Naar hoofdinhoud

Vals krantenartikel doet de ronde over vaccinatiestatus minister Frank Vandenbroucke

Op sociale media circuleren valse berichten over de coronavaccinatie van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit). De politicus zou zich niet hebben laten vaccineren tegen corona, en zou dat zelf hebben toegegeven. Het gaat echter om nepberichten, wellicht gemaakt met AI: het krantenartikel of radiogesprek waarvan sprake bestaan helemaal niet. Het kabinet ontkent de berichten ook met klem.

Ellen Debackere Rien Emmery
Gepubliceerd:

In het kort

Wat? Op sociale media wordt beweerd dat minister van Volksgezondheid Vandenbroucke zou toegegeven hebben dat hij zich tijdens de coronapandemie niet heeft laten vaccineren. Als bewijs bij de bewering wordt een zogezegd artikel van De Morgen bijgevoegd. In andere berichten wordt verwezen naar een gesprek op Radio2.

Maar? Dat artikel van De Morgen bestaat niet en werd nooit gepubliceerd. Alles wijst erop dat de afbeelding is gemaakt met een AI-beeldgenerator. Ook van een vermeend gesprek op Radio2 is geen sprake. Vandenbroucke zelf ontkent de aantijgingen met klem.

Vijf jaar na het begin van de coronacrisis duikt opnieuw een bewering op die met de pandemie te maken heeft. Ditmaal wordt onder andere op Facebook , maar ook op platformen als X , een krantenartikel verspreid waarin minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) zou toegegeven hebben dat hij zich tijdens de coronapandemie niet heeft laten vaccineren. 

Volgens het artikel zou hij “de opvallende onthulling tijdens een interview” hebben gedaan. De auteur verduidelijkt niet over welk interview het dan zou gaan.

“Ik vond – en vind – dat vaccinatie een vrije keuze moet zijn”, wordt Vandenbroucke zogezegd geciteerd. 

Het nepartikel waarvan sprake.

De artikels worden vergezeld van verschillende types bijschriften. “En ik durf ervoor (sic) te wedden dat NIEMAND in dat parlement de GIFSPUIT heeft gekregen”, klinkt het bijvoorbeeld ergens op Facebook .

Het artikel gaat niet enkel rond op sociale media. Van een lezer krijgen we via e-mail de volgende vraag, met hetzelfde artikel in bijlage. 

“Vandaag kreeg ik onwaarschijnlijk bericht uit bijlage toegestuurd en ik vroeg me dan ook af of dit een fake artikel is of niet? Graag jullie reactie, waarvoor dank.”

Nepartikel met veel fouten

Het gaat inderdaad om een nepartikel. Een eerste aanwijzing vinden we daarvoor bij de vele (schrijf)fouten in het artikel.  

“Hoeweel hij het vaccinbeleid in het openbaar krachtig ontstuende, erkent hij dat hij zelf met twijfels zat”, staat er bijvoorbeeld geschreven.

Ook inhoudelijk gaat het artikel de mist in door Frank Vandenbroucke enkel “voormalig minister van Volksgezondheid” te noemen. Vandenbroucke is natuurlijk niet enkel de voormalige, maar ook de huidige minister van Volksgezondheid en was in december 2024 – de vermeende datum van het nepartikel - minister in lopende zaken.

Nergens terug te vinden 

We doorploegen het online archief van krant De Morgen, maar daar is het afgelopen jaar geen enkel artikel met de zoekterm “Vandenbroucke” terug te vinden dat spreekt over het “niet-gevaccineerd zijn”.

Ook een zoektocht op BelgaPress , een digitale Belgische persdatabank, levert voor artikels van De Morgen op 28 december – de datum waarop het valse artikel zogezegd gepubliceerd werd – geen artikels op over dit verhaal.

We contacteren de hoofdredacteur van De Morgen – Remy Amkreutz – zelf ook. “In dit geval gaat het duidelijk om een onbestaand artikel. Er werd weinig moeite gedaan om de exacte vormgeving van onze krant na te bootsen. Meestal is de namaak iets subtieler, en is het risico op misleiding dus nog groter”, klinkt het. “Vermoedelijk is dit nepartikel erop gericht om te destabiliseren.”

Met andere woorden: het artikel bestaat niet en werd nooit door De Morgen gepubliceerd.

Evenmin op Radio2

Op sociale media wordt niet enkel beweerd dat het artikel in De Morgen werd gepubliceerd. Sommige berichten spreken van een “gesprek op Radio2”.

Maar ook hier klopt niets van.  

Op Facebook wordt ook beweerd dat Frank Vandenbroucke de uitspraak op Radio2 zou hebben gedaan.

