1-2-3 Piano: dit moet je weten over de Koningin Elisabethwedstrijd

Zet je schrap voor een grote dosis Chopin, Mozart of Rachmaninov: na cello, zang en viool is het dit jaar weer aan de piano in de Koningin Elisabethwedstrijd , voor de 21e keer al. De vorige editie ging half de mist in. Het was 2021 en corona overheerste de wereld. Er deden minder kandidaten mee, zonder publiek dan nog. De Fransman Jonathan Fournel was de winnaar.

Nu is het publiek gretiger dan ooit. Niet enkel voor K3 loopt het storm: op 24 uur tijd waren alle 6 finale-avonden in Bozar uitverkocht, en ook voor de halve finales en zelfs de eerste ronde in Flagey zijn er geen tickets meer.

Uit 289 kandidaten koos de jury er op basis van video's al 70 uit. 60 van hen verschijnen effectief in Brussel voor de 1e ronde. 2 van hen zijn landgenoten: Roeland Vermeulen uit Leuven en Valère Burnon uit Marche-en-Famenne, allebei 26 jaar jong. Burnon speelt zijn 1e ronde op dinsdag 6 mei, Vermeulen op 8 mei, telkens in de avondsessie om 20 uur.

60 klaviervirtuozen uit verschillende continenten. Maar Azië is traditiegetrouw extra goed vertegenwoordigd met 13 kandidaten uit Korea, 11 uit China, 6 uit Japan... Voorts nemen er 3 Russische en 2 Wit-Russische pianisten deel. Uit Frankrijk en Italië telkens 3 en er zijn ook 2 Nederlanders bij: Nikola Meeuwsen en Aidan Mikdad. Opvallend is dat maar liefst 5 deelnemers studeren aan de prestigieuze Muziekkapel Koningin Elisabeth in Waterloo.

Uit de 1e ronde die tot en met zaterdag 10 mei loopt, kiest de jury 24 halvefinalisten. Zij mogen al meteen volgende week het beste van zichzelf geven, in zowel een soloprogramma als een Mozart-concerto met het Orchestre Royal de Chambre de Wallonie, geleid door Vahan Mardirossian. 

Daarna maakt de jury een keuze voor de 12 finalisten. Zij gaan traditioneel een weekje in afzondering in de Muziekkapel Koningin Elisabeth in Waterloo, om een gloednieuw muziekstuk in te studeren, dat ze nu nog niet kennen. Behalve dan de titel en de componist : ‘Music for the heart’ van Kris Defoort. Er wordt erg naar zijn nieuwe werk uitgekeken: hij is een jazzmuzikant die graag buiten de lijntjes kleurt.

Van 26 tot en met 31 mei is het finaleweek. Dan verkast de Koningin Elisabethwedstrijd van Flagey naar Bozar in Brussel. De 12 finalisten spelen naast het verplicht werk een concerto naar keuze met het orkest Brussels Philharmonic, geleid door Kazushi Ono. Wedden dat we het 3e pianoconcerto van Sergej Rachmaninov een paar keer zullen horen? Daar hebben pianisten al vaker mee gewonnen.

Cellisten en violisten brengen hun eigen instrumenten mee naar Brussel; pianisten daarentegen spelen allemaal op dezelfde 88 witte en zwarte toetsen. Geleverd door familiebedrijf Maene uit het West-Vlaamse Ruiselede, een wereldspeler in pianoland. Voor het eerst kiest de Koningin Elisabethwedstrijd voor 2 verschillende Steinways, aangepast aan Studio 4 in Flagey en de Henry Le Boeufzaal in Bozar.

De jury staat onder leiding van Gilles Ledure, tevens directeur van Flagey. Er zitten vooraanstaande pianisten in uit binnen- en buitenland. Voormalige winnaars van de Koningin Elisabethwedstrijd ook, zoals Anna Vinnitskaya en Denis Kozukhin. Ook de Belgische pianist Jean-Claude Vanden Eynden spitst de oren achter de lange tafel.

Dat valt niet te voorspellen. Sommige kandidaten hebben al heel wat ervaring in de concertzaal, zelfs met groot orkest, andere minder. Hun leeftijden lopen ver uiteen, van 20 tot 30 jaar, de leeftijdslimiet. Er zijn de vele Koreaanse virtuozen en ook een groot aantal pianisten uit China. Maken de Belgen kans? Ambitie hebben Valère Burnon en Roeland Vermeulen alleszins.

Een Belgische overwinning zou een primeur zijn. 4 keer behaalde een landgenoot de tweede prijs: tenor Thomas Blondelle in 2011 en sopraan Jodie Devos (die vorig jaar veel te vroeg overleed) in 2014, en ook violisten Yossif Ivanov en Lorenzo Gatto werden 2e, respectievelijk in 2005 en 2009. Er heeft met andere woorden nog nooit een landgenoot gewonnen. In de categorie componisten wel, maar die is intussen afgeschaft.