Paul Van Hoeydonck overleden, de kunstenaar met een beeldje op de maan 

Antwerpenaar Paul Van Hoeydonck was beeldhouwer, schilder, tekenaar, collagekunstenaar en graficus. Hij stelde in binnen- en buitenland tentoon. Onder meer het MoMA in New York kocht werk van hem. Ook bij musea bij ons, zoals Mu.ZEE in Oostende, KMSKA en M HKA in Antwerpen of de KMSKB in Brussel zit zijn werk in de collectie.

Van Hoeydonck leert tekenen in de avondschool en studeert ook kunstgeschiedenis. In de jaren 50 maakt hij geometrisch-abstracte werken, vaak wit op wit. Zijn driedimensionele ‘Lichtwerken’ stelt hij verschillende keren tentoon in het Paleis voor Schone Kunsten. 

Al in de jaren 60 is Van Hoeydonck erg bezig met de verbinding tussen mens en techniek en is hij gefascineerd door de kosmos. De titels van zijn werken liegen er niet om: 'Steden van de toekomst', 'Planetscapes'. Zijn Amerikaanse galeriehouder stelt voor om een werkje naar de maan te sturen. Die gekke droom wordt werkelijkheid in 1971. 

De bemanning van de missie Apollo 15 neemt een klein mensvormig figuurtje van de Belgische kunstenaar Paul Van Hoeydonck mee, getiteld ‘Fallen astronaut’. Van aluminium, amper 8,5 centimeter lang. Astronaut David R. Scott laat het beeldje achter op de maan.

Het is de bedoeling om de figuur rechtop te zetten, maar dat lukt niet. Het beeldje ligt naast een plakkaat met de namen van 14 overleden Amerikaanse astronauten en Russische kosmonauten. Pas nadat de missie teruggekeerd is op aarde, deelt astronaut Scott het nieuws over het beeldje met de wereld. De naam van de kunstenaar wordt in eerste instantie niet genoemd. Van Hoeydonck vindt de titel 'Fallen astronaut' trouwens niet zo gepast; hij ziet zijn werk eerder als een ode aan alle mensen, niet enkel aan ruimtevaarders.

Een kunstwerk op de maan: het is een stunt van formaat. Toch voelt Van Hoeydonck zich niet gewaardeerd: ‘Ik dacht dat ik na de ‘Fallen astronaut’ zo beroemd zou worden als Picasso. Maar het tegendeel was waar. Ik werd uitgelachen.”

Van de 'Fallen astronaut' zijn ook verschillende replica's gemaakt, onder meer voor het Smithsonian Institution in Washington. Over de moeilijkheden die Van Hoeydonck ondervond met zijn maanbeeldje werd in 2020 een documentaire gemaakt.

Naast de avonturen op de maan stelde Paul Van Hoeydonck uitgebreid tentoon in binnen- en buitenland. "Ik was toch vooral actief in de Verenigde Staten", blikte hij terug op Canvas. Hij bleef tot op hoge leeftijd actief, onder meer met witte sculpturen die deels uit mannequinpoppen waren opgetrokken.

 In 2014 en 2021 waren er overzichtstentoonstellingen met zijn werk in Antwerpen. In het Guggenheim-museum in New York was hij met werk vertegenwoordigd in de expo ‘Zero’.

Paul Van Hoeydonck maakte ook een kunstwerk voor het Brusselse metrostation Graaf van Vlaanderen in Molenbeek. '16 X Icarus' bestaat uit 17 figuren van gips en brons die in de ruimte zweven, zowel in de stationshal als boven de perrrons.  

Was de 'Fallen astronaut' van Paul Van Hoeydonck het eerste kunstwerk op de maan? 2 jaar eerder was er sprake van een klein kleitabletje, 'Moon museum' van Forrest Myers, met tekeningen van Andy Warhol, Robert Rauschenberg, Claes Oldenburg en andere popartkunstenaars. Dat zou zijn meegevlogen met Apollo 12 in 1969, vastgemaakt aan het landingsgestel. Maar niemand heeft dat echt gecheckt. Van Van Hoeydoncks mannetje heeft de NASA wel een foto verspreid.

In februari 2024 vloog een ander kunstwerk naar de maan: 'Moon phases' van de Amerikaanse kunstenaar Jeff Koons. Een kubus met 125 stalen bolletjes, die verwijzen naar de schijngestalten van de maan, met namen van bekende aardbewoners als Mozart, Galileo of Da Vinci. Elk van de beeldjes is ook verbonden met een NFT, een digitaal eigendomsbewijs, te koop aangeboden op aarde. Het werk was vastgemaakt aan de buitenkant van de commerciële maanlander Odysseus, maar die viel na de landing omver. Het kunstwerk van Jeff Koons ligt er nu onder.