Het wondhelingsproces bij mensen verloopt trager dan bij apen of muizen. Dat blijkt uit nieuw Japans onderzoek. Menselijke wondes herstellen slechts aan 0,25 millimeter per dag, wat 3 keer trager is dan de andere onderzochte zoogdieren. "Het is waarschijnlijk een negatief gevolg van een ander evolutionair voordeel", zegt evolutionair bioloog Dominique Adriaens.
Menselijke wonden genezen "abnormaal trager" dan bij andere zoogdieren, toont nieuw onderzoek
Waarom genezen apen in het wild zo opvallend snel in vergelijking met de mens na een stevige vechtpartij? Dat was het vertrekpunt van een nieuwe Japanse studie naar het wondhelingsproces bij zoogdieren .
Om op die vraag te antwoorden, brachten de onderzoekers onder gecontroleerde omstandigheden en verdoving kleine verwondingen toe aan apen en muizen. "De wonden werd ook steeds zo behandeld dat de kans op infectie minimaal was, zodat er een mooi proces van wondheling kon gebeuren", zegt evolutionair bioloog Dominique Adriaens in 'Nieuwe feiten' op Radio 1.
Om de wondgenezing bij mensen te onderzoeken, werd de genezing opgevolgd van patiënten die huidkanker lieten verwijderen. "De onderzoekers bekeken hoeveel millimeter per dag een wond dichtgroeit. Ze vergeleken apen in het wild, apen in gevangenschap, muizen en mensen."
3 keer trager
Wat blijkt? De wonden van mensen genezen opmerkelijk trager dan die van andere zoogdieren.
"Het is opvallend dat zowel muizen als de verschillende apensoorten een constante snelheid van wondheling hebben, ongeveer 0,6 millimeter per dag", zegt Adriaens. "De mens was de enige die eruit sprong. Bij ons herstelt een wond slechts met 0,25 millimeter per dag, bijna 3 keer trager dan de chimpansees, andere apensoorten of zelfs muizen."
Luister: evolutionair bioloog Dominique Adriaens heeft het in 'Nieuwe feiten' over de relatief trage wondgenezing van mensen
"Alles wijst erop dat een relatief snel genezingsproces een typisch zoogdierkenmerk is, maar dat de mens daarvan afwijkt en een abnormaal traag helingsproces heeft."
Voor wat, hoort wat?
De onderzoekers hebben geen eenduidige verklaring voor waarom wonden bij de mens zo traag genezen. Toch schuiven ze een aantal mogelijke factoren naar voren, waaronder het soort lichaamsbeharing en het aantal zweetklieren.
"In vergelijking met bijvoorbeeld chimpansees, heeft de mens evenveel haren per vierkante centimeter aan huid. Toch is er een verschil. Bij chimpansees zijn het dikke, gepigmenteerde haren, waardoor ze een pels hebben. Bij ons zijn het grote merendeel kleine en niet-gepigmenteerde haartjes."
"Aan de dikkere haren hangen cellen die instaan voor de groei van de haren, maar die ook kunnen bijdragen aan wondherstel. Als er beschadiging is aan de bovenste laag van de huid, helpen stamcellen uit de haarfollikels met de wondheling. Dat zou kunnen verklaren waarom het bij de mens trager gebeurt."
De tragere wondheling is waarschijnlijk een negatief gevolg van een ander voordeel, namelijk de afkoeling van ons lichaam
Dominique Adriaens, evolutionair bioloog
Maar waarom hebben mensen dan die andere haren met minder wondhelende stamcellen? In het licht van de evolutie is dat geen 'slimme' keuze. Of net wel? "Als dat de verklaring is voor de tragere wondheling, is het waarschijnlijk een negatief gevolg van een ander voordeel: thermoregulatie, of de afkoeling van ons lichaam."
"Dat moet je plaatsen in onze voorouderlijke geschiedenis in de Afrikaanse savanne, waar het overdag enorm warm was. De mens heeft in vergelijking met chimpansees 10 keer meer zweetklieren. Als je die vele zweetklieren combineert met de kleine haartjes, dan waait de wind dicht tegen de huid en gaat het zweet efficiënter verdampen."
Dat efficiënter afkoelingssysteem is mogelijk de reden dat onze wonden trager genezen in vergelijking met andere apensoorten.
