"Mensen die hier toekomen worden gezien als criminelen, terwijl niemand vrijwillig zou vluchten van zijn omgeving of familie." Marathonloper Bashir Abdi is zelf Somalië moeten ontvluchten en snapt niet waarom Belgen soms zo neerkijken op vluchtelingen. Hij vertelt in 'Gloria mundi' hoe hij hoopt dat zijn kind niet de opmerkingen krijgt die hij soms moet incasseren. "Want dan is onze maatschappij naar de knoppen."
Bashir Abdi is blij om Belg te zijn, maar voelt ook keerzijde: "Als ze tegen mijn kind doen zoals ze soms tegen mij doen, dan is maatschappij naar de knoppen"
Stien Schoofs
Gepubliceerd:
Vice-olympisch kampioen Bashir Abdi kreeg onlangs te kampen met een blessure, maar dat ziet hij door een roze bril. Dat hij in elke situatie het positieve probeert te zien, wordt ook duidelijk in het VRT 1-programma 'Gloria mundi'.
Met een lach en vol enthousiasme laat hij aan Gloria Monserez Ethiopië zien. Wat niet zo evident is, want zijn thuisland Somalië kan hij niet tonen, aangezien daar een eeuwige oorlog woedt. Een oorlog waar Abdi op zijn 8 jaar voor moest vluchten. Eerst naar Ethiopië, later naar België.
Vluchten zonder moeder
Hij herinnert zich die dag nog goed. "De geluiden van de bommen en de schoten: we waren zo bang, we moesten vertrekken. Dat was een lange, vermoeiende reis. Tegelijkertijd is het heel emotioneel, want je weet dat je eigenlijk weggaat van de plek waar je geboren bent, die voor jou alles betekent."
Daar kwam nog eens bij dat zijn mama niet met het gezin meekon. Zij zat op het moment dat Abdi het land uit moest in India en geraakte Somalië niet meer in. "Alles was een vraagteken. Als 8-jarig kind kan je je moeder voor enkele dagen missen, maar die dagen werden jaren. Dat was heel zwaar", vertelt hij.
De Somalische burgeroorlog is gestart in 1991. Met het einde van dictator Siad Barre kwam er ook een einde aan centraal gezag in het land. In de plaats kwam een voortdurend veranderend strijdtoneel.
De jihadistische terreurorganisatie Al Shabaab heeft al sinds 2008 voet aan de grond in Somalië. Het telt er een tienduizendtal strijders en runt hele delen van het platteland als een overheid. Op die manier bestuurt het voor zo’n 800.000 tot 1 miljoen burgers, en zorgt het voor basisdiensten zoals gezondheidszorg.
Daarbovenop kampt het Oost-Afrikaanse land met extreme droogtes én overstromingen die het leven op het platteland onmogelijk maken en miljoenen inwoners tot vluchten dwingen.
Wat volgt is een emotionele periode in Ethiopië. "Ik begreep gewoon niet altijd wat er aan de hand was en waarom mama niet bij ons kon zijn."
Op een bepaald moment komt er dan toch het verlossende nieuws dat zijn mama naar België is gevlucht. "Toen ik voor de eerste keer de stem van mijn moeder opnieuw hoorde, dat zal ik nooit vergeten. Onbeschrijfelijk."
Bashir Abdi over hoe zijn mama hem altijd kon motiveren
Toch volgde de hereniging niet onmiddellijk. Anderhalf jaar heeft hij moeten wachten in een "wachtkotje" aan de Belgische ambassade in Ethiopië. Om dan na 4 jaar zijn moeder terug te zien in de aankomsthal van Zaventem. "Die knuffel van mijn mama. Dat was zo emotioneel, zo speciaal."
Hoewel dat traject allesbehalve eenvoudig was, kijkt Abdi er emotioneel, maar positief op terug. "Het was succesvol. Na 4 jaar waren we opnieuw herenigd."
Lopen als uitlaatklep
Plots staat hij als 13-jarige in België. "In het begin was het echt een cultuurshock. Propere straten, mooie auto's: ik heb vaak gedacht 'wauw'." Om met de verandering om te kunnen, stortte hij zich op sport. "Na school de boekentas uit en loopschoenen aan: dat was echt een uitlaatklep voor mij."
Zijn mama juichte dat alleen maar toe. "Ze ging soms zelfs een lening aan om mijn stages te kunnen betalen. Ze geloofde echt in mijn pad. Ze heeft me altijd zo gemotiveerd."
Huidskleur past niet bij Belgische vlag
Die motivatie heeft hem heel wat overwinningen op de marathon opgeleverd. "Ik herinner me nog goed dat ik een Belgische vlag rond mijn schouders had en dat heel wat mensen daar negatief over waren", toont hij de keerzijde van de medaille.
"Sommigen zeiden zelfs dat die mooie Belgische driekleur niet bij een zwarte huidskleur paste. Terwijl ik eigenlijk iets mooi had gedaan. Dat heeft me enorm geraakt."
Ik vraag me soms af hoe dat gaat zijn voor mijn kind dat hier in Gent geboren is. Als die hetzelfde wordt behandeld, dan wonen we in een maatschappij die absoluut naar de knoppen is.
Dat was niet de eerste keer dat Adbi te maken kreeg met harde opmerkingen. "Weet je wat me het meest stoort? Dat mensen die hier toekomen gezien worden als criminelen. Terwijl er niemand zonder reden zou vluchten van zijn land, zijn omgeving en zijn familie."
Hij hoopt dat het racisme niet blijft leven. "Ik vraag me soms af hoe dat gaat zijn voor mijn kind dat hier in Gent geboren is. Die kent Afrika alleen van horen zeggen. Als die hetzelfde wordt behandeld, dan wonen we in een maatschappij die absoluut naar de knoppen is."
Moeder blijft grootste motivator
Hoe dan ook vertegenwoordigt hij graag de Belgische driekleur. Daarbij blijft zijn grootste motivator ook vandaag nog zijn mama. Ook al is ze in 2011 overleden na gezondheidsproblemen. "Dat was het moeilijkste jaar ooit, ik ben zelfs even gestopt met lopen."
Als oplossing stortte hij zich dan maar op werken en studeren, maar na een halfjaar trok hij zijn loopschoenen opnieuw aan. Hij schreef zich in voor het BK-veldlopen in Oostende en kwam warempel als eerste over de streep.
"Een goede manier om mijn moeder te tonen dat alles goed gaat, ik mijn passie niet in de steek heb gelaten en ik blijf doen waar zij in geïnvesteerd heeft. Dankzij haar heb ik een beter leven gekregen."
'Gloria mundi ' is elke maandag rond 20.50 uur te zien op VRT 1 of te volgen via VRT MAX.