Een nieuwe zoektocht in de digitale archieven van Radio2 via BelgaPress – van 5 mei 2024 tot en met 5 mei 2025 met de zoekterm “Vandenbroucke” - levert andermaal niets op.

We vragen reactie op bij Radio2 en ook daar klinkt het dat er op dit moment geen weet is van een quote van Frank Vandenbroucke op die manier.

Oorsprong van het artikel

Het is niet duidelijk hoe het nepartikel van De Morgen precies tot stand kwam, maar het beeld toont allerlei onvolmaaktheden die wijzen op een afbeelding die gegenereerd werd met AI:

  • Zo toont de "G" in het nagemaakte logo van De Morgen een veel puntigere schreef (het ho­ri­zon­tale streep­je bo­ven aan de druk­let­ter, red.) dan die van het originele logo. 

  • Helemaal onderaan de tekst staan restanten van letters die samen geen Nederlandstalige woorden of zin lijken te vormen.

  • De kerning of overhang (de ruimte tussen de verschillende karakters, red.) is opvallend onregelmatig en er zijn foute splitsingen in woorden aanwezig.

  • Dezelfde letters worden regelmatig op een andere manier "gedrukt". In het woord "altjjd" lijken bijvoorbeeld 2 verschillende "J's" te staan. Ook de tweede "2" in de "2024" van de datum "28 december 2024" verschilt opvallend van de eerste. 

Opvallende onvolmaaktheden in het nepartikel doen vermoeden dat de afbeelding met AI werd gemaakt.

We vragen zelf ook eens aan ChatGPT om een krantenartikel in de stijl van De Morgen te maken van een bestaand artikel over een Sovjetruimteschip. Het resultaat lijkt opvallend sterk op het nepartikel over de vaccinatiestatus van Vandenbroucke.

Een eigen poging op ChatGPT levert een opvallend gelijkaardig resultaat op.
 

Vandenbroucke ontkent aantijgingen

Via het kabinet van Frank Vandenbroucke ontkent de minister van Volksgezondheid dat hij die uitspraken over zijn vaccinatiestatus deed.

“Dit toont aan hoe gevaarlijk fake news is. Het covidvaccin redt niet alleen levens, het zorgde ervoor dat we als samenleving onze vrijheid hebben terug gewonnen. Daar nu twijfel over zaaien is ontzettend schadelijk.”

Dat Vandenbroucke tijdens de coronaperiode gevaccineerd werd, is indertijd overigens ook opgenomen in verschillende media. Niet enkel De Morgen zelf  publiceerde op 27 april 2021 over het feit dat Vandenbroucke die dag zijn eerste coronaprik kreeg. Dezelfde dag publiceerde ook openbare omroep RTBF  over dezelfde gebeurtenis.

En op sociale media  publiceerde de minister toen zelf ook een foto van zijn eerste coronavaccinatie.

“Elite laat zich niet vaccineren” 

Het is overigens niet de eerste keer dat nepverhalen de ronde doen over het idee dat “de elite”, zoals politici of andere invloedrijke personen, zichzelf niet zouden laten vaccineren terwijl “het gewone volk dat wel moest doen".  

Zo deden eerder nepverhalen de ronde over voormalig Vlaams minister Bart Somers die zich “niet durfde laten vaccineren”. Van een aantal wereldleiders – gaande van de burgemeester van Londen Sadiq Khan tot voormalig Amerikaanse vicepresident Mike Pence – werd dan weer beweerd dat ze geïnjecteerd werden met een spuit met een dopje op. Telkens ging het om nepnieuws.

Conclusie:

  • Op sociale media doet een artikel de ronde waarin beweerd wordt dat minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke verklaard heeft zich tijdens de coronapandemie niet te hebben laten vaccineren.

  • Het gaat om een nepartikel: het is in geen enkele persdatabank terug te vinden en De Morgen bevestigt dat het artikel nooit gepubliceerd werd. Ook berichten over een zogezegd gesprek op Radio2 kloppen niet. Alles wijst erop dat de afbeelding van het krantenartikel gemaakt is met een AI-beeldgenerator. We beschouwen de berichten daarom als onwaar.

 

Meer informatie over de factchecks van VRT NWS? 

Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier. 

Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel. 

Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.  

Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties. 

Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.  

VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network  (IFCN) en van het European Fact-dChecking Standards Network (EFCSN ). 

 

 

Meer weten over

Meest gelezen

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Maak van VRT NWS jouw voorkeursbron op Google

Google heeft een nieuwe functie gelanceerd waarmee je zelf kunt kiezen welke bronnen je eerst ziet wanneer je zoekt. Zo mis je nooit meer het laatste nieuws van VRT NWS.

Lees ook

  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"