Hoe schandaalschilderij 'De kindervrienden' van Dees De Bruyne na 50 jaar weer boven water kwam

Het werk 'De kindervrienden' werd in 1972 gemaakt door de Vlaamse kunstenaar Dees De Bruyne. Het is gebaseerd op het kindermisbruik dat plaatsvond in de jeugdinstelling 'Vrij en Vrolijk' in Brasschaat.

De toenmalige directeur van het centrum, alsook minister van Justitie Alfons Vranckx, paus Paulus VI en de Amerikaanse president Richard Nixon staan erop afgebeeld rond een feestelijk gedekte tafel met naakte kinderen. 

Gisteren raakte bekend dat het beruchte werk van De Bruyne na 51 jaar teruggevonden was. Het stond jarenlang bij een vrouw op zolder. Zij contacteerde zelf het Museum van Deinze en de Leiestreek (Mudel) na een oproep voor tips.

"In 1974 is het werk geëxposeerd in een Gentse galerie. Er ontstond toen een grote rel rond de tentoonstelling door het erotische werk dat er hing. De galerie moest toen zelfs even de deuren sluiten. Door alle commotie werd het een zeer succesvolle expositie. Het werk 'De kindervrienden' werd uiteindelijk verkocht aan een anonieme koper. Ook de toenmalige galeriehouder Geert Van Leuven leeft niet meer", verklaart Walter Ertvelt in De Wereld Vandaag op Radio 1.

Ertvelt is het spoor bijster en beslist hulp in te schakelen. "Ik ging op zoek naar een mediaplatform om mijn zoektocht aan te kondigen. Ik heb toen steun gekregen van een journalist bij Knack die een groot artikel gepubliceerd heeft. Daarnaast heb ik contact gezocht met Mudel. Conservator Wim Lammertijn was een grote hulp tijdens het hele proces."

In februari 2024 organiseerde Walter Ertvelt een tentoonstelling met 50 nooit eerder getoonde werken van Dees De Bruyne in Gent. De expo ging gepaard met een zoveelste oproep naar tips om 'De kindervrienden' terug te vinden. "Na die tentoonstelling werd Wim Lammertijn opgebeld door een vrouw die in het bezit was van het schilderij. Dat was het begin van een moeilijk onderhandelingsproces met de eigenaars."

"De Franse schilder Matisse heeft ooit gezegd: "Il faut que la peinture serve à autre chose qu'à la peinture". Dat geldt ook helemaal voor dit werk van De Bruyne", aldus Ertvelt. "Achter de afbeelding van de personen die op het schilderij staan, schuilt een aanklacht tegen gruwelijk kindermisbruik."

Walter Ertvelt benadrukt dat het schilderij vandaag nog steeds maatschappelijk relevant en actueel is. "Mijn fascinatie met het schilderij is al zeer vroeg ontstaan, omdat ik Dees De Bruyne een belangrijke schilder vind. Uiteindelijk was de Canvasreeks 'Godvergeten' de ultieme trigger voor mij om verder te blijven zoeken."