"Nieuwe brandgangen en warmtecamera op toren": militair domein Groot Schietveld in Brecht veiliger 4 jaar na verwoestende brand

Op 23 april 2021 brak brand uit op het militair domein Groot Schietveld tijdens schietoefeningen door rekruten van het leger. 570 hectare bos en heide gingen in de vlammen op.

Uit onderzoek bleek dat de brand werd veroorzaakt door het gebruik van lichtspoormunitie. Dat zijn kogels die na het afvuren zichtbaar blijven, waardoor de schutter zijn vizier kan aanpassen. Die munitie mag niet worden gebruikt als er gevaar is voor natuurbranden, maar dat was op die dag wel het geval.

4 jaar later hebben Defensie, Brandweer Zone Rand en het Agentschap Natuur en Bos verschillende maatregelen uitgewerkt om te vermijden dat een brand nog eens zo lelijk kan huishouden. "Het Groot Schietveld is verder onderverdeeld in compartimenten", vertelt boswachter Jurgen Melis.

"Het is vooral Defensie dat de verdeling bepaalt, want hier ligt nog munitie en daarom moet die compartimentering met gepantserde voertuigen gebeuren. Tussen de compartimenten liggen nieuwe brandgangen waarlangs de brandweer kan blussen", zegt Melis. 

"De zones errond zijn ook veiliger gemaakt zodat de kans op overgangsvuur verkleint. De brandgangen worden ook geregeld gemaaid zodat de vegetatie er niet te hoog staat."

Ook volgens Stijn Lenaerts, regiomanager bij Brandweer Zone Rand, zijn de hulpdiensten nu beter voorbereid op branden. "De wegen in het Groot Schietveld zijn ook verder geïdentificeerd en aangeduid. Daardoor weten de brandweerlieden sneller waar ze moeten zijn wanneer er een vuurhaard is."

"Voor de snelle detecteerbaarheid is op de brandtoren recent ook een warmtecamera geïnstalleerd", vult boswachter Jurgen Melis aan. "Die biedt ons supplementaire hulp om snel alarm te kunnen slaan als er plots een warmtebron wordt gefilmd."

"Er is ook strategisch bepaald om 10 hectare bijkomend te plaggen (verwijderen van de bovenste grondlaag met begroeiing). Die plekken in het domein dienen dan als brandwerende zone.

De brand in 2021 had ook een zware impact op de natuur in het Groot Schietveld, dat ook op de grondgebieden van Wuustwezel en Brasschaat ligt. Maar de planten timmeren aan hun weg terug. "We zien de zogenaamde pioniersoorten als de zonnedauw weer bloeien. Zo keren we terug naar de uitgangssituatie van het natuurdomein", zegt de boswachter. 

De vegetatie is ook bij alle aanpassingen een continue bezorgdheid. Toen bleek dat op een brandgang zeldzame planten groeiden, werd er in overleg met Defensie een nieuwe brandgang naast gelegd.

En dan is ook nog het pijpenstrootje, een woekerende grassoort die op de geblakerde aarde is beginnen groeien. "Het pijpenstrootje gedijt op stikstof, en we zitten hier met een  stikstofpluim van de Antwerpse haven", zegt Melis. "De soort helemaal wegkrijgen, is heel moeilijk. Maar door te plaggen, 1.500 schapen te laten grazen en kort te maaien proberen we die soort zo goed mogelijk terug te dringen. Alles samen hebben we al een mooi saldo geboekt."