Amfibieën hebben het moeilijk door de droogte in Limburg. Zo hebben belangrijke soorten als de heikikker het moeilijk om plassen en poelen te vinden om zich voort te planten. Kikkers en padden duiken nu ook op in achtertuinen, op zoek naar water en die worden achtervolgd door ringslangen die de kikkers willen opeten. Natuurpunt wil dat er extra inspanningen komen om natuurgebieden vochtiger te houden.
Droogte lokt ringslangen naar tuinen: "Duiken voornamelijk op in de omgeving van Maasmechelen, Dilsen-Stokkem, Kinrooi en Bree"
Cedric Van den Langenbergh
Gepubliceerd:
De droogte maakt het voor amfibieën knap lastig, volgens Peter Engelen, amfibieën- en reptielenexpert van Natuurpunt. "In droge gebieden gaan zij het het moeilijkst hebben. De dieren hebben water nodig om zich voort te planten. Bovendien hebben ze een zeer dunne en tere huid. Die huid heeft op land een zeker vochtgehalte nodig om te kunnen overleven. Te lang in een te droge omgeving leven, doet hen simpelweg uitdrogen."
Genadeslag voor de heikikker en bruine kikker?
Voor de heikikker, een van de bijzondere soorten in Limburg, is de droge periode erg slecht nieuws. "Door het natte 2024 zijn er net iets meer legsels afgezet, maar de vennen waarin dat is gebeurd, staan volledig droog", legt Engelen uit. "Dit jaar kunnen we dus niet spreken van een geslaagde voortplanting. Als we vergelijken met 2014, zijn er 80 procent minder legsels. Dat is zeer weinig. We dreigen de soort te verliezen."
De bruine kikker, een zustersoort, lijkt hetzelfde lot tegemoet te gaan. Ook die soort gebruikt ondiepe en natte poelen om zich voort te planten. "Maar ook die drogen enorm snel uit", aldus Engelen.
Zoals het er nu voorstaat, maakt de nieuwe generatie kikkers weinig kans. "Normaal hebben ze 3 maanden water nodig om van ei tot klein kikkertje te ontwikkelen. De plassen zouden dus tot het einde van deze maand of begin volgende maand moeten blijven staan."
Kikkers en padden op zoek naar vochtig gebied
Omdat de plassen uitdrogen, gaan de kikkers en padden op zoek naar andere vochtige locaties. "Zoals gezegd was vorig jaar erg nat. Buiten natuurgebieden stonden overal heel veel plassen. Soorten zoals de boomkikker en rugstreeppad profiteren daar onmiddellijk van om zich voort te planten."
Dit jaar moeten ze het water verder en verder weg gaan zoeken. "Ze duiken nu op op plekken ver van waar we ze gewend zijn. Zo is de boomkikker dit jaar opgedoken in Meeuwen-Gruitrode. Dat heeft nu nog geen effect op soorten in die gebieden, maar de kikkers verspreiden zich dus wel verder over ons land."
Ringslangen in je achtertuin
De zoektocht naar water leidt kikkers tot in voor- en achtertuinen. Jagers die wel een kikker lusten, volgen. "In extreem droge jaren zoals 2022 en 2023 begon bijvoorbeeld de ringslang vanuit natuurgebieden aanpalende tuinen op te zoeken."
De verklaring is volgens Engelen vanzelfsprekend. "In tuinen heb je vijvers, koelere zones en zwembaden. Dat maakt de gebieden iets vochtiger. Dat trekt niet alleen kikkers aan, maar dus ook de ringslang. Daarnaast zijn vochtige composthopen de ideale plek voor een ringslang om zelf eieren te leggen."
De reptielenexpert benadrukt wel dat de ringslang absoluut niet gevaarlijk is voor de mens. "Voornamelijk in de omgeving van Maasmechelen, Dilsen-Stokkem, Kinrooi en Bree kan je wel eens een ringslang aantreffen."
Wat moet er gebeuren?
Natuurverenigingen trekken al langer aan de alarmbel over het gevaar van droogte wat betreft amfibieën. Het lot van de heikikker en bruine kikker illustreert dat er nog werk op het schap ligt om onze natuurgebieden te vernatten. Engelen vindt dan ook dat er een versnelling hoger geschakeld mag worden.
"We moeten blijven inzetten op het vernatten van ons gebied. Naast de natuurgebieden kan je enorm veel impact teweegbrengen. Water wordt te snel afgevoerd. Grachten, ontwatering en pompinstallaties zuigen je natuurgebieden droog. We moeten dat water bufferen, zodat het langer in het natuurgebied blijft. Die omslag moeten we durven maken", vindt Engelen.
Regionaal nieuws uit Limburg
Gepubliceerd:
