De halvefinalisten in de Koningin Elisabethwedstrijd spelen deze week allemaal op dezelfde 88 witte en zwarte toetsen. Welke piano is dat en hoe wordt die in topconditie gehouden? Een blik onder de motorkap met jurylid Jean-Claude Vanden Eynden en met pianotechnicus en -stemmer Svetlo Siarov.
Pianostemmer Svetlo staat non-stop paraat tijdens de Koningin Elisabethwedstrijd: "Alles moet perfect werken"
De finishing touch is belangrijk. "Hij blinkt niet genoeg voor de camera's!" De zaal is nog leeg en Svetlo Siarov stapt het podium op met poetsdoek en een tasje met gereedschap om de Steinway bij te stemmen. De piano komt van de firma Maene in Ruiselede, familiebedrijf én wereldspeler qua bouw, verkoop en verhuur van piano’s.
Svetlozar - Svetlo - Siarov is pianotechnicus en -stemmer. Hij heeft het instrument van tevoren helemaal klaargemaakt. Maar het echte werk gebeurt tijdens de wedstrijd: “Ik sta van ‘s ochtends tot ’s avonds ter beschikking. Want wat is belangrijkste voor een pianist? Een pianostemmer die aan zijn zijde staat en zorgt dat het in orde is.”
Pianotechnicus Svetlo Siarov: "2.000 onderdelen en alles moet perfect werken"
Pianotechnicus Siarov heeft een arsenaal aan werkinstrumenten ter beschikking, bijna als een tandarts. “In het mechaniek van de piano zitten zo’n 2.000 onderdelen en ik check alles: dempers, pedalen, alles moet perfect werken.”
Het is en blijft 1 en hetzelfde instrument waarop alle kandidaten spelen, elk met zijn eigen temperament. In muziek die varieert van Bach tot hedendaags, in subtiele loopjes en hamerende akkoorden. Het is de bedoeling dat het instrument onbeperkt gradaties toelaat qua dynamiek en qua klankkleur, verduidelijkt Siarov. “En tegelijk moet het egaal klinken”.
De adem van het publiek verandert de luchtvochtigheid en een piano reageert daarop
Pianotechnicus Svetlo Siarov
De wedstrijdpiano moet voortdurend worden bijgesteld, “want het instrument verandert elke dag”. Tijdens de komende finale-avonden is de mooie Henry Le Boeuf-zaal in Bozar tot de nok gevuld met 2.100 toeschouwers. “Enkel al door het publiek wordt de zaal erg warm. En door de adem van al die mensen verandert ook de luchtvochtigheid. Elk instrument reageert daarop: de intonatie verandert.”
Maar welke piano kies je dan voor zo'n prestigieuze wedstrijd? De jury wikt en weegt, test uit en beslist. Onder hen Jean-Claude Vanden Eynden, die op zijn 16e de 3e prijs won in de Koningin Elisabethwedstrijd en nu in de jury zetelt. “De keuze van de piano is heel belangrijk. Je moet er zowel Mozart als Prokofiev of Rachmaninov op kunnen spelen”. Het toucher is belangrijk, de aanslag van de vingers op de toetsen, “het antwoord van de piano op mijn expressie”, de klank, het volume…
Een piano kiezen voor de Koningin Elisabethwedstrijd doe je zo
Elke piano is verschillend, zegt Vanden Eynden. “Een piano bestaat uit zoveel verschillende delen, zelfs al is het productieproces hetzelfde, dan nog is het resultaat telkens anders.”
2 zalen, 2 piano's
Uiteindelijk heeft de jury voor 2 piano's gekozen, een primeur in de Koningin Elisabethwedstrijd. Eentje voor Flagey en een voor de grotere zaal in Bozar, aangepast aan de akoestiek en de ruimte van de 2 zalen, en ook aan het soort muziek dat er weerklinkt.
Van maandag 12 mei t.e.m. zaterdag 17 mei zijn er de de halve finales van de Koningin Elisabethwedstrijd. Live te volgen op televisie: VRT Canvas (sessie om 15 uur) en het kanaal van Ketnet (20 uur). Via VRT MAX en op de radio op Klara.
Presentatrices Katelijne Boon en Nicole Van Opstal ontvangen daarnaast allerlei gasten: internationale pianisten, componisten, befaamde pedagogen of ex-finalisten van het concours.
Het magazine De Markt was op bezoek bij piano's Maene
