"Soms thuis moeilijk uit te leggen waarom ik zoveel extra geld uitgeef": leerkrachten betalen vaak zelf voor lesmateriaal

“De Action is een superwinkel die heel goed verdient aan ons”, zegt kleuterjuf Tanja Saelen. Niet alleen kleuteronderwijzers, maar ook leerkrachten uit het lager en secundair onderwijs investeren vaak zelf in schoolmateriaal. Dat blijkt uit een rondvraag van de socialistische vakbond. Zo’n 1.200 leerkrachten vulden die in en bijna allemaal geven ze aan dat ze zelf geld besteden aan materiaal. 

De bedragen die ze uitgeven, lopen uiteen. Bij sommige leerkrachten is dat minder dan 100 euro per jaar, bij anderen loopt het op tot meer dan 500 euro. Waar, hoelang en onder welk statuut ze lesgeven, heeft geen invloed op hoeveel ze spenderen volgens de gegevens van de vakbond.

“Dat loopt toch wel op in de honderden euro’s”, zegt Tanja Saelen. Zij is al dertig jaar kleuterjuf bij de allerkleinsten. “In de beginjaren is dat veel meer, maar daarna kan je heel veel dingen recupereren. Een kleuterjuf is een goede hamsteraar en die gaat overal gratis wat bemachtigen, maar veel dingen kopen we wel zelf aan.”

Waarom tasten leerkrachten zo vaak in hun eigen portefeuille? De procedures om materiaal aan te vragen zijn vaak omslachtig en langdurig, blijkt uit de rondvraag van de vakbond. Dat zegt ook Els*, leerkracht in het deeltijds kunstonderwijs: “Op heel beperkte momenten kan je bij de school materiaal aanvragen. Maar als je nu een opdracht geeft en iets zou die opdracht nog veel beter kunnen maken, dan koop je dat zelf.”

Een andere reden is dat het budget van de school ontoereikend is. Ook opvallend: de vakbond hoort dat sommige leerkrachten zelf materiaal aankopen omdat andere leerkrachten dat ook doen. Uit aanpassing aan de schoolcultuur. Op de school van Tanja is het normaal dat leerkrachten zelf geld uitgeven: “Bij ons op school is materiaal niet voorhanden. Er wordt echt van uitgegaan dat wij dat verzorgen.”

Knutselgerief, themaversiering voor Sinterklaas of de boerderij: dat zijn allemaal zaken waar ze geld aan uitgeeft. “Elke 2 weken is er een ander thema. Bij thema’s zoals de lente, kan je naar buiten en kunnen de kinderen het allemaal zien, voelen en ruiken. Maar er zijn bepaalde thema’s waarvoor je niet naar buiten kunt gaan en dan moet je het naar binnen brengen.” 

Diep in de buidel tasten, heeft natuurlijk gevolgen voor de leerkrachten zelf. Verschillende leerkrachten geven in de bevraging van de vakbond aan dat het een belasting vormt voor het gezinsbudget, of dat hun partner het er niet mee eens is. Dat zegt ook Els: “Ik doe mijn job heel graag dus ik heb het er allemaal wel een beetje voor over. Maar het is soms moeilijk om thuis uit te leggen waarom ik weer zoveel extra geld heb uitgegeven.”

ACOD vraagt de overheid om de werkingsmiddelen zo snel mogelijk op te trekken en te indexeren. "Enerzijds wijst deze toestand op plichtsverzuim van de overheid want zij moeten ervoor zorgen dat op de werkvloer voldoende middelen voorhanden zijn", zegt ACOD. "Anderzijds toont dit aan dat leerkrachten het niet doen voor de vakanties of de vaste benoeming, maar wel voor de kinderen die aan hen toevertrouwd zijn. Het is tegelijkertijd hartverwarmend en intriest." 

Ook Tanja hoopt dat er budgetten vrijgemaakt worden: “Wij werken vanuit ons hart en natuurlijk geven we dat graag aan onze kinderen uit de klas, maar wij hebben onze centen ook thuis wel nodig.”

*Els is niet haar echte naam, ze wenst anoniem te blijven. Haar echte naam is bekend bij de redactie.