"Wij zijn de enige natie die mensen kan samenbrengen en de wereld kan leiden, want anders zullen China en Rusland die plaats innemen." Dat zegt de Amerikaanse oud-president Joe Biden aan de Britse openbare omroep BBC, tijdens het eerste interview sinds zijn vertrek uit het Witte Huis. De Democraat is kritisch voor Donald Trump, al zegt hij ook dat hij minder dan vroeger vreest voor het lot van de Amerikaanse democratie.
Biden scherp voor Trump in eerste interview sinds vertrek uit Witte Huis: "What the hell is hier aan de hand?"
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Interviewer Nick Robinson beschrijft zijn ontmoeting met oud-president Joe Biden als volgt: "Hij is nog steeds sympathiek en charismatisch, met de volkse charme die hem een verkiezingswinnaar maakte, maar Biden is een veel langzamere, rustigere en meer aarzelende versie van de leider die hij ooit was. Nu ik hem persoonlijk heb ontmoet, kan ik me moeilijk voorstellen dat hij nog 4 jaar in het Witte Huis had kunnen zitten."
Na de inauguratie van Donald Trump als nieuwste president van de Verenigde Staten, heeft Joe Biden zich even aan het zicht van de media onttrokken. Vanuit verschillende hoeken klonk dan ook de kritiek dat hij aan de basis lag van de Republikeinse verkiezingsoverwinning, omdat Biden te lang had vastgehouden aan het idee dat hij de enige was die Trump kon verslaan. Dat zou Kamala Harris te weinig tijd hebben gegeven om een gelijke strijd met Trump te kunnen voeren.
Sinds enkele weken laat de oud-president zich opnieuw zien. Zo was hij in maart in New York, waar hij de première van "Othello" bijwoonde. Onlangs gaf Biden ook een speech tijdens een nationale conferentie in Chicago, waar hij al scherpe kritiek uitte op het beleid van zijn opvolger.
Zijn eerste interview sinds het einde van zijn presidentschap deed hij bij de Britse openbare omroep BBC. Tijdens dat gesprek had Biden het onder meer over de relatie met de NAVO, de oorlog in Oekraïne en het expansionistisch gedrag van Trump.
Zorgen over Amerikaans leiderschap
Volgens Biden gedragen Donald Trump en zijn regering zich onnodig vijandig tegenover Amerikaanse bondgenoten. "De manier waarop wordt gesproken over de Golf van Amerika, dreigingen om het Panamakanaal opnieuw in te nemen, de 'nood om Groenland' over te nemen, de boodschap dat Canada de 51e staat moet worden: what the hell is hier toch aan de hand? Welke president gebruikt zulke taal?"
Volgens de Democratische oud-president misdraagt Donald Trump zich op het Amerikaanse toneel en creëert hij een verkeerd beeld van waar Amerika voor staat. "Amerikanen staan voor vrijheid, voor democratie en voor kansen bieden, niet voor confiscatie van gebieden."
Biden vreest dan ook dat de wereld zich afkeert van de Verenigde Staten als 'leider van de vrije wereld'. "Ik maak me zorgen dat Europa het vertrouwen gaat verliezen in Amerika als bron van standvastigheid en in het Amerikaanse leiderschap in de wereld. Niet alleen als leider om de NAVO aan te pakken, maar ook andere zaken die van belang zijn."
"Wij zijn de enige natie die mensen kan samenbrengen en de wereld kan leiden", zei Biden ook nog. "Anders zullen China en Rusland die plaats innemen."
Dat steeds meer mensen zich vragen beginnen te stellen bij het voortbestaan van de NAVO, is volgens Biden een gevaarlijke tendens. "Als mensen aan die gedachte vasthouden, zou dat een enorme koerswijziging zijn voor de moderne geschiedenis."
Biden vindt het dan ook noodzakelijk om vast te houden aan de belofte dat alle NAVO-lidstaten "elke vierkante meter van elkaars grondgebied" zullen verdedigen. Hij geeft ook aan dat het bondgenootschap net sterker wordt, met de recente aansluiting van Finland en Zweden. "We hebben zoveel bereikt, en nu is er een man die dat alles de rug toedraait."
"De oprichting van de NAVO na de Tweede Wereldoorlog was een fantastische keuze"
Dat de NAVO nog steeds belang heeft, blijkt ook uit de oorlog die Oekraïne en Rusland uitvechten. Biden benadrukte dat Amerika onder zijn leiderschap ervoor koos om geheime inlichtingen te delen met de wereld, om te waarschuwen voor de aankomende Russische invasie in 2022.
Dat Trump nu een akkoord tussen de strijdende partijen wil afdwingen - waarbij de VS zich bereid toont om Oekraïens grondgebied als Russisch te erkennen - is volgens Biden "een moderne vorm van appeasementpolitiek" (waarbij een land toegevingen doet aan een ander, in de hoop een oorlog te kunnen vermijden, red.).
"Poetin ziet Oekraïne als een deel van Rusland", verduidelijkte Biden. "Hij gelooft dat hij een historische basis heeft om Oekraïne op te eisen. Hij kan het niet verkroppen dat de Sovjet-Unie is ingestort. En iedereen die denkt dat hij na Oekraïne zal stoppen, is gewoon dom."
Als Poetin het moeilijk kreeg, dreigde hij met het gebruik van tactische kernwapens. Onthoud: dit is geen spelletje roulette
Joe Biden, oud-president van de Verenigde Staten
Biden kreeg ook de vraag of hij zelf genoeg heeft gedaan om Oekraïne te steunen in zijn strijd tegen Rusland. Zo twijfelde de Amerikaanse oud-president lange tijd om Oekraïne langeafstandswapens te geven, waarna de Oekraïners die wapens ook niet mochten gebruiken om doelwitten diep in Russisch grondgebied aan te vallen.
"We hebben Oekraïne alles gegeven wat het nodig had om zijn onafhankelijkheid te verdedigen", verdedigde Biden zijn keuzes, "en we toonden ons bereid om nog agressiever op te treden als Poetin opnieuw bepaalde grenzen wilde overschrijden. Als hij het moeilijk kreeg, dreigde Poetin met het gebruik van tactische kernwapens. Onthoud: dit is geen spelletje roulette."
"Niemand is koning in Amerika"
Tijdens zijn speech in Chicago gaf Biden nog aan dat "niemand een koning is" in de Verenigde Staten. De oud-president krijgt dan ook de vraag of Trump zich meer als monarch dan als president gedraagt.
"Hij gedraagt zich alleszins niet als een Republikeinse president", antwoordt Biden daarop. Toch geeft hij ook aan dat hij zich minder dan vroeger zorgen maakt over de Amerikaanse democratie, "omdat ik denk dat de Republikeinse partij begint door te hebben wat het ware gelaat van Trump is".
