"Beste nieuwsombudsvrouw, mag een journalist geruchten verspreiden?"

“Waarom heeft Ruben Van Gucht het over verhalen die hij hoort in de buik van het wielerpeloton. Hij noemt iets wat later door Evenepoel wordt ontkend.”

“Het is een journalist onwaardig om uitspraken te doen op basis van geruchten. Bovendien is hij een sportjournalist. Hij hoeft geen uitspraken te doen over het privéleven van een sporter. Ik zie een politiek journalist geen uitspraken doen over de premier.”

In de Code van de Raad voor de Journalistiek staat dat journalisten waarheidsgetrouw moeten berichten. Ze moeten daarbij een duidelijk onderscheid maken tussen de feiten enerzijds en anderzijds beweringen, veronderstellingen en opinies.

Over het algemeen is het dus niet zo uitzonderlijk dat experten vertellen over wat ze opvangen in ‘de wandelgangen’. Informatie van bronnen die dicht bij een dossier of een persoon staan, kan heel relevant zijn. Journalisten moeten daar dan ook over kunnen berichten. 

In dit geval gaf Ruben Van Gucht duidelijk aan dat het om ‘geruchten’ ging ‘uit de buik van de wielerwereld’. Maar was deze informatie ook relevant? Ze gaat immers over het privéleven van de renner. 

Het gesprek in De Afspraak ging over de start van het wielerseizoen. Remco Evenepoel maakte hier zijn rentree na een ongeval eind vorig jaar waarbij hij verschillende breuken opliep. Enkele weken geleden zei Evenepoel in een interview dat zijn naasten en het geloof hem door een donkere periode geholpen hadden. Hij had het over de islam, het geloof dat hij deelt met zijn vrouw Oumi. Dat hier een vraag over gesteld werd, lijkt me niet verkeerd. Mentaal sterk staan, is een belangrijk gegeven in de sport.

Maar je kunt je wel afvragen of hier dan ook die ‘geruchten’ aan gekoppeld moesten worden. Van Gucht uitte evenwel geen verdachtmakingen of beschuldigingen. Hij zei dat de renner de familie van zijn vrouw betrekt bij zijn overwinningen en prestaties. “Ik hoor ook dat hij voor hen probeert te zorgen. Is dat nodig? Is dat niet nodig? Dat is iets wat hij voor zichzelf moet weten. Ik denk niet dat veel collega's van hem het op die manier doen."

Die uitspraken zijn voor interpretatie vatbaar en zijn in de rest van het gesprek ook niet echt volledig verduidelijkt. Je kunt “zorgen voor” op veel verschillende manieren interpreteren. Mij lijken ze op zich niet negatief bedoeld, maar ze zijn bij Remco Evenepoel en zijn familie duidelijk wel respectloos overgekomen. 

Op sociale media liet de renner weten dat zijn schoonfamilie best wel voor zichzelf kan zorgen en door hard werk een mooi leven heeft opgebouwd. Later reageerde ook de vader van Evenepoel. Die zei dat Remco en zijn familie al weken onder vuur worden genomen met racistische commentaar. Dat verklaart ook wel een en ander. 

Je moet als journalist altijd beseffen dat je je op glad ijs begeeft als je ‘geruchten’ meegeeft. Die kunnen altijd tegengesproken worden. Als het dan gaat over het privéleven van iemand is dat nog eens extra delicaat, want dan ligt het verwijt ‘dat het je zaken niet zijn’ steeds op de loer. 

Ook op de redactie is hier best wel wat debat over gevoerd en dat is goed. Waarheidsgetrouwheid en respect voor de privacy blijven belangrijke principes waar een nieuwsdienst best niet licht over gaat.