"In Gaza zeggen we vaak: de doden hebben tenminste rust": VRT NWS spreekt met Palestijnen die honger lijden door Israëlische blokkade

"2 maart 2025 is de dag dat ik mijn verjaardag ben gaan haten. Dan begon voor ons de echte hel." Exact 63 dagen geleden, op de verjaardag van Ibrahim Abu Shawareb - een 37-jarige Palestijn uit Khan Younis - besliste Israël om alle hulp aan Gaza te blokkeren.

"We konden het eerst niet geloven. Door het staakt-het-vuren hadden we geproefd van de vrijheid, we hoefden even niet meer onder de bommen te slapen", zegt Ibrahim via een fragiele internetverbinding vanuit het zuiden van de Gazastrook.

Enkele weken na de start van de blokkade blies Israël het staakt-het-vuren met Hamas volledig op. Sindsdien regent het onophoudelijk Israëlische bommen op de Gazastrook en is er een enorm tekort aan alles: voedsel, water, brandstof, medicijnen - de voorraden zijn zo goed als uitgeput. Dat terwijl bijna 3.000 vrachtwagens met hulpgoederen wachten aan de grensovergangen.

Het tegenhouden van humanitaire hulp is een vorm van collectieve bestraffing en een schending van het internationaal recht, benadrukken hulporganisaties en internationale juridische experts.

Israël zegt met de blokkade te voorkomen dat de goederen in handen vallen van Hamas en de gewapende militie te dwingen de resterende gijzelaars vrij te laten, maar in de realiteit wordt een hele bevolking veroordeeld tot een stille hongerdood, stelt Ibrahim.

"Dit is hongersnood, ik weet niet hoe ik dit anders moet omschrijven. We hebben geen vers voedsel meer, geen groenten, geen melk, eieren of vlees. We overleven op voedsel uit blik, maar dat is niet voedzaam en moeilijk te vinden. Wat we kunnen vinden kost 10 tot 15 keer zoveel als normaal."

"Neem vis bijvoorbeeld, dat kan je op sommige plaatsen nog kopen. Maar vissen is niet zonder risico: het Israëlisch leger opent het vuur op iedereen die de zee opvaart. Bijgevolg wordt de schaarse visvangst aan torenhoge prijzen verkocht op de markt."

Als je voedsel vindt, moet je het ook nog kunnen klaarmaken. Ook dat is een strijd, getuigt Ibrahim. "Zonder brandstof is koken moeilijk. Hout is schaars, want door de Israëlische bombardementen staan er geen bomen meer overeind in Gaza. Dus gebruiken we stukken hout van meubels of paletten uit hulpkonvooien. Maar ook die worden tegen woekerprijzen verkocht en raken op."

"We verbranden nu alles wat brandbaar is: plastic, afval, noem maar op. Als we niet sterven van honger of onder de bommen, dan misschien wel door verstikking." Doordat veel families zelf vuurtjes moeten stoken, hangt er overal in Gaza een schadelijke sluier van rook. Zo ook in de keuken van Ibrahims appartement, dat hij deelt met 9 familieleden, onder wie 4 kinderen, Ibrahims broer met een beperking en zijn 71-jarige vader.

Om een simpel kopje thee te zetten — een dagelijkse gewoonte van Ibrahims vader — moet de oude man gebukt gaan boven de rook. "De omstandigheden waarin we gedwongen worden te leven zijn onbeschrijfelijk. Dit is tragisch."

"Ik liep over straat toen een kind naar me toe kwam en zei: 'Alsjeblieft, geef me eten, ik heb al 2 dagen niets gegeten'. Zo'n beeld krijg je niet meer uit je hoofd", stuurt Lubna Bader via Whatsapp. Lubna zit in Deir al-Balah, in het centrum van de Gazastrook, waar ze helpt met de voedselbedeling.

"Elke dag zie ik wat de blokkade doet met onze mensen. Het Palestijnse volk moet al 19 maanden alle vormen van lijden doorstaan, van moord tot uithongering, en toch kijkt niemand naar hen om en doet niemand iets om het lijden te stoppen", stuurt ze.

"Binnen een week of twee draait dit uit op een echte hongersnood, als het nu niet al zover is", vreest Lubna. "De afgelopen 2 maanden hebben we geen vlees, groenten of fruit gegeten. Je kan je niet voorstellen wat dit doet met kinderen die nog volop in ontwikkeling zijn."

Ook de voedselvoorraden bij de gaarkeukens raken stilaan uitgeput. De chaos is er ongezien. Schrijnende beelden tonen hoe wanhopige Palestijnen, onder wie kinderen, op elkaar gedrukt aanschuiven voor een kleine portie voedsel, als ze geluk hebben.

Volgens de Verenigde Naties is zo goed als de volledige bevolking in Gaza momenteel afhankelijk van humanitaire hulp, maar de voorraden raken op en de magazijnen zijn leeg, zo waarschuwt onder meer het Wereldvoedselprogramma. En als de Israëlische blokkade aanhoudt, dreigen de komende week tientallen gemeenschapskeukens in Gaza te sluiten.

"Als de keukens wegvallen, is er gewoon geen manier meer om aan eten te komen", zegt Ibrahim. "Dat is een doodsvonnis, in eerste instantie voor zwangere vrouwen, kinderen en ouderen".

Nu al is de situatie onhoudbaar. "Gewapende groepen vallen winkels, opslagplaatsen en zelfs elkaar aan. Het ergste is toekijken hoe mensen elkaar doden om aan voedsel te komen omdat stelen de enige manier is om te overleven."

Volgens het Amerikaanse nieuwsmedium Axios zouden de Verenigde Staten, Israël en vertegenwoordigers van een nieuw internationaal fonds op het punt staan om een akkoord te bereiken over het hervatten van de humanitaire hulp aan Gaza. Axios baseert zich daarbij op gesprekken met twee Israëlische functionarissen en een Amerikaanse bron.

Op het terrein blijft de situatie ondertussen uitzichtloos. "We worden op alle vlakken ontmenselijkt", zegt Ibrahim. "We moeten in de rij staan voor maaltijden, voor water, om onze batterijen op te laden. Zelfs waardig sterven wordt ons ontnomen."

"Je kunt al amper de pijn van een snijwonde verdragen, laat staan dat je lichaamsdelen zo door de lucht vliegen bij een bombardement dat ze je nadien moeten bijeenrapen." Zo werd de volledige familie van zijn vrouw gedood bij een Israëlische luchtaanval op het appartementsgebouw waar ze schuilden. "Het waren gewone mensen, burgers, die niemand kwaad hadden gedaan."

"Toen we haar familieleden wilden begraven, kwamen 2 mensen aangelopen met 2 zakken in de hand. We moeten 6 mensen begraven, zeiden ze. In een zak... Kan je je dat voorstellen?"

Zijn vrouw en kinderen heeft hij voor duizenden dollars naar Egypte laten evacueren. "Het enige dat me in leven houdt is mijn familie en het besef dat ze daar veilig zijn".

Maar in Gaza is de angst om te leven groter dan de angst om te sterven, getuigt hij. De uitputting is zichtbaar in Ibrahims gezicht, hoorbaar in zijn stem. "Je wenst dat je dood bent. We zeggen hier vaak: de doden hebben tenminste rust. Dit is geen leven. Dit is allesbehalve mens zijn."