Jan Puype, een slachtoffer van seksueel misbruik in de Kerk in ons land, noemt de verkiezing van Robert Francis Prevost tot paus "een kaakslag". Prevost wordt er door een Amerikaanse organisatie van beschuldigd plegers van misbruik te hebben beschermd. "Dat kardinalen die genoemd worden zomaar kunnen deelnemen aan het conclaaf en zelfs nog verkozen kunnen worden, is moeilijk te begrijpen", zegt Puype. Ook Rik Devillé, die zich inzet voor slachtoffers van misbruik, is erg ontgoocheld.
"Dit is een kaakslag voor ons", zegt slachtoffer van seksueel misbruik over nieuwe paus, priester Rik Devillé "staat perplex"
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Veel feliciaties en lovende woorden voor Robert Francis Prevost, die gisteren op het conclaaf verkozen werd tot paus Leo XIV. Maar er kwam ook al snel kritiek, en dan gaat het ook over zijn houding ten aanzien van seksueel misbruik in de Kerk.
Eind maart had SNAP ('Survivors network of those abused by priests'), een grote Amerikaanse vereniging van slachtoffers van misbruik, een klacht overgemaakt aan het Vaticaan over 6 kardinalen die plegers van seksueel misbruik in bescherming genomen zouden hebben. Een van die namen was Prevost.
Waarover gaat de klacht van SNAP?
Een beschuldiging gaat over de periode dat Prevost generaal-overste van de Augustijner Orde in Chicago was, van 1999 tot 2013. In 2000, kort na zijn aantreden, zou het kantoor van Prevost een priester die beschuldigd werd van kindermisbruik en wiens ambt door de kerk aan banden was gelegd, toegestaan hebben om in een klooster te verblijven dat vlak bij een katholieke basisschool in Chicago ligt. De school zou niet op de hoogte zijn gebracht.
In 2002, toen schandalen over misbruik in de Kerk in de VS meer en meer aandacht kregen, namen de Amerikaanse bisschoppen nieuwe, strengere maatregelen om plegers te bestraffen. De priester moest vertrekken uit het klooster en verloor in 2012 al zijn kerkelijke titels.
SNAP verwijst ook naar klachten uit de tijd dat Prevost bisschop van Chiclayo (Peru) was, sinds 2015. In 2022 meldden 3 vrouwen zich bij het gerecht omdat het bisdom geen vooruitgang maakte in hun klacht over misbruik door 2 priesters in de periode voor Prevost er bisschop was. Volgens de slachtoffers zou het kantoor van Prevost geen onderzoek ingesteld hebben, onvoldoende informatie naar het Vaticaan doorgestuurd hebben en hebben toegestaan dat een priester de mis mocht blijven opdragen.
Het bisdom meldde daarop dat Prevost een onderzoek was gestart, maar dat het Vaticaan het had gesloten. Toen er een nieuwe bisschop kwam, liet die het onderzoek heropenen.
"Dit is een kaakslag voor ons als slachtoffers", zegt Jan Puype. Hij getuigde in de reeks 'Godvergeten' over jarenlang seksueel misbruik op het college in Waregem. In september vorig jaar was hij een van de 15 slachtoffers die paus Franciscus konden spreken tijdens diens bezoek aan ons land.
"SNAP heeft een brief gestuurd aan Pietro Parolin, de staatssecretaris van het Vaticaan, met daarin namen van mannen die seksueel misbruik verzwegen hebben. En een van die 6 is naar voren gekomen als paus. Het is enorm ontgoochelend om zoiets weer te moeten aanhoren en aanzien."
"Gaat gesprek in september wel plaatsvinden? Ik vrees ervoor"
Robert Francis Prevost vergezelde paus Franciscus vorig jaar tijdens zijn bezoek aan België, maar Puype heeft hem toen niet gesproken. In september stond een nieuwe ontmoeting gepland tussen de paus en een delegatie van Belgische slachtoffers. Puype vraagt zich af of dat nog wel zal gebeuren.
"Er was een afspraak met de nuntius (de diplomatieke vertegenwoordiger van het Vaticaan in ons land, red) dat er gekeken zou worden voor een nieuwe datum van zodra er een nieuwe paus zou zijn. Het gesprek zou plaatsvinden in de laatste twee weken van september. De nuntius zou proberen te bemiddelen om dat moment te behouden, maar ik vrees ervoor", zegt Puype.
"Een nieuwe paus zal zich zogezegd moeten inwerken. We weten nu al hoe lichtzinnig hij denkt over vrouwen. Over seksueel misbruik wordt zelfs niet gesproken. En dan is er zijn neerbuigende houding tegenover de LGBTQ+-gemeenschap."
"Ik vrees dat we stappen terug zetten"
Puype begrijpt de positiviteit rond paus Leo XIV niet goed. "In feite zou het toch niet mogen. Er wordt een waarschuwing gestuurd naar de staatssecretaris nog voor het conclaaf begint, met die 6 namen daarin. Dat die zomaar kunnen deelnemen aan het conclaaf en zelfs nog verkozen kunnen worden tot paus. Dat is moeilijk te begrijpen voor slachtoffers."
Paus Franciscus sprak zich wel uit over seksueel misbruik in de kerk. Tijdens zijn bezoek vorig jaar veroordeelde hij het misbruik scherp en vroeg hij om vergiffenis. Zetten we met paus Leo XIV een stap terug? "Ik vrees ervoor", zegt Puype. "Al waren de stappen die Franciscus zette ook niet zo groot, maar ze waren er wel."
Dat die 6 mannen zomaar kunnen deelnemen aan het conclaaf en zelfs nog verkozen kunnen worden tot paus, dat is moeilijk te begrijpen voor slachtoffers.
Jan Puype
"Na het bezoek van paus Franciscus was ons een herstelfonds beloofd, en een coördinator. Die coördinator is er. Maar na ons laatste gesprek op 7 december hebben we niks meer gehoord van de Belgische bisschoppenconferentie. Als dat gaat van a rato 1 keer vergaderen per jaar, dan gaat dat een werk van lange adem zijn."
Volgens Puype is dat ook wat aartsbisschop Luc Terlinden wil. "Hoe langer het duurt, hoe minder er tussenbeide gekomen zal moeten worden voor de slachtoffers."
"Het vertrouwen zal opnieuw hersteld moeten worden"
Wat zou Puype aan de paus willen zeggen, als hij hem zou ontmoeten? "Ik zou eerst face to face enkele dingen bevragen. Hoe belangrijk is het dossier van seksueel misbruik voor hem? Zijn standpunt over vrouwen en zo meer? Ik vrees dat ik het antwoord al weet. Progressief zijn in de Kerk moeten we toch altijd met een korreltje zout nemen."
"De hoera-stemming zal voor bepaalde mensen in de Kerk wel fantastisch zijn, maar voor ons is dat een nieuwe kaakslag. Het vertrouwen zal opnieuw hersteld moeten worden. Dat kan hij enkel doen door concrete maatregelen te treffen. Maar gaat hij bereid zijn om dat te doen? Daar vrees ik eerlijk gezegd een beetje voor."
Als paus Leo XIV beweert dat hij het werk van Franciscus wil voortzetten, "dan moet hij direct actie ondernemen en de Belgische bisschoppenconferentie aansporen om tempo te maken. Zeggen dat het te lang duurt. Dat zou enorm positief zijn. Dat we voelen dat hij daadwerkelijk achter ons staat, dat hij de bisschoppen achter de veren zit."
Rik Devillé: "Iemand benoemd voor wie is gewaarschuwd"
Ook priester Rik Devillé, die zich inzet voor Belgische slachtoffers van seksueel misbruik, is "zeer ontgoocheld." "Ik sta er echt perplex van dat men absoluut geen rekening heeft gehouden met de dossiers van een van de grootste slachtofferorganisaties van misbruik in de Kerk ter wereld."
"Men heeft iemand als paus benoemd voor wie die organisatie heeft gewaarschuwd: 'opgelet, deze kardinaal heeft priesters van zijn eigen congregatie een hand boven het hoofd gehouden'. En dat terwijl de vorige paus nog zo heeft benadrukt dat hij zo veel belang hechtte aan het thema."
"Ik kan dat alleen maar interpreteren als dat de kardinalen zo iemand (Prevost, red.) hebben gekozen om er zeker van te zijn dat ze zelf niets zouden moeten meemaken. Ik snap het echt niet."
Ik sta er echt perplex van dat men absoluut geen rekening heeft gehouden met de dossiers van een van de grootste slachtofferorganisaties van misbruik in de Kerk ter wereld
Priester Rik Devillé
"Het Vaticaan was zeker en vast op de hoogte van die brief", zegt Devillé. "Kardinaal Parolin heeft als secretaris van de vorige paus de brief persoonlijk gekregen, samen met nog een paar andere belangrijke functies.
"Het is hopeloos nog te geloven in een rechtvaardige, correcte behandeling van slachtoffers. Er zijn geen woorden voor. Dit is pijnlijk en vele stappen terug in de geschiedenis."
