Te veel kinderen en jongeren beschermen zich onvoldoende tegen de zon. Dat zeggen Stichting tegen Kanker en Euromelanoma, de Europese vereniging van dermatologen, in een nieuwe sensibiliseringscampagne. 3 op de 4 bevraagde tieners zeggen dat ze vorig jaar zonnebrand hebben opgelopen. "Wie al op jonge leeftijd verbrandt, loopt later meer risico op huidkanker", waarschuwt dermatoloog Thomas Maselis.
Duizenden huidkankers minder als jongeren zich beter tegen zon beschermen, zeggen Stichting tegen Kanker en dermatologen
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
1 op de 5 Belgen krijgt voor zijn 75e een vorm van huidkanker. Met jaarlijks meer dan 50.000 nieuwe gevallen is huidkanker de meest voorkomende en snelst stijgende vorm van kanker in ons land.
Hoewel de meest voorkomende vorm van huidkanker (basaalcelcarcinoom) zelden uitzaait en goed te behandelen is, blijft het belangrijk om je goed te beschermen tegen de zon. Want ook agressievere huidkankers, zoals melanoom, worden vaak veroorzaakt door zonnebrand.
1 keer ernstig verbranden door de zon op jonge leeftijd, verdubbelt het risico op huidkanker
Thomas Maselis, dermatoloog
"Als we daar iets aan willen doen, dan moeten we de jonge generaties leren om zich goed te beschermen tegen de zon", zegt dokter Maselis. "Kinderen hebben een huid die gevoeliger is voor ultraviolet licht. Als je voor je 12e verjaardag een keer ernstig verbrandt door de zon, dan verdubbel je al het risico op huidkanker in de loop van je leven."
"Als we er vandaag voor zorgen dat jongeren hun huid goed beschermen, vermijden we duizenden huidkankers later. Zonveilig gedrag moet net zo normaal worden als je handen, wassen, je tanden poetsen of een fietshelm opzetten."
Bruine huid als schoonheidsideaal?
Uit een onderzoek van Stichting tegen Kanker bij meer dan 4.000 tieners tussen 12 en 18 jaar blijkt dat veel jongeren zich niet genoeg beschermen tegen de zon. 74 procent van de tieners heeft in een onlinebevraging aangegeven dat ze vorig jaar minstens 1 keer een lichte zonnebrand hebben opgelopen.
35 procent zegt minstens 1 keer goed verbrand te zijn geweest, met pijn en ongemak, en 9 procent had een zware verbranding met symptomen van een zonnesteek.
Blijf 's middags uit de zon en gebruik zonnecrème niet om nog langer te zonnebaden
Thomas Maselis, dermatoloog
Uit het onderzoek blijkt nog dat heel wat tieners zich tijdens buitenactiviteiten zelden of nooit beschermen tegen de zon. Het gaat dan onder meer over buiten sporten (41 procent), op festivals (52 procent) of tijdens een pretparkbezoek (35 procent). Enkel tijdens zon- en strandvakanties beschermen 64 tot 69 procent van de tieners zich meestal of altijd tegen de zon.
1 op de 3 jongeren vindt een kleurtje krijgen belangrijk en 1 op de 6 verbrandt liever dan zonder zongebruinde huid terug te keren uit vakantie.
Jongeren durven zonnecrème weleens te vergeten, blijkt uit onderzoek: waarom precies?
Schadelijke tips op sociale media
Opvallend is ook dat TikTok voor een kwart van de jongeren de belangrijkste informatiebron is over huidbescherming tegen de zon. 1 op de 10 jongeren volgt influencers die soms advies geven over omgaan met de zon, en bijna een kwart van hen heeft ooit al die raad gevolgd.
"Meestal is het advies gericht op bescherming, maar er circuleren ook verontrustende aanbevelingen", zegt Stichting tegen Kanker.
"Zoals het smeren van olie, het gebruiken van zonnecrème met een lage(re) beschermingsfactor, bewust onbeschermd zonnen, onder de zonnebank gaan en het gebruik van zogenoemde ‘tanning neussprays (die illegaal zijn en schadelijke bijwerkingen kunnen hebben, red.)
Weren, kleren en smeren
Je huid beschermen tegen de schadelijke uv-stralen van de zon kan op 3 manieren: weren, kleren en smeren. "Blijf tussen 10 en 16 uur zoveel mogelijk uit de zon en zoek schaduw op. Zeker als de uv-index boven de 7 is (het KMI vermeldt de uv-index van het moment op haar website en app, red.)", zegt Maselis.
"Moet je toch naar buiten, bedek je huid dan met beschermende kledij, een zonnebril en een hoed of pet. De stukjes huid die je niet kan beschermen, smeer je om de 2 uur royaal in met zonnecrème. Belangrijk: je mag zonnecrème niet gebruiken om langer in de zon te kunnen liggen. Dat is totaal fout."
Zonvakanties en zonnebanken
Dat het aantal huidkankers zo snel stijgt, heeft volgens dokter Maselis meerdere oorzaken. "In de 2e helft van de vorige eeuw hadden mensen plots de tijd, het geld en het vervoer om massaal naar de zon te trekken. Maar zonder dat ze zich beschermden tegen de zon."
"Daarnaast zijn zonnebanken enorm populair geworden. Tot voor het jaar 2000 dachten ook wij, dermatologen, dat zonnebanken niet kankerverwekkend waren. Intussen weten we zeker dat dat absoluut wel zo is. En er werden veel medicijnen gebruikt die het afweersysteem onderdrukken."
"Dat in combinatie met de vergrijzing zorgt ervoor dat we nu een tsunami aan huidkankers zien. Als we die willen afremmen, moeten jonge mensen zich nu al goed leren beschermen tegen de zon."
