Proces tegen ontwikkelaar van wereldwijd verspreide ransomware gestart in Brussel: "Zelden een dossier met zoveel bewijzen gezien"

Het is een uitzonderlijk proces in Brussel: de vermoedelijke ontwikkelaar van een van de meest verspreide ransomware-programma's staat er terecht. 

Ransomware is een fenomeen dat in 2012 opdook in ons land. Computers werden geblokkeerd door een virus, maar slachtoffer kregen na betaling van ‘losgeld’ opnieuw toegang tot hun bestanden. In 2014 dook een nieuwe variant op, waarbij de bestanden van het slachtoffer werden versleuteld, die na betaling van cryptomunten zoals Bitcoin, opnieuw werden vrijgegeven.

Een van ’s wereld meest verspreide ransomware was CryLock. Volgens het federaal parket werd de software op meer dan 7% van alle geïnfecteerde computers ter wereld aangetroffen. “Tot 2016 werden de computers van slachtoffers via e-mail besmet”, klonk het vrijdag bij de openbaar aanklager. “Nadien slaagden de daders er in de computers vanop afstand over te nemen, waarna de malware CryLock onopgemerkt kon worden geïnstalleerd.”

De vermoedelijke ontwikkelaar van CryLock werd in 2023 in Spanje opgepakt door een samenwerking  tussen het Belgische federaal parket en de Europese politiedienst Europol. Vadim S. riskeert een jarenlange celstraf, net als zijn vriendin Elena T., die actief betrokken zou zijn geweest bij de digitale afpersing.

De vrouw zou onder meer de onderhandelingen hebben gevoerd met slachtoffers en zo’n 900.000 gestolen login-gegevens van computergebruikers hebben aangekocht. Met die gegevens zouden de beklaagden er in geslaagd zijn computers en laptops vanop afstand over te nemen om te infecteren met hun malware.

Dat Vadim S. de ontwikkelaar is van een van ’s werelds meeste schadelijke software-programma’s, staat volgens het federaal parket buiten kijf. “Ik heb zelden een dossier gezien met zoveel bewijzen”, klonk het bij de openbaar aanklager. De magistraat verwees onder meer naar tal van screenshots die werden teruggevonden, alsook de vondst van de broncode van CryLock. Daarnaast blijkt uit het onderzoek ook dat de hoofdverdachte, die zich online uitgaf als ‘Alkash’ en ‘Korrector’, ook de digitale crypto-wallet beheerde waar de betalingen van slachtoffers op werden gestort.

De man zou een aangepaste versie van zijn software ook verkocht hebben aan andere criminele organisaties, in ruil voor een deel van de opbrengsten. In totaal zou Vadim S. miljoenen euro hebben verdiend, maar dat geld is voorlopig spoorloos. Volgens een bron dicht bij het onderzoek staat de crypto-portefeuille op een van de computers die door het gerecht in beslag werden genomen. Maar voorlopig kon die niet geopend worden, waardoor niemand aan de miljoenen kan.

“In een gesprek met Elena T. zegt hij dat hij sinds 2009 elke vorm van digitale criminaliteit heeft geprobeerd, maar dat hij heeft ondervonden dat ransomware de meest winstgevende was”, aldus de  federale magistraat. “Hij verdiende in die begindagen naar eigen zeggen 10.000 euro per maand en liet optekenen dat hij voor een lager bedrag nooit legaal werk zou willen doen.”

Sinds zijn arrestatie is Vadim S. minder loslippig. Volgens het federaal parket beroept de man zich vooral op zijn zwijgrecht. Ook Elena T. heeft tot hiertoe weinig verklaringen afgelegd. Welke straffen het federaal parket tegen de twee beklaagden eist, weten we pas op 22 mei.

Het proces tegen de twee Russen startte vrijdag met bijna drie uur vertraging door problemen met de overbrengingen van de gedetineerden van de gevangenis naar de zittingszaal, waardoor de zaak binnen twee weken moet worden voortgezet.