Geen Belgische naam? Veel minder kans op een woning: discriminatie op Antwerpse huurmarkt blijft hardnekkig

De meest recente onderzoeken van de VUB en de UGent naar discriminatie op de Antwerpse huur- en arbeidsmarkt ogen niet fraai. Dat schrijft De Standaard en blijkt uit de resultaten die VRT NWS kon inkijken. 

Volgens het onderzoek van de VUB worden etnische minderheden in Antwerpen nog steeds structureel gediscrimineerd op de huurmarkt. Kandidaten met een niet-Belgische naam worden in 16 procent van de huuradvertenties niet uitgenodigd voor een plaatsbezoek. In 2021 was dat aantal nog gezakt naar 10 procent. Gelijkwaardige kandidaten met een Belgische naam worden dan weer wel uitgenodigd.

Uit het onderzoek blijkt dat er bij het begin van de vorige legislatuur een daling van etnische discriminatie was, maar dat er tegen het einde van die legislatuur opnieuw een stijging volgde. Opvallend is dat er minder gediscrimineerd wordt door makelaars via mail, maar dat ze vaker discrimineren via telefoon.

Kandidaat-huurders worden niet enkel gediscrimineerd op basis van hun afkomst, maar ook personen met een fysieke handicap krijgen ermee te maken. Ze vragen geregeld een lichte aanpassing aan de woning en voor makelaars is het vaak onduidelijk wat dat juist inhoudt. Voor een derde van de huuradvertenties worden rolstoelgebruikers niet uitgenodigd, terwijl een kandidaat zonder handicap wel. Ook blinde kandidaten met een assistentiehond maken minder kans op een woning.

"We hebben het ene onderzoek na het andere gehad, maar Antwerpenaren zoals Hakim en Yasmina vinden nog altijd geen woning, enkel weer een bevestiging van hun uitsluiting", reageert gemeenteraadslid Ariane Giraneza (Groen). "Enkel sensibiliserende maatregelen volstaan niet voor hardleerse overtreders in de vastgoedsector."

Naast discriminatie op de huurmarkt, wordt er in de stad Antwerpen ook systematisch gediscrimineerd op de arbeidsmarkt. Heb je een niet-Vlaams klinkende naam? Dan heb je 12 procent minder kans op werk. Dat percentage ligt even hoog als in 2020 en 2021.

De opvallendste stijging van discriminatie in de zoektocht naar werk, is die op basis van leeftijd. Zo krijgt een 25-jarige in 40 procent van zijn of haar sollicitaties een positief antwoord, terwijl iemand die 6 tot 12 jaar ouder is slechts in 24 procent van de gevallen een positief antwoord krijgt. De arbeidsmarktdiscriminatie is volgens het onderzoek vooral een probleem in de sectoren van groot- en detailhandel, vervoer en opslag en administratieve en ondersteunende diensten.

"Het Antwerpse stadbestuur belooft in het bestuursakkoord om 'gepaste gevolgen' te geven aan structurele discriminatie", zegt fractieleider Bogdan Vanden Berghe (Groen). "Waar wacht men nog op? Er moeten juridische en financiële sancties ingevoerd worden voor hardleerse makelaars en bedrijven."

Oppositiepartij Groen wil ook dat het stadsbestuur praktijktesten deze legislatuur verplicht maakt. "Er blijkt een groep van makelaars in Antwerpen actief te zijn die consequent blijft discrimineren tegen kandidaten met een niet-Belgische naam", staat in het rapport van de VUB. "Zolang dat onbeantwoord blijft, heerst straffeloosheid", aldus Giraneza en Vanden Berghe. "Deze rapporten kleuren gitzwart."

De stad laat in een reactie weten dat ze zal inzetten op het sensibiliseren van werkgevers door onder meer vormingen. Voor hardleerse makelaars komen er gepaste gevolgen. Maar welke gevolgen dat zijn, is niet duidelijk.

Ook de krapte op de huurmarkt werkt discriminatie in de hand. De stad zet daarom in op betaalbaar wonen. 

"De nieuwe onderzoeksresultaten tonen aan dat enkel testen onvoldoende is om het discriminerend gedrag op zowel de huur-als de arbeidsmarkt te stoppen", zegt Lien Van de Kelder (Vooruit), schepen voor Gelijke Kansen.

"We hebben de voorbije maanden samengezeten met onderzoekers en onze administratie om te bekijken hoe we omgaan met makelaars die af en toe discrimineren en hoe met makelaars die dat consequent doen."

Vervolgens wil de stad de tuchtprocedures onder de loep nemen. "We hebben gemerkt dat die procedures het meeste effect hebben, samen met de praktijktesten", aldus Van de Kelder. "De praktijktesten gaan we als stad overnemen van de universiteiten en verder uitrollen." Ook met de werkgevers zit de stad regelmatig samen om discriminatie tegen te gaan.