leerde Jeremy 15 jaar geleden kennen tijdens zijn studententijd. "Ik ben nogal zuinig op vriendschappen, en hij was zowat mijn enige vriend. Ook na onze studie bleef het contact bewaard, hoewel onze achtergronden verschillen. Hij heeft veel vrienden, veel geld en is politiek rechts. Ik heb minder geld en ben politiek links."

"Je zou het een onderhoudsvrije vriendschap kunnen noemen. Om de zoveel weken of maanden stuurden we eens een appje om te gaan lunchen. Bellen deden we alleen in heel bijzondere gevallen."

"Toen Jeremy trouwde, heeft hij mijn overnachting in een hotel betaald. Later betaalde hij ook een deel van mijn omscholing. Ik op mijn beurt voelde mee met hun zwangerschappen en de geboorte van hun kinderen. Daarna veranderde er iets. Toen hun 3e kind geboren werd, heb ik dat moeten vernemen via de sociale media van zijn vrouw. Ik kreeg geen geboortekaartje. Toen ik felicitaties stuurde, kwam er geen reactie." 

"Omdat Jeremy niet houdt van bellen is dat voor mij ook geen optie. Ik heb daarna ook nog eens een brief geschreven, maar heb hem niet verstuurd.  Onlangs kreeg ik wel een uitnodiging voor zijn tienjarig huwelijksfeest. Ik weet niet of ik moet reageren."

Beluister: Rika Ponnet beantwoordt de vraag van Tom

"Wat overheerst in het verhaal van Tom is een gevoel van kwetsbaarheid", reageert Rika. "Tom voelt zich de mindere in de vriendschap, en voelt zich snel afgewezen."

Dat gevoel is volgens Rika niet terecht. "Dat Tom bijvoorbeeld geen geboortekaartje kreeg, moet hij niet als een afwijzing zien. Als mensen 3 kinderen hebben, vergeet je al eens zoiets. Ze hebben misschien gewoon niet goed bijgehouden wie er allemaal zo’n kaartje kreeg."

"Tom gaat te weinig in de schoenen van de andere staan. Vriendschap verloopt nu eenmaal in fases, en als je 3 jonge kinderen hebt, mogen er wel wat meer inspanningen van de andere kant komen om de vriendschap in stand te houden."

Eigenlijk hebben Tom en Jeremy net een heel waardevolle vriendschap, zegt Rika. "Jeremy financierde zelfs zijn studies, dat is toch niet iets wat een doorsnee vriend doet? Mocht er echt sprake zijn van een afwijzing, zou hij ook geen uitnodiging sturen voor zijn jubileum."

"Daarnaast heb ik het gevoel dat Tom ook zichzelf afwijst", zegt Rika. "Hij zegt dat hij weinig geld heeft, en hij lijkt zich waardeloos te voelen."

"Om geen pijn te ervaren, zegt hij als strategie dat de andere hem niet moet. Hij wil zich er niet aan blootstellen. Terwijl ik oprecht denk dat Jeremy wél uitreikt en deze vriendschap waardevol vindt."

Rika krijgt wel vaker vragen over vriendschap in haar praktijk, en merkt op dat veel mensen het benaderen als een romantisch script. "Het is dan alles of niets. Een goede vriend is in dat soort scripts iemand die in alle omstandigheden nabij is, en die de juiste dingen doet."

Dat beeld klopt niet, volgens Rika. "Vriendschappen golven mee met het leven. Soms is er een periode van meer afstand, omdat andere dingen aandacht opeisen. Maar dat wil niet zeggen dat de vriendschap voorbij is."

"Naast vrienden die je heel vaak ziet, kan ook een 'sluimervriend' heel waardevol zijn: iemand die je maanden of jaren niet ziet, maar met wie je meteen weer een vertrouwde klik hebt wanneer je elkaar terugziet." (Het woord 'sluimervriend' werd in 2024 zelfs verkozen tot ontbreekwoord van het jaar, n.v.d.r.)

Het is duidelijk dat Tom veel analyseert, zegt Rika. "Eigenlijk zou hij beter wat minder denken, en wat meer doen."

Haar advies is dan ook kort en helder: "Ga naar dat feest."