Minister van Onderwijs Demir wil met 'inspiratiescholen' kwaliteit opkrikken: "Meer focus op wiskunde, Nederlands en goed gedrag"

“De laatste internationale leerresultaten waren een echte wake-up call", zegt Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir. Uit het internationale TIMSS-onderzoek is eind vorig jaar is gebleken dat de leerprestaties van Vlaamse leerlingen van het 4e leerjaar voor wetenschappen en wiskunde er sterk op achteruitgaan.

De uitdagingen zijn groot, stelt de Onderwijsminister in De Ochtend op Radio 1. Met de grondige hervormingen van het basisonderwijs en de nieuwe minimumdoelen, wil Demir de leraren en de scholen op het terrein ondersteunen met 4 nieuwe maatregelen waar 30 miljoen euro voor wordt uitgetrokken.

Concreet gaat het om de oprichting van 30 inspiratiescholen, geïnspireerd op de Engelse Research Schools. Dat zijn sterke scholen die bewezen succesvolle methodes toepassen en op die manier inspirerend werken voor andere scholen.

Het is de bedoeling dat inspiratiescholen intensief ondersteund worden om de nieuwe minimumdoelen van het basisonderwijs, leerondersteunende vaardigheden, kennisrijke leerplannen en doeltreffende didactiek goed toe te passen. Daardoor kunnen ze andere scholen helpen bij hun ontwikkeling en hen zo "op sleeptouw nemen", stelt Demir. 

Daarnaast wordt er een kenniscentrum opgericht dat leraren en schoolbesturen gaat opleiden in kennis, gedrag en didactiek. Het kenniscentrum staat ook in voor de actieve begeleiding van de inspiratiescholen.

Vanaf september kunnen scholen zich kandidaat stellen om een inspiratieschool te worden. “We mikken op 30 scholen die nu al tonen dat ze inzet op kennisrijke leerplannen, heldere routines en een veilige schoolomgeving combineren met hoge verwachtingen”, zegt Demir. “Zij worden onze locomotieven, bedoeld om andere scholen te inspireren en vooruit te trekken.”

Het traject van de inspiratiescholen duurt 2 jaar, klinkt het. In het eerste jaar zullen de scholen werk maken van hun eigen professionalisering en ontwikkeling. Vanaf het tweede jaar zullen ze elk 10 andere scholen op sleeptouw nemen en begeleiden. "Bedoeling is dat er elk jaar 300 scholen bijkomen", zegt Demir. 

De eerste groep van 30 scholen wordt op 1 januari 2026 aangeduid door de onderwijskoepels en het kenniscentrum. "Zij zijn de eerste stap in het uitbouwen van een netwerk."

De selectie kan jaarlijks herzien worden. "We gaan dat opmeten en bekijken wat de leerwinsten zijn na elk jaar. De bedoeling is dat we de komende jaren de methode verder uitbreiden."

Er wordt ook gewaakt over een gezonde regionale spreiding en over een verdeling over de onderwijsnetten. De minister benadrukt dat het dan ook niet gaat om elitevorming.  "Dat is helemaal niet de bedoeling. Elke leerling, ongeacht de thuissituatie, moet leerwinst kunnen boeken. Dat is ook wat we in Engeland zagen, waar gelijkaardige projecten al lopen. Inspiratiescholen moeten tonen dat het kan, en die aanpak dan verspreiden." 

Naast de inspiratiescholen en de oprichting van het kenniscentrum, focust een derde maatregel zich op de professionalisering van de pedagogische begeleidingsdiensten. Dat zal gebeuren in samenwerking met het kenniscentrum. De pedagogische begeleiders moeten zo wegwijs gemaakt worden in het hoe en wat van kennis, gedrag en didactiek.

De pedagogische studiedagen in het basisonderwijs, waarvan aanvankelijk werd gezegd dat ze verminderd zouden worden, worden dan toch behouden, zegt Demir. "Dat hebben we voor de paasvakantie beslist. We willen de leerkrachten de ruimte geven om effectief opgeleid te worden in de minimumdoelen, de didactiek en kennisrijke leerplannen.

Als vierde en laatste maatregel zullen ook de onderwijskoepels zelfs ondersteund worden om nieuwe leerplannen en lesmateriaal op te maken. De bedoeling is om het nieuwe materiaal conform de ambitieuzere minimumdoelen te maken. “We gaan scholen proactief helpen om de lat hoog genoeg te leggen”, aldus Demir.