Nieuwe paus Leo XIV zou plegers van misbruik in de Kerk in bescherming genomen hebben, zegt slachtofferorganisatie

Eerder deze week sprak het weekblad Humo met Peter Isely, chef global affairs van de Amerikaanse organisatie SNAP. Dat staat voor 'Survivors network of those abused by priests', een vereniging van slachtoffers van misbruik door geestelijken met ongeveer 25.000 leden. In maart schreef SNAP een brief aan - toen nog - paus Franciscus. Daarin werd hij aangepakt voor zijn houding ten opzichte van seksueel misbruik in de Kerk. Franciscus riep herhaaldelijk op tot nultolerantie ten opzichte van geestelijken die misbruik plegen, maar volgens SNAP was daar in de praktijk maar weinig van te merken. Toen hij nog prelaat was in Argentinië, heeft Franciscus volgens SNAP zelf gevallen van misbruik onder de mat geveegd. De organisatie spoorde paus Franciscus nogmaals aan tot daden. Op het moment van de brief was Franciscus al ernstig ziek. "We weten niet of hij de brief gelezen heeft", vertelt Peter Isely in Humo.

Maar SNAP wilde niet dat er na Franciscus nog een paus zou komen die in het verleden zaken zou hebben toegedekt. "De brief geldt ook voor de volgende paus. We kunnen niet nog eens iemand op de Heilige Stoel laten plaatsnemen met een voorgeschiedenis van cover-up", zegt Isely.

Daarom diende SNAP enkele dagen na het versturen van de brief een klacht in bij Pietro Parolin, de staatssecretaris van het Vaticaan, tegen kandidaten die het niet zouden mogen halen op een conclaaf. "We hebben 6 dossiers aangelegd van kardinalen die seksueel misbruik mogelijk hebben gemaakt of verborgen gehouden", zegt Isely. Een van hen is Robert Francis Prevost, nu paus Leo XIV.

Een van de beschuldigingen van SNAP gaat over de periode dat Prevost generaal-overste van de Augustijner Orde was, van 1999 tot 2013. In 2000, kort na zijn aantreden, zou het kantoor van Prevost een priester die beschuldigd werd van kindermisbruik en wiens ambt door de kerk aan banden was gelegd, toegestaan hebben om in een gemeenschapshuis te verblijven dat vlak bij een katholieke basisschool in Chicago ligt. De school zou niet op de hoogte zijn gebracht.

Het bisdom waar de priester onder viel, had aan de Augustijner Orde de toestemming gevraagd om de priester in dat gemeenschapshuis te plaatsen. De overste daar was een erkend counselor die toezicht hield op een veiligheidsplan dat was opgesteld voor de priester. De priester zou op die plaats onder strenger toezicht staan.

De beslissing was een overeenkomst tussen het bisdom en de overste van het gemeenschapshuis, zo reageerde de Augustijner Order later . Prevost moest het formeel ondertekenen, omdat het om een gemeenschapshuis van de Augustijnen ging.

In 2002, toen schandalen over misbruik in de Kerk in de VS meer aandacht kregen, namen de Amerikaanse bisschoppen nieuwe, strengere maatregelen om plegers te bestraffen. De priester moest vertrekken uit het gemeenschapshuis en verloor in 2012 al zijn kerkelijke titels.

SNAP verwijst ook naar klachten uit de periode dat Prevost bisschop van Chiclayo (Peru) was, sinds 2015. In 2022 meldden 3 vrouwen zich bij het gerecht omdat het bisdom geen vooruitgang maakte in hun klacht over misbruik door 2 priesters in de periode voor Prevost er bisschop was.

Volgens hen zou het kantoor van Prevost geen vooronderzoek ingesteld hebben. Hij zou onvoldoende informatie naar het Vaticaan doorgestuurd hebben en toegestaan hebben dat een priester de mis mocht blijven opdragen. Prevost zou de burgerlijke autoriteiten ook niet op de hoogte gebracht hebben.

In 2023 verspreidde het bisdom een mededeling dat Prevot een onderzoek was gestart, de priester had opgedragen zijn ambt niet meer uit te oefenen, en de resultaten van het onderzoek naar het Vaticaan gestuurd had. Daar werd samen met de burgerlijke autoriteiten beslist om de zaak te sluiten. 

Na zijn benoeming als kardinaal en prefect van de Dicasterie voor Bisschoppen in Rome 2023 vertrok Prevost. Toen er een nieuw bestuur kwam, werd het onderzoek heropend. De zaak loopt momenteel nog.

Opvallend is dat de zaak bij het bisdom werd aangespannen door een ex-priester en kerkjurist die uit zijn ambt is gezet na beschuldigingen van seksueel wangedrag.

En nu is Robert Francis Prevost verkozen tot paus Leo XIV. Na de verkiezing gisteren verspreidde SNAP een mededeling . Daar wees ze de paus op zijn verantwoordelijkheid en de ernst van de rol die hij nu op zich neemt. Paus Franciscus had een tijdje terug beloofd om een pauselijke brief te schrijven voor de minderjarige slachtoffers, maar dat is er niet van gekomen. "Nu rust die taak op u", schrijft SNAP.

Ze verwijzen naar de klacht tegen Prevost die ze eind maart hebben ingediend en roepen hem om binnen de eerste 100 dagen daadkrachtig op te treden.

SNAP wil onder meer een globale, onafhankelijke Waarheidscommissie met volledige medewerking van het Vaticaan, een universele zero tolerance-wet die in het kerkelijk recht is opgenomen en een herstelfonds voor slachtoffers.

"U kunt de misbruikcrisis beëindigen. De enige vraag is: wilt u dat doen?", vraagt ​​SNAP aan paus Leo XIV.

SNAP publiceert getuigenissen en onderzoek over seksueel misbruik op de website ConclaveWatch.org. De organisatie zegt dat ook na de pausverkiezingen zal blijven zoeken naar kardinalen die betrokken zouden kunnen zijn bij misbruik en bescherming van plegers.

"Veel van deze mannen komen in aanmerking voor een functie in de curie van paus Leo XIV, waar ze toezicht moeten houden op onderzoeken naar misbruik", schrijft SNAP.